YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1493 E.  ,  2024/2472 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2463 E., 2023/1954 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sinop 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2019/398 E., 2021/635 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair karar verilmiştir.

Kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; müvekkilin 10.12.2018-08.01.2019 tarihleri aralığında ve 19.02.2019, 21.02.2019, 16.03.2019, 17.03.2019, 19.03.2019 tarihlerinde tam zamanlı ve kesintisiz olarak çalıştığının tespitine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı, cevap dilekçesi sunmamıştır.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili, davacının Mahkemeden tespitini istediği süreler içinde kayıtlı işe giriş bildirgesinin de olmadığını, davanın usul ve esas yönünden reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı taraf üzerinde bırakılmasına, şayet dava kabul edilirse davanın açılmasına Kurum sebebiyet vermediğinden yargılama giderleri ile ücreti vekaletin Kurum üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davacının iddia etmiş olduğu çalışmasını tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ispat edememiş olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıya ait işyerinde inşaat işçisi olarak çalıştığını, tanıkların iddiayı doğruladığını, diğer işçilerin işverene karşı açtığı davaların kabul ile sonuçlandığını ve aşamalardaki itirazlarını öne sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine dair hüküm verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
1.Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Eldeki davada, öncelikle davalı ...'e ait vergi kayıtlarının ilgili vergi dairesinden celp edilmek suretiyle davalının talep konusu dönemde faaliyetine ilişkin araştırma yapılmalıdır.

3.Öte yandan davacının HMK 31 çerçevesinde, beyanı alınmak suretiyle, davaya konu dönemde hangi adreste hangi işte çalıştığı hususu sorulmalı bu kapsamda yeni yapılan inşaatlarda mı yahut konut olarak kullanılan yerlere ilişkin mantolama işlemi olup olmadığı ya da sair inşaat işleri olup olmadığı açıklığa kavuşturulmalı, bu çerçevede söz konusu işlerin yöneticilerden mi yoksa başka bir inşaat firmalarından alınıp alınmadığı üzerinde durulmalı; alınan beyanlara göre ilgili yönetici ya da iş alınan diğer firma çalışanlarından varsa dinlenebilecek tanıklar tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı; aksi taktirde bu adres ve işler gözetilerek komşu iş yeri tanıkları kendi dönemleri ve adresleri de gösterilmek suretiyle tespit edilerek dinlenilmelidir.

4.Tüm bu hususlarla birlikte dosyada dinlenilen tanıkların kendi çalışma kayıtları celp edilmek suretiyle, kendi çalışma dönemleri açıkça tespit edilmeli; davacının çalışma döneminin tespiti noktasında ifadeleri denetlenmeli, çelişki varsa giderilerek gerekçeye esas alınmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.