YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1249 E.  ,  2024/2046 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/448 E., 2023/571 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/234 E., 2023/4 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü Ilgın Şeker Fabrikasının 07.12.2015-29.12.2015 tarihleri arasında 162.500 ton şeker pancarının 2015/2016 kampanya döneminde Doğanhisar, Subatan, Yeşilköy, Doğrugöz, Sarayönü, Kolukısa, Kadınhanı, Kabacalı ve Atlantı kantarlarından karayolu ile Ilgın fabrikasına nakliye ihalesi işi ile ilgili olarak, müvekkil işveren ... Ağır Taşımacılık Depo Loj. Tic. ve San. A.Ş. arasında sözleşme yapıldığını, söz konusu şeker pancarı nakliye işinin, müvekkil şirketçe tamamıyla hizmet satın alınarak fatura karşılığı yapıldığı, firmanın muhasebe kayıtlarında taşıtlar hesabında bir araç kaydı olmamasının da, bu işin kendi araçları tarafından değil, fatura karşılığı başka firmalar tarafından yapıldığını kanıtladığını, muhasebe kayıtlarının Kurum müfettişi tarafından da teyit edildiğini, yine müfettiş raporunda da sabit olduğu üzere ihale döneminde işyerinden bildirilen sigortalıların hiçbirinin 8332.02-şoför/yük taşıma meslek kodunda olmadığının görüleceğini, şartname gereğince yükleyici başında yükleme işleminin, müvekkil şirketin devamlı işyeri işçilerinin geçici görevlendirilmesi suretiyle yapıldığını, SGK müfettişince bu bilgiler bilinmesine ve bizzat kendisi tarafından raporda bu iş için alınan nakliye taşıma faturalarının geçerliliği belirtilmesine rağmen, raporda Konya SGK İl Müdürlüğünde resen geçici mahiyette dosya açılması sağlanarak gecikme zammı hariç 6.084,80 TL fark prim ücretinin tahakkuk edilmesine ve yasal faiz işletilmesine neden olduğunu, müvekkil şirketin, Ilgın Şeker Fabrikasının 07.12.2015-29.12.2015 tarihleri arasında ihale karşılığı şeker pancarı nakliye hizmeti işi ile ilgili olarak düzenlenen müfettiş raporuna ilişkin olarak Mevlana Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü tarafından tebliğ edilen prim fark borcuna karşı yapılan itirazın, Mevlana Merkez Müdürlüğünün 09.09.2022 tarihli 51824585 sayılı yazısı ile hiçbir yasal dayanak gösterilmeden hukuka aykırı şekilde, sırf müfettiş raporu gerekçe gösterilerek reddedildiğini belirterek dava konusu olan SGK Mevlana Sosyal Güvenlik Merkezi Prim İtiraz Komisyonunun 09.09.2022 tarih E-45028027-102.01-51824585 sayılı kararına ilişkin prim tahakkukuna ilişkin olarak davanın kabulü ile Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle iş bu davanın dava açılmadan önce kuruma başvurulması gerektiğinden ve bu işlemin yapılmadığından dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, yine davanın esasına girilmeden önce görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, mahkemenin aksi kanaate olması halinde müvekkil Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Özetle; davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü Ilgın Şeker Fabrikasının 07.12.2015-29.12.2015 tarihleri arasında 162.500 ton şeker pancarının 2015/2016 kampanya döneminde Doğanhisar, Subatan, Yeşilköy, Doğrugöz, Sarayönü, Kolukısa, Kadınhanı, Kabacalı ve Atlantı kantarlarından karayolu ile Ilgın fabrikasına nakliye ihalesi işi ile ilgili olarak, müvekkili işveren ... Ağır Taşımacılık Depo Loj. Tic. ve San. A.Ş. hakkında SGK müfettişi tarafından düzenlenen 05.05.2022 tarih ve 93255/09/İR/09 sayılı rapor doğrultusunda Konya SGK İl Müdürlüğü Ilgın Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğünce yapılan, nakliye işi ile ilgili resen işyeri dosyası açılması ve dosyaya fark işçilik tahakkuk ettirilmesi işleminin kanun ve sigorta uygulamalarına aykırı olması sebebiyle kurum işleminin iptali için eldeki davanın açıldığı, SGK kayıtları ve şirket kayıtları esas alınmadan eksik ve hatalı düzenlenen ve bazı belgeler görmezden gelinen müfettiş raporu ve ekindeki yetersiz belgeler ile bilgilerin esas alındığı, tırmıkçılık diye bir kadronun, bir iş kodunun olmadığı, her işi yapabilen çalışanlarının bunu da yapabileceği, teknolojik yeniliklerden dolayı herhangi bir işçiye ihtiyaç duyulmadığı, ihale sözleşmesinde “tırmıkçı” olarak belirtilen ancak mevcut teknoloji ve iş kolaylığı çerçevesinde ihtiyaç duyulmayan, ihale makamının da çalıştırılması için zorlamadığı, sözleşmede kayden bulunan ancak genellikle fiili çalışmanın olmadığı bir çalışan kadrosu niteliğinde olduğu, SGK Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı müfettişleri tarafından tanzim edilen 05.05.2022 tarih ve 93255/09/İR/09 sayılı inceleme rapor doğrultusunda, Konya SGK İl Müdürlüğü Mevlana Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü tarafından, belirtilen iş dolayısıyla resen açılan 4.4941.01.01.1282344. 042.12.92 sicil sayılı geçici işyeri dosyasının iptal edilerek, müfettiş raporu ile hesaplanan yersiz eksik işçilik dolayısıyla çıkarılan gecikme zammı hariç 6.084,80 TL tutarındaki prim borcunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması gerekirken Konya 4. İş Mahkemesi 2022/234 E. 2023/4 K. sayılı ilamıyla bilirkişi raporuna yaptıkları itirazlar ve ek rapor talepleri dikkate alınmadan usul ve yasaya aykırı olarak davanın reddine karar verildiği, müvekkili aleyhine Manisa SGK İl Müdürlüğü Soma Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü tarafından kesilen idari para cezalarının iptali adına açtıkları davada Manisa 1. İdare Mahkemesinin 2022/1049 E. 2022/19 K. Sayılı ilamınca idari para cezalarının iptaline karar verildiği, yersiz olarak işveren müvekkiline tahakkuk ettirilen gecikme zammı hariç 6.084,80.-TL tutarındaki eksik işçilikten kaynaklı fark prim borcunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle, yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın tümden kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu ve 297 nci maddeleri.

3. Değerlendirme
Kısa karar, bir davayı sona erdiren (Niha-i) temyizi mümkün olan son kararlardandır. Bu kararla Mahkeme davadan elini çeker ve davayı sona erdirmiş olur. Asıl olan kısa karardır. Bu gibi hallerde de Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren kısa karar ile daha sonra yazılan gerekçeli kararında buna uygun olarak düzenlenmesi gereklidir. Eldeki dava dosyası incelendiğinde ise kurum işleminin iptaline konu davada mahkemece tefhim edilen kısa kararla davanın reddine karar verildikten sonra, hazırlanan gerekçeli kararda davanın kabulüne karar verilip somut dava ile alakası olmayan bir takım ödeme emirlerinin iptaline dair hüküm kurulduğu ve bu suretle kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki yaratıldığı görülmektedir. Açıklanan sebeple mahkemece HMK’nın 297 nci maddesi kapsamında çelişki içermeyen, taraflar hakkında infazı mümkün ve usule uygun bir kısa karar ile bu kısa karara uygun şekildeki bir gerekçe yazarak hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup sair yönler incelenmeksizin bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.