YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1253 E.  ,  2024/2612 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/158 E., 2023/381 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili asıl dava dilekçesi ile; ...'ın .... Ltd. Şti.'nin alt iş vereni olan ...'ya ait Kara Tahmil ve Tahliye Şirketi sigortalısı olduğunu, ...Çelik Endüstrisi A.Ş.'de geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, olayda davalıların kusurlu olduğunu, bunun sonucunda müteveffanın mirasçıları olan... ve ...'a maddi tazminat ödenmesine karar verildiğini, Gebze 2.Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/1887 Esas ve 2014/258 Karar sayılı dosyasında sanıklar ... ve ...'a taksirle ölüme sebebiyet verme suçundan ceza verildiğini, Kurumca mirasçalara ödenmiş olan tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili 17.11.2016 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah ederek 102.776,49 TL nin davalılardan tahsilini talep etmişlerdir.

Birleşen dava ile kusur ve miktar yönünden fazlaya ilişkin dava ve istem hakkı saklı kalmak kaydı ile bakiye 14.196,44 TL ilk PSD geliri alacağının 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi uyarınca davalı işverenlerden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, davanın Gebze 9. İş Mahkemesi’nin 2021/158 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... Endüstri A.Ş.’nin birleşen davaya ilişkin cevap dilekçesinde özetle; müteveffanın işçisi olmadığını, müteveffanın davalı ...’nın işçisi olduğunu, olayın meydana gelmesinde şirketin kusuru bulunmadığını, kusur yönünden yerinde inceleme yapılması gerektiğini, davanın reddini talep etmiştir.

İhbar Olunan ... Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; ilk davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp daha sonra ıslah yapıldığından ek dava açılamayacağını, sigorta şirketinin sorumluluğunun ancak sigortalı işverenin kusuru ile sınırlı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde sigortalının herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kazanın meydana gelmesinde mütevaffa işçinin kusuru bulunduğunu, davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalıların cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 12.07.2016 tarih ve 2014/660 Esas, 2016/815 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davalılar ... ve ...'ın sorumluluğunun 59.226,80 TL ile sınırlı olmak üzere 102.776,49 TL gelir alacağının, gelirin onaylandığı 25.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 15.09.2015 tarih ve 2015/13782 Esas, 2015/15031 Karar sayılı kararında; 1- Mahkemece, hükme esas alınan kusur raporunda davalı ... Endüstri A.Ş.'nin asıl işveren olarak kabulü ile %30 oranında kusurlu olduğu ve bu kusurun %1'inin fabrika müdürü olan davalı ...'a ait olduğu, davalı ... Tahmil ve Tahliye-...'nın alt işveren olarak kabulü ile %30 oranında kusurlu olduğu ve bu kusurun %1'inin vinç operatörü olan davalı ...'a ait olduğu, davalı .... Şti.'nin alt işveren olarak kabulü ile %20 oranında kusurlu olduğu ve kazalı sigortalının %20 oranında kusurlu olduğunun kabulü ile karar verilmiş ise de verilen karar eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup hatalıdır. Mahkemece hükme esas alınan kusur raporunda davalı şirketler arasındaki ilişkinin niteliği, asıl işverenlik-alt işverenlik ilişkisi bulunup, bulunmadığı araştırılıp, irdelenmemiştir. Mahkemece, açıklanan hususlar çerçevesinde öncelikle davalı şirketler arasındaki hukuki ilişki ve asıl işverenlik-alt işverenlik sıfatları irdelenip, belirlenmeli ve olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden bu çerçevede ilgililerin kusurunun da irdelendiği uygun bir kusur raporu alınmalı, teselsül sorumluluğu buna göre belirlenip varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

3-Mahkemece, davalı yönünden gerçek zararın yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde belirlenmesi ve her bir hak sahibine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirle karşılaştırılarak düşük (az) olan tutara göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

4- Davalı ... Endüstri A.Ş.'nin asıl işveren olduğunun anlaşılması karşısında, işverenin teselsül sorumluluğu 5510 sayılı Yasanın 21/1 kapsamında, 3. kişilerin sorumluluğu 21/4 kapsamında ve yukarıda belirtilen Daire ilkelerine uygun olarak irdelenmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece açıklanan bu maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden; davanın kabulü ile davalılar ... ve ...'ın sorumluluğunun 59.226,80 TL ile sınırlı olmak üzere 102.776,49 TL gelir alacağının, gelirin onaylandığı 25.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Birleşen dava yönünden; davanın kabulü ile 14.196,44 TL gelir alacağının, gelirin onaylandığı 25.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...Çelik Endüstrisi A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ...Ş. vekili: kusur oranını kabul etmediğini, asıl işveren sıfatı olmadığını ve davanın husumetten reddinin gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sigortalı işçi ...'ın, 07.12.2012 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sonucu ölümü nedeniyle Kurum tarafından ... sigortalının yakınlarına bağlanan iş kazası gelirlerinin rücuan tazminine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 5510 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi, 21 inci maddesinin 1 inci fıkrası ve 4 üncü fıkrası

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle de bağlı kalınarak kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

13.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.