YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1644 E.  ,  2024/1996 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3444 E., 2022/3625 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/234 E., 2022/197 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 01.02.2018 tarihinde tebliğ edilen Borç Bildirim Belgesi ile davacının 1161932.07.01 numaralı işyerindeki hizmetlerinin iptal olduğunu, emekli aylığının bu nedenle kesildiğini, yersiz ödenen aylıklar ve faizi toplamı olan 119.697,98TL’nin de geri ödenmesinin talep edildiğini, davacının 7 günlük yasal süre içerisinde; 05.02.2018 tarih ve 1665854 kayıt numaralı dilekçesi ile davalı Kuruma itirazda bulunduğunu, davalı Kurumun müvekkilinin tüm itirazlarını reddettiğini, davalı Kurumca verilen cevapta davacının 2009 yılının 12. ayındaki Antalya ... Fotoğrafçılık Reklam Bilgisayar Matbaacılık Yayıncılık Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ndeki hizmetinin Sosyal Güvenlik Denetmenlerince tutulan 2014/NH-50 sayılı rapora göre fiili olmadığının tespit edildiğinin bildirildiğini, davacının uzun yıllar çeşitli kişi ve kurumlara ait ev, işyeri ve inşaatlarda boyacılık yaptığını, 2009 yılının 12. ayındaki Antalya .... Fotoğrafçılık Reklam Bilgisayar Matbaacılık Yayıncılık Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’deki hizmetinin gerçek olduğunu, boya işlerinde çalıştığını ileri sürerek, davalı Kurumun davacının 2009 yılının 12. ayındaki hizmetlerinin silinmesi ile emekli maaşının kesilmesi işleminin iptaline, ödenmeyen emekli maaşlarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine, davalı Kuruma 119.697,98 TL borçlu bulunmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurumca .... sicil numaralı Antalya .... Fot. Rek. Bilg. Matb. Yay. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına işlem gören işyeri dosyası incelendiğini, işyeri ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından 30.05.2014 tarih, 2014/NH-50 sayılı rapora istinaden işyerinin sahte işyeri olduğu ve bu nedenle tüm bildirilmelerin iptal edilerek kanun kapsamından çıkarılması gerektiği tespit edildiğini, dosyadan yapılan tüm bildirimlerin iptal edildiğini, Kurumca davacının itiraz dilekçesine cevaben yazılan yazıda; Sosyal Güvenlik Denetmelerince tutulan 2014/NH-50 sayılı rapora göre 2009/12. ay hizmetinin fiili olmadığı anlaşıldıktan sonra hizmet iptalleri sağlanmış ve aylık bağlanma şartlarının değerlendirmeye alındığı, Bağ-Kur' dan sonra 1260 gün ve 5225 gün prim ödeme şartı sağlanmadığından aylıkların başlangıç tarihinden itibaren durdurulduğunu, 01.09.2010 ile 19.02.2018 tarihleri arasında 92.843,97 TL (anapara) yersiz aylık ödendiği tespit edilmiş ve iş bu bedelin genel hükümlere göre faiziyle birlikte tahsil yoluna geçildiğini, davacı tarafça Antalya 16. İcra Müdürlüğü 2018/3261 E. sayılı dosyasından adına gönderilen ödeme emrine itiraz etmiş ve tarafımızca Antalya 1. İş Mahkemesi 2018/187 E. sayılı dosyasında İtirazın İptali davası açıldığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurumca davacı adına dava dışı işyerinden bildirilen sigortalılık süresinin fiili çalışmaya dayalı olmadığı gerekçesiyle iptaline ilişkin Kurum işleminde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacının denetim raporunun aksini ispat edemediği, emeklilik şartlarını taşımayan davacının Kurumca aylığının kesilmesi ve yersiz ödendiği anlaşılan aylıkların istenmesine ilişkin işleminde yasa ve mevzuata aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla, Kurum işleminin iptali talebine ilişkin davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin çalışmalarının gerçek olduğunu, tanık beyanları ile bu durumun ispatlanmış olduğunu, Kurumun emeklilik talebi aşamasında yeterli araştırma yapması ve varsa bir eksiklik bu aşamada bildirmesi gerektiğini bu nedenle Kurumun işleminin iptalinin gerektiğini, 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin Anayasa'nın 10 uncu maddesinde düzenlenen "kanun önünde eşitlik" ilkesine aykırı olduğunu ve bu nedenle anılan hüküm hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiasında bulunduklarını, Kurum işleminin orantılılık ilkesine ve "hiç kimse sosyal güvenlik hakkından mahrum bırakılamaz" prensibine aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içerisinde bulunan davalı işyeri ile ilgili 01.10.2009 tarih ve 2009/M.Ç.-257 sayılı sosyal güvenlik denetmeni ... ile 30.05.2014 tarihli 2014/NH-50 sayılı sosyal güvenlik denetmeni ...tarafından yapılan inceleme ve tespitler ile denetim raporları içeriği, iptale konu hizmet bildirimini yapan şirketin faaliyet konusu işi, tanık beyanları, iptale konu işyeri ile ilgili Vergi Dairesinin vergi mükellefiyeti ile ilgili terkin tarihi ve terkin sebebi gözönüne alındığında, İlk Derece Mahkemesinin ret kararı ve gerekçesi doğru olduğu değerlendirilerek, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının dava dışı Antalya...... Fotoğrafçılık Reklam Bilgisayar Matbaacılık Yayıncılık Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye ait iş yerinden 2009 yılı 12 nci ayında Kuruma bildirilen 20 günlük hizmetlerinin gerçek ve fiili olmadığı gerekçesiyle iptaline ve dolayısıyla yaşlılık aylığının durdurularak kendisine yersiz ödeme borcu çıkarılmasına ilişkin Kurum işlemlerinin iptali ile ödenmeyen yaşlılık aylıklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.