YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1246 E.  ,  2024/2188 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/716 E., 2023/730 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Elazığ 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/239 E., 2023/43 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 17.04.2019 ile 25.04.2019 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin kuruluş tarihinin 30.7.2019 olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; kamu düzenine ilişkin davada sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığının hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmesinin gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının sigorta kaydında da görüldüğü üzere belirli dönemde davalı işyerinde çalıştığı, ancak davaya konu dönemde davacının çalışmadığı, kendi isteğiyle işten ayrıldığının anlaşıldığı, davacının çalışmasını bilebilecek komşu işyeri bulunmadığı, yeteri kadar tanık dinlenmiş olup başkaca yapılacak bir araştırma bulunmadığı, davacının her türlü şüpheden uzak, duraksamaya yer vermeyecek şekilde davalı işyerinde davaya konu dönemde çalıştığının tespit edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, davacının talep ettiği dönemde davalı işyerinde çalıştığının dosya kapsamından anlaşıldığını belirterek Mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Mahkemece davacının talep ettiği 8 günlük dönemde bordro tanığı bulunmadığı gibi yapılan komşu işyeri araştırması sonucu ve dinlenen tanık beyanlarına göre davacının talep ettiği 8 günlük dönemde de çalıştığı ispatlanamadığından davanın reddinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, İlk Derece Mahkemesince dinlenen tanıkların tamamının davacının çalışmasını doğruladığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 370 inci maddesinin dördüncü fıkrası, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme
Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7 nci maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Dosya kapsamından, davalı ... Motorlu..Ltd.Şti. işyerinin 22.4.2019 tarihinde araç satış mahiyetinde kanun kapsamına alındığı , dava dışı ... Motor ..Ltd.Şti. nin ise aynı adreste 01.04.2015 tarihinde araç satış ve servis bakımı mahiyetinde kanun kapsamına alındığı, davacının 03.08.2007 ile 17.04.2019 tarihleri arasındaki çalışmasının dava dışı ... Motor.. Ltd. Şti. İş yerinden, 25.04.2019-11.06.2019 tarihleri arasındaki çalışmasının davalı ... Motorlu.. Ltd.Şti. iş yerinden Kuruma bildirildiği, .... sicil numarasında tescilli davalı ... Motorlu.. Ltd.Şti. 'nin 2019/4 dönem bordrosunda tüm işe girişlerin 25.4.2019 tarihinde başladığı, bu nedenle tespiti istenen tarih aralığında bordro tanığı bulunmadığı, Elazığ Ticaret Sicil Müdürlüğünün 01.04.2020 tarihli yazısında ... Motor Ltd. Şti ortaklarının Murat ..., Okan ... ve Ömer Güneş olarak bildirildiği, ... Motorlu Araçlar Ltd. Şti. ortaklarının ... ..., Murat ... ve Alaaddin Karakaya olduğunun bildirildiği, ticaret sicil kayıtlarında her iki şirketin adresinin aynı olduğu, Harput Vergi Dairesi yazısında ,... ve ... Motor şirketleri arasında devir yapıldığına dair bilgiye rastlanmadığı, ... Ltd.Şti'nin işe başlama tarihinin 12.2.2019 olduğu, ... Motor Ltd. Şti'nin işe başlama tarihinin 18.1.2000, işi bırakma tarihinin ise 31.12.2019 olduğunun bildirildiği, her iki firmanın aynı adreste kayıtlı bulunduğu, Mahkemece dinlenen tanıkların hizmet cetvelleri incelendiğinde, 17.04.2019 tarihinde dava dışı ... Motor Ltd. Şti iş yerinden çıkışlarının ve 25.04.2019 tarihinde davalı ... şirketinde işe girişlerinin yapıldığının görüldüğü, bu tanıkların iş yerinin ... Motor iken el değiştirip ... olduğunu ,ancak tüm işçilerin bu devir döneminde de hiç ara vermeksizin aynı koşullarda çalışmaya devam ettiğini, davacının da bu dönemde hiç ara vermeden çalışmaya devam ettiğini beyan ettikleri, ... Türkiye A.Ş. tarafından, 18.4.2019 tarihinde yapılan ... Türkiye toplantısına davacının ... Motorlu Araçlar Ltd. Şti adına satış müdürü olarak iştirak ettiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Eldeki davada, davacının 17.04.2019 ile 25.04.2019 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen hizmetinin tespitini talep etmesi, talep başlangıcı öncesi 03.08.2007 ile 17.04.2019 tarihleri arası ... Motor Ltd. Şti iş yerinden tam bildirim yapılması, 25.04.2019 itibariyle de 11.06.2019 tarihine kadar davalı ... Motorlu Araçlar Ltd. Şti iş yerinden bildirimlerinin tam olarak yapılması, davalı iş yerinin öncesinde ... Motor Ltd. Şti tarafından işletilen ... araç satış ve servis bakımı işletmesi iken 25.4.2019 tarihi itibariyle aynı işin devir, intikal ve birleşme olmaksızın ve ünvan değişikliği bulunmaksızın davalı şirket tarafından işletilmeye başlanması ve yine talep dönemi içinde kalacak biçimde ... Türkiye A.Ş. tarafından düzenlenen 18.04.2019 tarihli toplantıya davacının davalı ... Motorlu Araçlar Ltd. Şti adına satış müdürü olarak katıldığının belirgin olması karşısında davanın kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.