YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1322 E.  ,  2024/2492 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2933 E., 2023/2990 K.
KARAR : Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kemer 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/181 E., 2022/318 K.

Taraflar arasındaki yersiz aylıkların tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; davalının muvazaalı olarak boşandığı eşi ile fiilen bir arada yaşamasına rağmen yersiz ve haksız olarak Kurumdan ölüm / yetim aylığı aldığı, Kurumun zarara uğratıldığı, 5510 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince davalının muvazaalı boşanması nedeniyle yersiz olarak Kurumdan tahsil ettiği yersiz ödeme tutarının 8.767,73 TL olup tarafında ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faizleri, tebligat ücreti, 7,00 TL ev tüm ferileri ile davalıdan tahsili gerektiği iddiasıyla 8.767,73 TL davalıya yersiz ödenen Kurum zararının ödeme tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile 7,00 TL tebligat gideri, tüm diğer ferileri ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ile eski eşi ...'un anlaşmalı olarak boşandıkları, ancak boşanma sebebinin eski eşinin alkolik bir yaşantı sürmesi ve alkol aldığı zaman davalıya şiddet uygulaması olduğu, davalı ile eski eşi bu durumlar karşısında işi uzatmadan boşandıkları ve davalının eski eşinin haneyi terk ettiği, davalının örf ve adetler gereği boşandıklarını çevreye duyurmamaya gayret ettiği, bu nedenle davalının eski eşinin çocukları görmek için davalının evine geldiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; dosya kapsamında dinlenen kamu tanıklarının beyanları, taraf tanıklarının beyanları, resmi kurumlara yazılan yazı cevapları ve davacı SGK denetmen raporu ve toplanan bütün değerlendirilmesinden davalının boşandığı eski eşiyle birlikte yaşamaya devam ettiği ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; denetmen raporunda belirtildiği üzere davalı ve eşinin denetim sırasında evde görüldüğü, raporun aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğu, sadece tanık beyanlarına dayanılamayacağı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile eldeki davada, adrese dayalı nüfus kayıt sistemindeki adreslerin dosyaya sağlandığı, davalının boşandığı eşiyle ilgili AKS'ye yansıyan kayıtlar dosya kapsamıyla alınan beyanlarla örtüşmediği, davalının boşandığı eşi bir dönem tanık ...'ın AKS adresinde kayıtlı olup bu adresin seçim işlemlerine esas alındığı, oysa, tanık ...'ın beyanı gözetildiğinde eski eş ...'un bu adreste ikamet etmediğinin anlaşıldığı, davalının ev sahibi tanık (M.T.) ise 2014 yılına kadar ev kirasının davalının boşandığı eşi.....'tan aldığını, ancak 2014 yılında hangi ay olduğunu hatırlamamakla birlikte kiraya almaya gittiğinde davalının "...evde yok" diye cevap verdiğini söylediği, zabıta araştırmasına göre beyanı alınan ... da davalı ve boşandığı eşin birlikte yaşadığını beyan ettiği, davalı ve boşandığı eşi boşanma tarihinden çok sonraki bir tarih olan 2011 yılı 6. ayında yapılan seçimlerde aynı sandıkta ardışık numaralarla oy kullandığı, denetim yüzeysel olarak yapılmış olup herhangi bir isim ve adres içermediği, davalı vekili cevap dilekçesinde Kurum yetkililerinin araştırma yaptıkları günde ...'un davalının evinde olduğunu - memleketten dönen çocuklarını görmeye geldiğini - ifade ettiği, denetim tutanağında ve raporda bu konuda herhangi bir kayıt bulunmadığı, anlatılan durum ve deliller bütün olarak değerlendirildiğinde davalı tarafın Kurum işleminin aksini kanıtlayamamış olup birlikte yaşam olgusunun kabulünün zorunlu olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile 8.767,73 TL Kurum zararının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kaldırma kararı öncesine ilişkin usuli kazanılmış hak oluştuğu, ispat külfetinin davacı Kurumda olduğu, davalının eski eşinin sadece çocuklarını görmesinin gerekçe olamayacağı, Kurum denetmen tutanağında davalının imzası olmadığı, tutanağın ne şekilde tutulduğunun ortaya konulamadığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı iddiasıyla kesilen ölüm aylığı nedeniyle oluşan Kurum zararının tahsili davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ve 96 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.