YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1471 E.  ,  2024/2428 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3485 E., 2023/3448 K..
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 6. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/443 E., 2023/288 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından şirkete tebliğ edilen 01.04.2022 tarih E-46465189-207.01.01.08-43045903 sayılı yazısı ile Peri sisteminden İl Müdürlüğümüze gönderilen Trafik İdari Para Cezası tutanağına ait listelerin incelenmesi neticesinde; sürücü .... T.C. kimlik numaralı ...'nun kullandığı... plakalt araca 10.10.2021 tarihinde trafik ceza tutanağı düzenlendiği ve aracın .... vergi numaralı ... Temizlik ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait olduğu tespit edildiğinden ...'nun 5510 sayılı Kanun'a tabi sigortalı olup olmadığının tespiti konusunda gerekli incelemenin yapılabilmesi için... plakalı aracı hangi sebeple kullandığının ayrıntılı olarak belgelendirilerek yazının tebliğ tarihi itibariyle 15 gün içerisinde İl Müdürlüğüne bildirilmesi gerektiğini bildirildiğini, şirket tarafından İl Müdürlüğü'nün yazısına istinaden gerekli bilgi ve belgelerin sunulduğunu, ancak Prim Tahakkuk Komisyonu tarafından şirketin itirazlarının reddi yönünde karar verildiğini, kararın tebliği ile birlikte kararın ekinde 27.04.2022 tarih E-42919490-206.99-44685926 sayılı yazı ile ..... T.C. kimlik numaralı ...'nun 10.10.2021 tarihli işe giriş bildirgesi sigortalının çalışmasına esas muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ve varsa işten ayrılış bildirgesinin düzenlenmesi gerektiğinin bildirildiğini, şirket çalışanı ... (T.C. No: ... 10.10.2021 tarihinde arkadaşlarıyla beraber yemeğe çıktığını, ...'nın yemeğe giderken... plaka sayılı şirket aracıyla gittiklerini, katılmış olduğu yemekte alkol tüketen ..., arabayı kullanması için beraber yemek yediği arkadaşlarından biri olan davalı ...'ndan istekte bulunduğunu, davalının bu isteği kırmadığını ve arkadaşına yardımcı olmak maksadıyla aracı kullandığını, yolculuk esnasında... plaka sayılı aracın sevk ve idaresi davalıda olup trafik denetiminde durdurulduğunu ve ceza yediklerini, ancak sürücü koltuğunda müvekkil firma çalışanı olmamış olması nedeni ile ...'na emniyet birimleri tarafından bildirimde bulunulduğunu, ... Başkanlığı tarafından şirketten davalı hakkında işe giriş bildirgesi, muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ve varsa işten ayrılış bildirgesinin düzenlenmesi istendiğini, şirketin bu talepleri iş-işveren bağının olmaması nedeniyle yerine getirmediğini, itirazda bulunduklarını, şirketin itirazı Prim Tahakkuk Komisyonu tarafından reddedilmiş olup 30 gün içerisinde itiraz yolu açık tutulduğunu, ... Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan 04.08.2021 tarih E-79961784-045.99-28780188 sayılı Trafik İdari Para Cezaları konulu "Genel Yazı" başlıklı yazısında trafik idari para cezası karar tutanaklarına istinaden yapılan işlemlere itirazların yayınlanan Genel Yazı'da belirtilen şekilde incelenmesi, değerlendirilmesi ve karara bağlanması gerektiğinin bildirildiğini, farklı bir şirkette sigortalı olan bir kişinin davacı şirkette sigortasız şekilde çalışmasını beklemek hayatın olağan akışına ters düştüğünü, ... Temizlik ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'nin yıllardır Denizli'de faaliyet gösteren kendi alanında şehrin önde gelen şirketlerinden biri olup kesinlikle kayıt dışı işçi çalıştırmadığını, davalının sigorta kayıtları ile bu hususun sabit olduğunu, trafik cezasının uygulandığı yerin ise şirketin mesai saatleri içerisindeki güzergahı olmadığını, ..... plaka sayılı aracın ise ödünç verilebilir nitelikte araç olduğunu. İlgili araç ile yolcu veya ağır yük taşınma ihtimalinin bulunmadığını, davalılardan ...'nun davacı şirkette çalışmadığının tespiti ile ... Başkanlığı Prim Tahakkuk Komisyonu Kararı'nın iptalini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
1.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; 10.10.2021 tarihinde ... Yakı Tem. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ( 1780578992 ) çalışanı olan ... ile akşam yemeğine katıldığını, yemekte alkol tüketen ve araç kullanamayacak durumda olan ...'nın kendisine zimmetli olan ..... plakalı şirket aracını kendisinden kullanması için istek ve ricada bulunduğunu, yardımcı olmak maksadı ile aracı kullandığını, yolculuk esnasında trafik denetiminde araç durdurularak ceza kesildiğini, ismi geçen ... Yakı Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. firması ile hiçbir iş akdinin bulunmadığını firmanın hiçbir zaman çalışanı olmadığını, mağdur olduğunu beyan etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun 2 4778 01 01 0030500 020 21-10 sicil numaralı dosyasında işlem gören davacı şirketin ...'nun sigortasız çalıştırıldığının tespit edildiğini, düzenlenen trafik tescil tutanağında davacıya ait aracı sürücü olarak ...'nun kullandığı tespit edilerek trafik para cezası tahakkuk ettirildiğini, davacı şirkete ait şirket çalışanı ...'nın yemekte olduklarını alkol kullandığı için aracı ...'nun kullandığını beyan ettiğini, yapılan trafik denetimleri sonucu düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanakları ile ilgili olarak, tutanak tarihi işe başlama tarihi olarak kabul edilip işlem yapılacaktır. ” hükmü gereğince ticari araç sürücü ...'ın kayıt dışı çalıştığı kabul edilerek sigortalı olarak tescili yapıldığını, 5510 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinde " Yapılan kontrol ve denetimlerde, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalırın fiilen çalışmadığının tespit edilmesi hâlinde, işverenler bir yıl süreyle bu maddeyle sağlanan destek unsurlarından yararlanamaz. Bu madde kapsamındaki teşvikten yersiz olarak faydalanıldığının tespiti hâlinde, yararlanılan teşvik tutarı işverenden gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir " hükmü gereğince davacının teşfiklerden yararlanması mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilme yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini savunmuştur.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesince özetle; 5510 sayılı Kanun m. 59 hükmüne uygun bir belge olmadığından ve Kurum tarafından usulünce yapılan bir denetim ve işlem bulunmadığından dava konusu işlemin salt bu nedenle iptal edilmesi gerektiği, aksinin kabulü halinde dahi; davalının çalışma iddiasında bulunmadığı, mahkemece alınan tanık beyanlarına göre dahili davalının anılan tarihte davacının işçisi olmadığı, olayın gerçekleştiği tarihte başka bir iş yerinden bildiriminin bulunduğu, cezanın düzenlendiği gün olan 10.10.2021 tarihinin pazar günü olduğu, bu günde şirket yemeği sonrası aracı dahili davalını kullandığına yönelik iddianın hayatın olağan akışına uygun olduğu, idari para cezası düzenlendiği esnada ticari iş yaptıklarına dair kayıt bulunmadığı ayrıca ticari araçların yalnızca ticari faaliyet amacıyla kullanılmasına dair zorunluluk bulunmadığı, Kurumun bu kabule göre işlem yaptığı göz önüne alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, hatalı karar verildiğini, Kurum işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu beyan ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca davalı Kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.