YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1307 E.  ,  2024/3870 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2330 E., 2023/2020 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Giresun İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/311 E., 2022/256 K.

Taraflar arasındaki 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının kendi nam ve hesabına aralıksız olarak hayvansal ve tarımsal faaliyetini sürdürdüğünü, Espiye Ziraat Odası ve Espiye İlçe Tarım Müdürlüğü'nde kaydı olduğunu, ürettiği fındıkları 04.12.2008 tarihinde TMO'ya teslim ettiğini ve kendisinden prim tevkifatı yapıldığını, 01.06.2021 tarihinde prim tevkifatına göre 4/b hizmetlerinin prim tevkifatını takip eden ay başından başlatılması talebiyle davalı Kuruma başvurduğunu, ancak Kurumun talebi reddettiğini beyanla 01.01.2009 tarihinden 06.01.2021 tarihine kadar kısa süreli 4/a sigortasına tabi çalışmaları ayrık tutulmak üzere zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 6552 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden sonra dava konusu taleple ilgili başvuruda bulunduğunu, 5510 sayılı Kanun'un 4/b maddesi gereği sigortalı olmanın koşulunun Ziraat Odasına kayıt olmak ve Kanun'un çıktığı tarihten itibaren 1 yıl içerisinde başvurmuş ise 01.10.2008, 1 yıl geçtikten sonra başvurmuş ise başvurunun Kurum kayıt tarihi itibariyle tescili yapılır denildiğini, davacının Kuruma kayıt ve tescil için 06.01.2021 tarihli dilekçe ile başvurduğunu, Kanunun çıktığı tarihten itibaren 1 yıl içerisinde başvurulmamış olması nedeniyle tescilinin Kurum kayıt tarihi olan 06.01.2021 tarihi itibariyle yapıldığını, geriye dönük tescilinin yapılmasının mümkün olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davanın kısmen kabulü ile davacının 01.01.2009 - 31.12.2009 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesi kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya dair istemin reddine, aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının kendi nam ve hesabına sürekli ve bağımsız tarımsal çalışmaları devam etmekte olup eksik inceleme ve araştırma ile verilen ret kararının yerinde olmadığını belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, 6552 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden sonra dava konusu taleple ilgili başvuruda bulunduğunu, 5510 sayılı Kanun'un 4-1(b) alt bendi gereği sigortalı olmanın koşulu ziraat odasına kayıt olmak ve Kanun'un çıktığı tarihten itibaren 1 yıl içerisinde başvurmuş ise kanun başlangıç tarihi olan 01.10.2008, 1 yılı geçtikten sonra başvurmuş ise başvurunun Kurum kayıt tarihi itibari ile tescili yapılır denildiğini, davacının Kuruma kayıt ve tescil için, 06.01.2021 tarihinde başvurduğu için Kuruma kayıt tarihi olan 06.01.2021 tarihi itibari ile tescilinin yapıldığını, mevcut mevzuat gereği ilgilinin geriye dönük bir tarihte tescilinin mümkün olmadığını, davalı idarenin işlemlerini, ilgili Kanun, yönetmelik ve genelgeler gereği olarak yaptığını, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararı istinaf etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 2008 yılı Aralık ayında prim kesintisi olduğu, başkaca prim kesintisi veya takip eden ürün teslimi bulunmadığı, işe giriş bildirgesi verilmediği, Mahkemece kesintiyi takip eden aybaşından yıl sonuna kadar Tarım Bağ-Kur sigortalılığına karar verilmesinin yerinde olduğu, Yargıtay 10. HD'nin 2022/5926 Esas, 2022/7995 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere 5510 sayılı Kanun döneminde de prim tevkifatına dayalı olarak sigortalılık tescilinin mümkün olduğu, 2009 yılı sonrasındaki dönem yönünden ürün teslimi, prim tevkifatı ve prim ödemesi bulunmadığından ret kararı verilmesinin doğru olduğu, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden Kanun'a aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf taleplerinin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9, 10, 36 ncı maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 3/19., 4/1-b-4 maddesi, ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
5510 sayılı Kanun'un "Sigortalı Sayılanlar" başlıklı 4 üncü maddesinin 1-b-4 numaralı bendi, tarımsal faaliyette bulunanları sigortalı kabul etmiştir.

5510 sayılı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3 üncü maddesinin 19 numaralı bendinde, tarımsal faaliyetin, kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde veya kamuya mahsus mahallerde; ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yoluyla yahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünleri elde edilmesini ve/veya bu ürünlerin yetiştiricileri tarafından muhafazasını, taşınmasını veya pazarlanmasını ifade ettiği belirtilmiştir.

İnceleme konusu davada, davacının fındık tesliminden kaynaklı 04.12.2008 tarihli prim tevkifatının bulunduğu, 2009-2020 tarih aralığında mazot gübre desteği ve alan bazlı fındık gelir desteği aldığı, 18.07.2005 tarihinden itibaren ve halen Ziraat Odası kaydının bulunduğu, Mahkemece yapılan tarımsal faaliyet araştırması ve tüm dosya içeriği gözetildiğinde tarımsal faaliyetin varlığının sabit olduğu anlaşıldığından, davacının 01.01.2009 - 06.01.2021 tarihleri arasında diğer çalışmaları dışlanmak suretiyle 4/1-b-4 kapsamda sigortalı olduğunun kabulü ile tahsis koşullarının buna göre değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.04.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.