YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/126 E.  ,  2024/1222 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2682 E., 2023/2513 K.
KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Tire 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/383 E., 2023/115 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabülüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... ve ortakları yanında askerden terhis olduğu 04.09.1987 tarihinden bir hafta sonrasından itibaren 1990 yılına kadar çalıştığının ve isim benzerliği nedeniyle davacıya ait olan çalışmaların farklı kişi adına yapıldığının tespitine, Kuruma başvurusunu takip eden aybaşından itibaren aylığa hak kazandığının tespitine ve müvekkiline ödenmesi gereken yaşlılık aylığı karşılığı olarak şimdilik 2.000,00 TL'nin Kurum tarafından tahakkuk tarihinden itibaren yasal faiziyle davacıya ödenmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın esasa girilmeksizin hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, Kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının iddiaları yönünden Kurumun hiçbir kusurunun bulunmadığını, henüz iddia ettiği tarihlerde davalı işyerinde fiilen çalıştığını ispatlamaksızın, aylığa hak kazandığının tespitini dava yolu ile isteyemeyeceğini, bu yönden davacının hukuki yararının bulunmadığını, davacının önce davalıya ait işyerinde hizmetinin geçtiği dönemlere ilişkin iddialarını ve 16.248.771 sigorta sicil numarasının kendisine ait olduğunu dava yolu ile ispatlaması gerektiğini, bu kararın kesinleşmesinin ardından aylığa hak kazandığının tespiti ve yaşlılık aylığı bağlanması amacıyla Kuruma müracaat etmesi gerektiğini, çalışma olgusunun işveren nezdinde işyeri kayıtları ile ücret ödeme belgeleri gibi yazılı kayıtlar ile tetkiki ve tespiti, davanın kesin delillerle aydınlatılması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...'in 24.04.2018 tarihli celsedeki beyanında, ... ve ortakları işyerinde hiç çalışmadığını, hatırladığı kadarıyla 1988, 1989, 1990 yıllarında 4/B Bağ-Kur'lu dükkanının olduğunu beyan ettiği görülmüştür.

Davalı ... 25.09.2018 tarihli celsedeki beyanında, davacının kayınbiraderi olduğunu ve yanında çalıştığını, diğer davalı ...'i ise tanımadığını beyan ettiği görülmüştür.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanık beyanları ile özellikle davalı ...'in hak alanını ilgilendiren hususlarda vermiş olduğu beyanlarda ... ve ortakları iş yerinde, Tire'de hiç çalışmadığını, hatırladığı kadarıyla 1988-1989-1990 yıllarında 4B Bağ-Kur'lu dükkanı bulunduğunu ve mahkemece sorulan ..., ...., ... isimli şahısları tanımadığını beyan ettiği, davalı ...'nun alınan beyanlarında davacının yanında çalıştığını beyan ettiği, işyerinde çalışan tüm tanıklarda davalı işyerinde çalışan ...'in davacı olan ... olduğunu, diğer davalı ...'i tanımadıklarını beyan ettikleri, davacı ...'in 04.03.1986-04.09.1987 tarihleri arasında askerlik yaptığı, kaldırma ilamı sonrasında yapılan incelemelerde davalı ...'in dava konusu dönemde ki ikameti net olarak tespit edilememiş ise de, 2007-2022 tarihleri arasında Buca/ ... de yaşadığı, vergi kayıtlarının incelenmesinde davalı ...'in 05.01.1990-30.09.1991 tarihleri arasında Kordon Vergi Dairesinde kaydının bulunduğu dikkate alındığında davalının beyan ettiği gibi Tire de bir çalışmasının bulunmadığı, davalı işyerinin kanun kapsamına alındığı 25.06.1988 tarihi ile çıktığı tarih olan 31.10.2003 tarihi ve davalı işyerinden bildirilen dönem bordrolarından 1988/02 döneminde 52 gün, 1988/03 döneminde 104 gün, 1989/02 döneminde 58 gün, 1989/03 döneminde 59 gün, 1990/02 döneminde 87 gün dikkate alınarak dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalı ... adına .... sicil numaralı ... unvanlı işyerinden bildirilen çalışmaların baba adı ..., anne adı ... olan 05.04.1966 doğumlu ... TC nolu davacı ...'e ait olduğunun açık bir şekilde anlaşıldığı, davalı ... ile davacı ...'in kimlik bilgilerinin birbirine çok benzemesi sebebi ile kayıt hatası yapılmış olabileceği değerlendirilmiş ve .... sicil numaralı ... unvanlı işyerinden bildirilen çalışmaların davacı ...'e ait olduğunun anlaşıldığı, davacının tahsis ön başvuru formunu doldurduğu 05.04.2017 tarihi itibari ile davacının 25 yıl 50 yaş 5375 günle yaşlılık aylığına hak kazandığı anlaşılmış olup tahsis ön başvuru formunun incelenmesinde, yaşlılık sigortası yönünden tahsis talebinde bulunacağından emekliliğe hak kazanma şartlarının bildirilmesini talep ettiği, davacının kuruma yaşlılık aylığı bağlanması talebini ilettiği anlaşılmakla davacının 05.04.2017 tarihi itibari ile yaşlılık aylığına hak kazandığı anlaşıldığından aylık bağlama kararı verilmiş ve davanın hatalı işveren kayıtlarından kaynaklandığı anlaşılmakla; davanın kısmen kabulü ile .... sicil numaralı ... unvanlı işyerinden baba adı ..., anne adı Feriha olan 12.09.1966 doğum tarihli .....TC nolu ... adına tescil edilen çalışmaların, baba adı ..., anne adı ... olan 05.04.1966 doğumlu ... TC nolu davacı ...'e ait olduğunun tespitine, davacının tahsis ön başvurusuna istinaden 05.04.2017 tarihinde 25 yıl 50 yaş 5375 gün prim ödeme gün sayısı üzerinden yaşlılık aylığına hak kazandığı ve 05.04.2017 tarihinden itibaren aylık ödenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekilinin istinaf sebepleri; İlk Derece Mahkemesi tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararına uygun bir yargılama yapılmadığını, eksikliklerin tamamlanmadığını, deliller ve kararda belirtilen hususların doğru bir şekilde değerlendirilmediğini ve kaldırma kararında belirtilen hususlara aykırı bir karar verildiğini, hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle davanın esasa girilmeksizin hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, davacının 05.04.2017 tarihinde yaşlılık aylığı şartlarına sahip olduğu yönündeki tespitin, bilgi ve belgelere, dosya kapsamına ve yasal mevzuata aykırı olduğunu, bu hususta doğru bir değerlendirme yapılmadığını, şartların oluşmadığını ve tespitlerin hatalı olduğunu, çalışma iddiasının hiçbir tereddüte yer bırakmayacak biçimde kanıtlanması gerektiğini beyanla, Mahkeme kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanık beyanları ile özellikle davalı ...'in hak alanını ilgilendiren hususlarda vermiş olduğu beyanlarda ... ve ortakları iş yerinde, Tire'de hiç çalışmadığını, hatırladığı kadarıyla 1988-1989-1990 yıllarında 4B Bağ-Kur'lu dükkanı bulunduğunu ve sorulan ..., ...., ... isimli şahısları tanımadığını beyan ettiği, davalı ...'nun alınan beyanlarında davacının yanında çalıştığını beyan ettiği, işyerinde çalışan tüm tanıklarda davalı işyerinde çalışan ...'in davacı olan ... olduğunu, diğer davalı ...'i tanımadıklarını beyan ettikleri, davacı ...'in 04.03.1986-04.09.1987 tarihleri arasında askerlik yaptığı, kaldırma ilamı sonrasında yapılan incelemelerde davalı ...'in dava konusu dönemde ki ikameti net olarak tespit edilememiş ise de 2007-2022 tarihleri arasında Buca/ ... de yaşadığı, vergi kayıtlarının incelenmesinde davalı ...'in 05.01.1990-30.09.1991 tarihleri arasında Kordon Vergi Dairesinde kaydının bulunduğu dikkate alındığında davalının beyan ettiği gibi Tire de bir çalışmasının bulunmadığı, davalı işyerinin kanun kapsamına alındığı 25.06.1988 tarihi ile çıktığı tarih olan 31.10.2003 tarihi ve davalı işyerinden bildirilen dönem bordrolarından 1988/02 döneminde 52 gün, 1988/03 döneminde 104 gün, 1989/02 döneminde 58 gün, 1989/03 döneminde 59 gün, 1990/02 döneminde 87 gün dikkate alınarak dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalı ... adına .... sicil numaralı ... unvanlı işyerinden bildirilen çalışmaların baba adı ....., anne adı .... olan 05.04.1966 doğumlu .... TC nolu davacı ...'e ait olduğunun açık bir şekilde anlaşıldığı, davalı ... ile davacı ...'in kimlik bilgilerinin birbirine çok benzemesi sebebi ile kayıt hatası yapılmış olabileceği değerlendirilmiş ve .... sicil numaralı ... unvanlı işyerinden bildirilen çalışmaların davacı ...'e ait olduğu yönündeki tespiti yerinde ise de, davacının 06.03.2017 tarihli tahsis talebinde bulunacağı için aylığa hak kazanıp kazanmadığının tarafına bildirilmesini isteyen dilekçesinin altına; "..... sicil numarasıyla tarafıma sigorta sicil kartı verilmiş ancak başka şahıs emekli ve hizmetleri geçmektedir" açıklamasıyla dava konusu uyuşmazlığa konu edilen durumdan Kurumun haberdar edildiği, Kurumun da uyuşmazlığı değerlendirip, uyuşmazlığın ancak mahkeme yoluyla çözülebileceğini bildirdiği, Kuruma başvuru şartının yerine geldiği, ancak başvurunun Yasanın aradığı anlamda tahsis başvurusu olmadığı, dava tarihi itibariyle ise davacının 506 sayılı Kanun'un Geçici 81/B-g bendi gereğince 50 yaş 5375 prim gün sayısını tamamladığı, dava tarihini takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanması ve işleyecek yasal faiz tutarında 506 sayılı Kanun'un 116 ncı (5510 sayılı Kanun'un 42 nci) maddesi uyarınca Kuruma tanınan üç aylık süre gözetilerek yasal faiz uygulanması, hatalı işlem davalı işverenden kaynaklandığından Kurumun ve davalı ...'in sorumlu olmaması gerektiği anlaşıldığından; davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile Tire 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 20.02.2023 tarih, 2022/383 Esas ve 2023/115 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile, .... işyeri sicil numaralı davalı ... unvanlı işyerinden baba adı ...., anne adı ... 12/09/1966 doğum tarihli ....TC nolu ... adına tescil edilen, 1988/02 döneminde 52 gün, 1988/03 döneminde 104 gün, 1989/02 döneminde 58 gün, 1989/03 döneminde 59 gün, 1990/02 döneminde 87 günlük çalışmaların, baba adı ...., anne adı .... olan 05.04.1966 doğumlu ..... TC nolu davacı ...'e ait olduğunun tespitine, davacının 06.09.2017 dava tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının ve kendisine 06.09.2017 tarihini takip eden 01.10.2017 tarihinden yaşlılık aylığı ödenmesi gerektiğinin, ödenmeyen aylıklara 01.02.2018 tarihinden başlamak üzere her bir aylığın ödenmesi gereken tarihten itibaren yasal faiz uygulanması gerektiğinin tespitine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı ... adına gözüken çalışmaların davacıya ait olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.