YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1509 E.  ,  2024/7218 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/165 E., 2023/88 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen asıl Kurum işleminin iptali birleşen itirazın iptali davalarında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan ) 21.Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı asıl davada davacı-birleşen davada davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ...'nin davalı Kurumdan sigortalı hizmet süresini doldurduğu gerekçesiyle emekli olduğunu ve davalı Kurumca 2011 yılı Ekim ayından geçerli olmak üzere kendisine emekli maaşı bağlandığını, davalı idareye ait işlemin iptali ile müvekkil-davacıya yeniden yaşlılık aylığı bağlanmasını ve müvekkilin maaşının kesildiği tarihten itibaren ödenmeyen aylıklarının ödenmesini ve ayrıca müvekkilin sigortalı olarak almış olduğu yaşlılık aylıklarının hesabına borç kaydedilmiş olması nedeniyle bu tutarlarda borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Birleşen davada davacı Kurum vekili; davalı aleyhine yersiz alacaklar nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; konuya ilişkin Kurum sosyal güvenlik denetmenince ... Tur. Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen 27.04.2012 tarih ve 2014/53 sayılı raporda Kurum internet kayıtlarında yapılan incelemeler neticesinde adı geçen işyerinin 1 no.lu taşeronu ile sözleşmesinin 30.04.2008 tarihi itibariyle son bulduğu ve çalışmalarına son verildiğinin anlaşılması sebebi ile dosya bu tarih itibariyle kanun kapsamından çıkarılarak alt işveren dosyasından bu tarihten sonra yapılan tüm bildirimlerin iptal edilmesi gerektiğini davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 05.02.2016 tarihli ve 2015/150 Esas, 2016/103 Karar sayılı kararıyla toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre dava Kurum işleminin iptaline ilişkin olup, davacıya 2011 yılı Ekim ayından itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı, akabinde 2014 yılı Kasım ayında davacının yaşlılık aylığının kesildiği ve davacıya gönderilen yazıda 1095393.06 numaralı ... Tur. İnş. Ltd. Şirketi isimli işyerinde geçen 05.09.2011-12.09.2011 tarihleri arası hizmetlerinin iptal edildiği, bu hizmetlerinin iptal edilmesi nedeniyle sigortalılık süresinin 3765 günden 3757 güne düştüğü ve bu nedenle emeklilik aylığının da iptal edildiğinin bildirildiği, işleme dayanak müfettiş raporunda davacının hizmetinin bildirildiği ... Tur. İnş. Ltd. Şirketinin işyerinin 1 no.lu taşeronu olarak sözleşmesinin 30.04.2008 tarihi itibariyle son bulduğunun anlaşılması nedeniyle bu tarih itibariyle kanun kapsamından çıkarılarak bu işveren tarafından yapılan tüm bildirimlerin iptal edilmesi gerektiğinin belirtildiği, alınan tanık beyanlarında davacının, davalı şirkette Diyarbakır Eryaman'da bir kooperatif inşaatında çalıştığının belirtildiği, ayrıca davacının primlerinin tahsil edilerek uzun süre kullandıktan sonra ve davacıya uzun süre aylık ödendikten ve emekliliği hususunda güvence verdikten sonra 8 günlük sigorta süresinin ve buna bağlı olarak yaşlılık aylığınıp iptalinin MK 2 nci maddesi kapsamında iyiniyet kuralları ile de bağdaşmayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne; davacının 05.09.2011 - 12.09.2011 tarihleri arasındaki sigortalılığının iptaline ve buna bağlı olarak emekliliğinin iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaline, davacının sigortalılığının ve emekliliğinin iptali nedeni ile yersiz aylık ödendiğinden bahisle Kurum tarafından kendisine çıkarılan borçtan dolayı Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Bozma ilamında;
2.1."Somut olayda; davacının 1095393 sicil numaralı SS Eryaman ... Yapı Sitesi Yapı Kooperatifi adına işlem gören inşaat işyerinin 001 numaralı taşeronu ... Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işyerinden 05.09.2011 - 12.09.2011 tarihleri arasında 8 gün çalışmasının bildirildiği, 27.04.2012 tarih 2014/53 sayılı müfettiş raporuna istinaden 8 günlük hizmetinin iptal edildiği ve ödenen yaşlılık aylıklarının borç çıkartıldığı, ilgili müfettiş raporunun SS Eryaman ... Yapı Sitesi Yapı Kooperatifi'nin sunduğu ... Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti.'ye edimini yerine getirmediği için sözleşmenin feshedileceğine dair çekilen noter ihtaratları ile en son 30.04.2008 tarihli ihtarname ile şirketin sözleşmesinin fesh edildiği ve inşaat alanını terk etmelerinin istendiğinin belirtili olduğu yazılı belgeye dayandığı, ilgili belgeler dosya içerisine alınmadan, sözleşmenin feshine rağmen ... Turizm İnş. Tic. Ltd. Şti.' nin çalışmasının devam edip etmediği ve davacının çalışmasının fiili olup olmadığı resen bordro tanığı ve komşu işyeri tanığı dinlenmek suretiyle araştırılmadan eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

Yapılacak iş, davacının 05.09.2011- 12.09.2011 tarihleri arasındaki çalışmalarının iptaline dayanak teşkil eden müfettiş raporunu ekleriyle birlikte getirtmek, 1095393 sicil numaralı SS Eryaman ... Yapı Sitesi Yapı Kooperatifi ünvanlı işyerinin ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolardan ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen davacı tanıkları, bordro tanıklarının beyanları ile dosya arasına celp edilen kayıtlar bir bütün halinde değerlendirildiğinde davacının dava dışı ... Turizm Tekstil İnş. San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerindeki çalışmasının gerçek/fiili bir çalışma olmadığı, davacının fiili olarak çalıştığını ispata dair herhangi bir delil, bilgi ve belge bulunmadığı anlaşılmakla asıl dava yönünden davacı tarafından açılan davanın reddine, birleşen dava yönünden davanın kabulü; davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan Diyarbakır İcra Müdürlüğünün 2020/100358 Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davacının icra inkar tazminatı alacağı talebinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı-birleşen davada davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Asıl davada davacı-birleşen davada davalı ... vekili; çalışmalarının gerçek olduğunu, usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl davada davacının 05.09.2011- 12.09.2011 tarihleri arasında, 1095393 sicil numaralı işyerinden bildirilen 8 günlük sigortalı hizmetlerinin iptaline dair Kurum işleminin iptali ile bu sürenin sigortalı hizmetlerden sayılması gerektiğinin tespiti istemine, birleşen davada itirazın iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 108 inci maddesi, aynı Kanun'un 79/10 maddesi

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Asıl davada davacı-birleşen davada davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının asıl davada davacı-birleşen davada davalı ...'ye yükletilmesine,

27.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.