YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1302 E.  ,  2024/3251 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1509 E., 2023/1451 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Giresun İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/353 E., 2023/201 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama neticesinde İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının dahili davalı şirket tasfiye memuru ve fer'i müdahil Kurum vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın dahili davalı şirket tasfiye memuru ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalının inşa ettiği Tirebolu İlçesi Halkova Mahallesinde yaklaşık 10 bloktan oluşan SS Yeşil Yapı Kooperatif evlerinde boyacı olarak 01.03.1986 tarihinden itibaren ..., ...., ... ve ... ile birlikte 1987 Aralık ayının sonuna kadar yaklaşık 1,5 yıldan fazla bir süre çalıştığını, işe giriş tarihinin 01.03.1986 tarihi olduğunu, yine ilk işe giriş bildirgesinin de 01.03.1986 tarihinde verildiğini, müvekkilinin SGK'ya başvurarak işe giriş tarihinin 01.03.1986 sayılması ve yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunduğunu, SGK tarafından talebinin reddedildiğini belirterek müvekkilinin 01.03.1986 tarihinden 31.12.1987 tarihine kadar davalı yanında 4-a kapsamında sigortalı olarak çalıştığının, 13.06.2016 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara da katılmamıştır.
2.Fer'i müdahil Kurum vekili; açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "A-Davalı ... aleyhine açılan davanın reddine,

B-Dahili davalı ...Yeşilkent Yapı Kooperatifi aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne,

1-.... sigorta sicil numaralı davacının, dahili davalı ...Yeşilkent Yapı Kooperatifi adına kayıtlı 10174 sicil sayılı işyerinde, 01.03.1986-02.12.1987 tarihleri arasında, ayda 30 gün sürekli ve kesintisiz şekilde hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine, fazlaya dair istemin reddine,

2-Davacının yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespiti talebinin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı şirket tasfiye memuru ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
1.Dahili davalı Tasfiye Halinde S.S. Yeşilkent Konut Yapı Kooperatifi adına Tasfiye Memuru; Kooperatifte bütün inşaatlar bittikten sonra Genel Kurul tarafından 19.06.1993 tarihinde ... Yeşilkent Yapı Kooperatifinde tasfiye edilerek fesih edildiğini, tasfiye kurulunca ..., ... ve ...'a genel kurul tarafından yetki verildiğini, davacının avukatının asıl sorumlu müteahhit ... yerine tasfiye memuru olarak kendisini davaya dahil ettiğini, mahkemece verilen gerekçeli karardan hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, borçları kabul etmediğini, gerekçeli kararda dahili davalı tasfiye halinde sınırlı sorumlu Yeşilkent Yapı Konut Yapı Kooperatifi ve adresi ile ... Yeşilkent Yapı Kooperatifi'nin birbirinden ayrı kooperatifler olduğunu, ... müzekkere cevabi yazısında 10174 sicil numarası ile ... Yeşilkent Yapı Kooperatifi sicil numarası örtüşmediğini, bu nedenle ... Yeşilkent Yapı Kooperatifi ile ilgisi olmadığından verilen kararın hatalı olduğunu, ... Yeşilkent Yapı Kooperatifi genel kurulunun vermiş olduğu yetkiye istinaden Yilmaz Karaman, ... ve ...'in tasfiye kurulu seçildiğini ve 19.06.1993 tarihinde koaperatifin feshedildiğini, mahkeme ve hiçbir makamın kendilerini tasfiye memuru olarak resmen tayin etmediğini, Mahkemenin kendileri tasfiye memuru gösterip avukat ücreti, harçlar ve posta-giderleri harcamalarını kendilerinin ödemeleri yönünde karar verildiğini, bu kararın iptal edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Feri müdahil SGK Başkanlığı vekili; hizmet tespiti davalarının 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, bu sürenin işçinin işten ayrılış tarihi ile başladığını, mahkemece davanın kısmen kabul - kısmen red kararında 01.03.1986-02.12.1987 tarihleri arasındaki talebin hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, hukuka aykırı bir şekilde 01.03.1986-02.12.1987 tarihleri arasında ayda 30 gün sürekli ve kesintisiz şekilde hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespiti ile Mahkemenin bu tarihler arasında çalışma olgusunun varlığının tespit edildiği yönündeki kararının kabul edilmesinin söz konusu olamayacağını, işbu tarihler arasında çalışma olgusunun varlığı kesin deliller ile tespit edilemediğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığını, dosya tanıklarının beyanlarının bozma öncesi kararında kabul edilmeyip, bozma sonrası kararında çelişkili olmadığı ve davacının çalıştığının tespit edilmesinin hukuka uygun bir tespit olmayacağını, işbu davanın hizmet tespiti davası olduğunu, tespiti talep olunan taraflar arasında hizmet ilişkisinin var olup olmadığı hususu olduğunu, hukuki literatürde Hizmet Sözleşmesinin; "işçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle işgörmeyi ve işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir " olarak tanımlandığını, tanımda geçen iki ana unsurun açık olduğunu ve bunlardan birinin ücret birinin de işgörme olduğunu, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarından, yine dahili davalı tarafın cevap dilekçesinden de görüldüğü üzere davacının davalı işyerinde ücret karşılığı çalışmasının varlığının söz konusu olmadığını, yine resmi belgelere dayalı Kurum kayıtlarında böyle bir çalışmanın olmadığının da ortada olduğunu, işbu nedenlerle de bu hususlar gözardı edilerek davanın kısmen de olsa kabulüne kararı verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığını, hizmet tespit davalarında kamu düzeni ve resen araştırma ilkesi gereğince, iddia olunan çalışma olgusunun varlığının özel bir duyarlılıkla araştırılması, öncelikle işyerinin gerçekten var olup olmadığı Kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı hususlarının eksiksiz olarak belirlenmesi, şayet çalışma olgusunun tespiti yapılırken resmi belgelere dayalı yapılan Kurum işleminin aksinin varlığının şüphe yaratmayacak şekilde aynı nitelikli delil ve belgelere dayandırılması gerektiğini ancak dosya kapsamında böyle bir tespitin söz konusu olmadığını belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Dahili davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık hizmet tespiti ve yaşlılık aylığı bağlanması istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla dahili davalı şirket tasfiye memuru ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgilisine yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.