YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1257 E.  ,  2024/1782 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2895 E., 2023/2876 K.
KARAR : Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 12. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/50 E., 2020/170 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin 2008/Mayıs ayında davalı şirkete ait .... mağazasında (şubesinde) müşteri ilişkileri temsilcisi olarak (şimdiki adıyla alacak takip büro elemanı olarak) çalışmaya başladığını ve 2012/Şubat ayına kadar bu mağazada çalıştığını, 2012/Şubat ayında davalı şirketin Nokta mağazasında (şubesinde) görevlendirildiğini ve 30.08.2016 tarihine kadar bu mağazada çalıştığını belirterek davalı şirket nezdinde 2008/Mayıs - 30.08.2016 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitin talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı şirket vekili, davacının iddia edildiği gibi müvekkili şirkete ait .... ve .... Şubelerinde çalışmadığını, davacı ile müvekkili şirket arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi kapsamında bir çalışma ilişkisinin bulunmadığını, yaptıkları araştırmalara göre davacının emekli olduktan sonra çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olup, çalışma iddiasını ispat yükümünün davacıya ait olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, davacının iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 09.07.2020 tarihli, 2017/50 Esas, 2020/170 Karar sayılı kararı ile dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda davanın kabulüne, davacının davalı işveren ... Züccaciye Dayanıklı Tüketim Malları San. Tic. A.Ş.'ye ait ... sicil sayılı işyerinde 31.05.2008-31.01.2012 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret ile 1321 gün çalıştığı 1321 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, davacının davalı işveren ... Züccaciye Dayanıklı Tüketim Malları San. Tic. A.Ş.'ye ait .... sicil sayılı işyerinde 01.02.2012-30.08.2016 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret ile 1650 gün çalıştığı 1650 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 23.11.2023 tarihli, 2023/2895 Esas, 2023/2876 Karar sayılı kararı ile Kısa Vadeli Sigorta Kolları yönünden prim içeren Sosyal Güvenlik Destek Primi geçmişe dönük sigortalılık hakkı yaratmadığı gibi, yaşlılık aylığı alırken gerçekleşen sosyal güvenlik destek primine tabi sigortalılık süresi niteliğindeki çalışmalar nedeniyle uzun vadeli sigorta kollarından prim tahsilatı yapılamayacağından sigortalılık süresinin tespiti davası açılmasının, çalışana sosyal güvenlik hukuku kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi çalışma süresi yönünden hukuki yarar sağlamasının mümkün olmadığı; sıralanan maddi ve hukuki olgular ile istinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili ve fer'i müdahil vekilinin istinaf dilekçesinde yer verdikleri itirazların yukarıda sıralanan, gerekçeler ışığında yerinde olduğu, ancak bu hatanın giderilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği dikkate alınarak; HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiş ve davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf talebinin kabulüne, İzmir 12. İş Mahkemesinin 09.07.2020 tarih, 2017/50 Esas ve 2020/170 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın hukuki yarar yokluğuna ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 09.01.2023 tarihli ve 2022/14605 E. 2023/6 K. sayılı ilamında; öncelikle, davacıya talebinin açıklattırılması, isteminin, 506 sayılı Kanun'un 63/A maddesi kapsamında yaşlılık aylığı kesilerek tüm sigorta kollarına tabi çalışma tespiti mi, yoksa, 63/B kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmanın tespiti mi olduğu hususunun aydınlatılması. talebin sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmanın tespitine ilişkin olması halinde hukuki yararın varlığının gözetilmesi gerektiği gerekçeleriyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacı vekili 03.07.2020 tarihli dilekçede, davacının talep ettiği çalışmalarının sosyal güvenlik destek primine tabi çalışma olduğunu belirttiği, dosyada toplanan bilgi ve belgeler ile tanık beyanlarının incelenmesinden davanın kabulüne, davacının davalı işveren ... Züccaciye Dayanıklı Tüketim Malları San. Tic. A.Ş.'ye ait .... sicil sayılı işyerinde 31.05.2008-31.01.2012 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret ile 1321 gün çalıştığı 1321 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, davacının davalı işveren ... Züccaciye Dayanıklı Tüketim Malları San. Tic. A.Ş.'ye ait .... sicil sayılı işyerinde 01.02.2012-30.08.2016 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret ile 1650 gün çalıştığı 1650 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın soyut ve husumete dayalı tanık beyanları üzerine kurulduğunu, davacının 2004 yılından itibaren yaşlılık aylığı aldığının tespit edildiğini, daha sonraki bir dönemde tekrar sigortalı çalışmaya başladığı iddiasının tamamen gerçek dışı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, davacının gerçek ve fiili çalışmasının varlığını yazılı belgelerle ispat edemediğini, Kurum kayıtlarına dayanarak hüküm kurulması gerekirken sadece tanık beyanlarına dayanarak hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 2008 yılı Mayıs ayından 30.08.2016 tarihine kadar sosyal güvenlik destek primine tabi çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 63, 5510 sayılı Kanun'un 30 ncu maddeleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.