YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1639 E.  ,  2024/2477 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2633 E., 2023/2587 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/332 E., 2023/63 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın, davalı ... Apartman Yönetimi ve davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... Apartman Yönetimi ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; davalı işyerinde 13.09.2010 tarihinde başladığı halde, işe girişinin 16.09.2011 olarak bildirilmiş olduğunu belirterek, 13.09.2010 - 25.10.2011 tarihleri arasında işyerinde geçen ve Kurum'a bildirilmeyen çalışmalarına ait hizmetlerinin tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; iddianame yöntemince araştırılması ile kanıtlanması gerektiğini belirterek, Kurum yönünden davanın ret edilmesini savunmuştur.

2. Davalı işveren adına.... dava tarihi itibariyle site yöneticisi olmadığını belirterek, husumetin şu an yönetici durumunda bulunan ...'e yöneltilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulü ile davacının davalı site işyerinde 14.09.2010 - 15.09.2011 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine, dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Apartman Yönetimi ve davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin BAM kararı gereğince yeterli araştırma ve incelemeyi yapmadan hüküm kurmuş olduğunu, davanın yazılı belgelerle ispatlanması gerektiğini, davanın sadece tanık beyanına ve hatalı bilirkişi raporuna dayalı olarak değil aynı zamanda yazılı belgelerle de ispatlanması gerektiğini belirtmiştir.

2. Davalı site yönetimi istinaf dilekçesinde özetle; site yönetiminin bu davada taraf olmasının yerinde olmadığını, taraflarına husumet yöneltilmesinin yerinde olmadığını ve davanın reddinin gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile başvuruların esastan reddine dair hüküm verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ... Apartman Yönetimi ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... Apartman Yönetimi ve davalı Kurum vekili özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
1.Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Eldeki davada, Mahkemece B blok iş yerinde kapıcı hizmeti alınıp alınmadığı araştırılmalı, bu hizmetin alındığı anlaşıldığı taktirde işin kim tarafından ifa edildiğinin ismen bildirilmesi sağlanmalı, belirlemesi yapılmalıdır.

3.Yönetim tarafından herhangi bir isim bildirilmesi halinde Mahkemece beyanlarına başvurulmalıdır. Öte yandan, davalı iş yerindeki bağımsız bölümlerin iskan izinlerinin verildiği tarih ilgili belediyeden sorulmak suretiyle, davalı iş yerinde oturumun başladığı tarih belirlenmeli, bu kapsamda abonelik kayıtları incelenmeli; abonelik ve iskan izinlerinin davaya konu dönemde ikmal edildiğinin anlaşılması halinde, kapıcılık hizmetinin alınıp alınmadığı araştırılmalı, kapıcı için yer tahsisi olup olmadığı saptanmalı; kapıcılık hizmeti alınmamışsa çöp alımı ve temizlik hizmetlerinin nasıl sağlandığı hususunda gerek bağımsız bölüm maliklerinin, gerekse komşu iş yerlerinin çalışanları kendi çalışma dönemleri de gösterilmek suretiyle beyanlarına başvurularak, açıklığa kavuşturulmalıdır.

4.Ayrıca, apartman yönetimine ilişkin ödeme belgeleri celp edilmeli, işçilik alacağı dosyası varlığı sorgulanarak var ise celp edilmeli ve çalışma olduğunu ispatlayıcı belgeler irdelenmek suretiyle, hüküm tesis edilmelidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.