YARGITAY 10. HUKUK DAIRESI

10. Hukuk Dairesi         2024/1657 E.  ,  2024/3025 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/270 E., 2022/567 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen rücuan tazminat istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı Kurum ve davalılar ... Tekstil İplik Dokuma Boya ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı Kurum vekili dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi ile Kurum sigortalısı ...'ın davalı şirkette sigortasız çalışmakta iken 24.10.2011 tarihinde fabrika içerisindeki naylon brandaların düzeltilmesi işinde, işyeri çalışanı (diğer davalı) ... ile birlikte çalışırken ...'ın kullanımında olan forkliftin üzerine düşmesi sonucu yaralandığı, neticede sürekli iş göremezliği oluşan kazalı sigortalıya 33703,40 TL, peşin değerli gelir bağlandığı, 4209,75 TL iş göremezlik ödeneği ödendiği, 13663,03 TL tedavi gideri ödendiğini, iş kazasının meydana gelişinde davalı işveren ve işyeri çalışanı diğer davalının kusurlu olduğunu ayrıca işveren hakkında sigortasız işçi çalıştırması nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin de tatbiki gerektiği belirtilerek 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri doğrultusunda kaza sebebiyle sigortalıya ödenen gelir ve diğer ödemelerden oluşan Kurum alacağının onay ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizleriyle birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı şirket vekili özetle; olayın meydana gelişinde müvekkilinin herhangi bir kusur ve ihmalinin bulunmadığını, olayın tamamen davacı ve arkadaşının gerekli önlem ve tedbirleri uygulamamasından kaynaklı meydana geldiğini, ceza davasında belirlenen kusur ve değerlendirmelere de katılmadıklarını, işyerinde ehliyetli forkliftçi bulunduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Özetle; davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Dairece özetle; “... dava dışı sigortalının yaralandığı olayda belirtilen esaslar dahilinde varsa konuyla ilgili tazminat ile ceza davaları içeriği de gözetilerek, usulüne uygun bir kusur raporu alınmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu hususlar dikkate alınmadan hüküm kurulması isabetsizdir.” gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; “davanın kısmen kabulüne,” dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalılar ... Tekstil İplik Dokuma Boya ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı Kurum vekili özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Tekstil İplik Dokuma Boya ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili özetle; hükmün bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
4857 sayılı Kanun'un 77 nci maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır. Eldeki dava dosyası incelendiğinde öncelikle davaya konu kazanın oluş tarihi itibarıyla davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesidir. Bu belirlemeden sonra mahkemece bozma ilamı sonrasında hükme esas alınan kusur bilirkişi raporunun çelişkiyi giderme ve davaya konu olayda sorumluluğu bulunan tarafların kusur ve aidiyet oranlarını tespit etme hususunda yetersiz olduğu, anılan kusur raporunun ceza dava dosyası, tazminat dava dosyası ve Kurum denetmen raporu ile çelişkiler içerdiği, bunun yanında bilhassa davalı ...’ın davaya konu kazada sigortalının yaralanmasına olan etkisine kusur raporlarında yanlış anlam yüklendiği görülmekle, adı geçen davalı hakkında kusur izafesi yapılması yerinde olmayıp, somut olayda davalı ...’ın sigortalının yaralanmasına etki ve kusuru olmadığının gözetilmemesi isabetsizdir. Ayrıca davaya konu olayla ilgili ceza davasında kesinleşen mahkumiyet kararı bulunanlar yönünden de bir miktar kusur tespiti yoluna gidilmemesi hatalı olup anılan tüm bu hususlar bozmayı gerektirir. Mahkemece yapılacak iş belirtilen tüm bu esaslar dikkate alınarak çelişkileri giderecek şekilde alınacak yeni bir kusur bilirkişi raporu sonrasında, usulü kazanılmış hak durumunu da gözeterek karar vermek olmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcın istek halinde ilgililere iadesine,

21.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.