YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1248 E.  ,  2024/1750 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/52 E., 2023/94 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacının 07.12.2009-02.12.2011 tarihleri arasında davalı Belediye Başkanlığında çalıştığının tespiti ve prime esas kazanç tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Belediye vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 17.12.2013 tarihli ve 2011/524 Esas 2013/ 649 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 21 inci Hukuk Dairesi'nin 31.03.2015 tarihli ve 2014/25857 E. 2015/6765 K. sayılı ilamı ile eksik araştırma gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece 26.05.2021 tarihli ve 2020/56-2021/148 K. sayılı kararla; davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 26.01.2022 tarihli ve 2021/10521 E. 2022/1093 K. sayılı ilamı ile "...Öncelikle, talep konusu dönemde çalışmanın geçtiği işyerinin resmi bir işyeri olması ve kamu kuruluşlarında çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olduğundan, davacının işe alınması ile ilgili belediyede herhangi bir belgenin olup olmadığı, davacının ... Otelinde mülakata tabi tutulduğuna dair iddiası karşısında, davacının mülakata tabi tutulup tutulmadığı, bu sınavı kazanıp, kazanmadığı; kazanmamış ise belediye binasına ne şekilde girip çıktığı, belediye adına açılmış mail adresi üzerinden yazışmaları nasıl yaptığı ve bunlara nasıl eriştiği araştırılmalıdır.

Öte yandan, davacının çalıştığını iddia ettiği belediye ile ... Bilgi Teknolojileri Limited Şirketi arasında dosya kapsamında yer alan ve sözleşmenin tamamlanma tarihi 31.12.2009 olan hizmet alım tip sözleşmelerinde, yazılım programı üzerinde, proje yöneticisi olarak bilgisayar mühendisi veya teknikerin çalıştırılacağı, doğrudan temin usulü ile belediyece, imar dijital arşiv dokümantasyon sistemi teknik şartnamesinde de, işin süresinin 31.12.2009 tarihinde biteceği ve bir yazılımcı anahtar teknik personelin çalıştırılacağı belirlemesinin yapıldığı anlaşılmakla; davacının sözü geçen sözleşme veyahut doğrudan temin usulü kapsamında çalıştırılıp, çalıştırılmadığı hususu da araştırma konusu yapılarak, ortaya çıkacak sonuca göre karar verilmelidir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Açılan davanın kabulüne, 340199418258 sigorta sicil numaralı davacı ...'ın davalı ... Belediye Başkanlığında 07.12.2009-02.12.2011 tarihleri arasında asgari ücret karşılığında kesintisiz 716 gün çalışmış olduğunun tespitine ..." dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri bozma gereklerinin yerine getirilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti ilişkindir. .

2. İlgili Hukuk
5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
1-Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2- Her ne kadar Mahkemece, bozma ilamına uyularak karar verilmiş ise de , verilen karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır. Önceki ilamda da belirtildiği üzere, "... talep konusu dönemde çalışmanın geçtiği işyerinin resmi bir işyeri olması ve kamu kuruluşlarında çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olduğundan, davacının işe alınması ile ilgili belediyede herhangi bir belgenin olup olmadığı, davacının ... Otelinde mülakata tabi tutulduğuna dair iddiası karşısında, davacının mülakata tabi tutulup tutulmadığı, bu sınavı kazanıp, kazanmadığı; kazanmamış ise belediye binasına ne şekilde girip çıktığı, belediye adına açılmış mail adresi üzerinden yazışmaları nasıl yaptığı ve bunlara nasıl eriştiği araştırılmalıdır." Bu kapsamda davacı tarafından kullanılan mail adresinin Belediyece nasıl sağlandığı hangi amaçla kullanıma açıldığı hususu açıklığa kavuşturulmalı; öte yandan yine önceki ilamda da değinildiği üzere, davacının çalıştığını iddia ettiği dönemde Belediyece teknik personele ihtiyaç duyulan bir projeye imza atıp atmadığı ve bu kapsamda da işçi çalıştırıp çalıştırmadığı, çalıştırdığı işçi varsa davacının bu kimselerden olup olmadığı sözleşmeler de getirtilmek suretiyle açık ve net ortaya konularak, araştırma konusu yapılarak, ortaya çıkacak sonuca göre karar verilmelidir

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.