YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1261 E.  ,  2024/1998 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/215 E., 2023/433 K.
HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulü

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasında İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kabulüne dair karara karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine davalı Kurum vekilinin temyiz istemi hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 28.01.2013 tarihinde tarım işlerinde süreksiz hizmet aktiyle çalışanlara ait işe giriş bildirgesini davalı Kuruma vererek tarım işinde çalışmaya başladığını, 12.10.2015 tarihine kadar Ek-5 sigortalı olarak çalışmaya devam ettiğini ve primlerini düzenli olarak ödediğini, davalı Kuruma yaptığı başvuru sonucu 28.01.2013-31.01.2013 tarihleri arasında 4/a kapsamında sigortalı olarak çalıştığının tespit edilmesi ve Ek-5 sigortalılığıyla çakışması nedeniyle 28.01.2013-12.10.2015 tarihleri arasındaki Ek-5 kapsamındaki sigorta sürelerinin iptal edildiğini öğrendiğini, bu işlemin Kurumun hatası olduğunu, çakışan 3 günlük sigortalılık süresinin silinmesi gerekirken tamamının silinmesinin davacının mağduriyetine sebep olduğunu beyanla Kurum işleminin iptali ile davacının 01.02.2013-12.10.2015 tarihleri arasında Ek-5 tarım sigortalısı olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının Ek-5 inci madde kapsamında sigortalı olabilme şartlarını taşımadığını, 05.01.2013-31.01.2013 tarihleri arasında Kanun'un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olması nedeniyle Ek-5 inci madde kapsamındaki tescilinin iptal edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 01.11.2018 tarihli ve 2018/84 Esas, 2018/325 Karar sayılı kararı ile davanın kabulü ile SGK'nın 28.03.2018 tarih ve 61677548-203.99_E1923606 sayılı işleminin iptaline, davacının talebi gereğince davacının 01.02.2013 tarihinden itibaren 12.10.2015 tarihine kadar madde Ek-5 kapsamında tarım sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine, Kurum kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 29.12.2020 tarihli ve 2019/586 Esas, 2020/2076 Karar sayılı kararıyla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 17.02.2022 tarihli 2021/6544 - 2022/2165 sayılı kararında; "...Eldeki dava dosyasında, davacının 16.08.2006-23.03.2011tarihleri arasında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalılığının, 05.01.2013-31.01.2013 tarihleri arasında 4/a kapsamında sigortalılığının, 28.01.2013-12.10.2015 tarihleri arasında ise Ek-5 kapsamında sigortalılığının bulunduğu, Kurumun Ek 5 maddesi kapsamında sigortalı olmak için 28.01.2013 tarihinde müracaat eden davacının 05.01.2013-31.01.2013 tarihleri arasında 4/a kapsamında sigortalı olması nedeniyle, 28.01.2013 tarihi itibariyle Ek 5 maddesi kapsamındaki sigortalılık tecilini iptal ettiği anlaşılmaktadır .

Mahkemece yapılması gereken iş, öncelikle davacının 4/a kapsamındaki sigortalılık dosyası ile Ek 5 maddesi kapsamında sigortalılık için başvuru evrakları ve tescil işlemlerini gösteren sigortalılık dosyası Kurum’dan getirtilmeli, davacının Ek 5 maddesi kapsamında sigortalı olmak için müracaatta bulunduğu 28.01.2013 tarihinde, 1016756.33 s.s. numaralı dava dışı işyerinde geçtiği kayıtlı fiili çalışmanın varlığı ve gerçekliği araştırılarak irdelenmeli, bu suretle ihtilaf konusu döneme ilişkin bordro (2013/01.ay) getirtilerek bordroda adı geçen, davacının çalışmaları hakkında bilgi ve görgü sahibi çalışanlar tanık olarak belirlenip duruşmalarda beyanlarına başvurularak hizmet akdine dayalı çalışmanın olup olmadığı tespit edilmeli, elde edilecek sonuca göre isteğe bağlı sigortalılık şartları değerlendirilmeli, talep dönemindeki yasal mevzuat incelenmek suretiyle sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile SGK'nın 28.03.2018 tarih ve 61677548-203.99_E1923606 sayılı işleminin iptaline, davacının talebi gereğince davacının 01.02.2013 tarihinden itibaren 12.10.2015 tarihine kadar madde Ek-5 kapsamında tarım sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine, Kurum kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyizi; hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddi gerektiği, 5510 sayılı Kanun'un Ek-5 maddesi kapsamında sigortalı sayılabilmesinin koşullarından olan başka sigorta kolunda çalışmama koşulunun davacı yanca sağlanmadığının anlaşıldığı, davacının 05.01.2013-31.01.2013 tarihleri arasında 4/a kapsamında sigortalı olduğunu, tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, kabul kararı verilmesi için yeterli olmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 01.02.2013-12.10.2015 tarihleri arasında Ek-5 maddesi kapsamında tarım sigortalısı olduğunun tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.