YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1224 E.  ,  2024/2121 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/3058 E., 2023/2991 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 37. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/72 E., 2021/230 K.

Taraflar arasındaki ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığın kesildiği tarihten itibaren bağlanması ve borçlu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalı Kurumdan 2004 tarihinden itibaren emekli sandığına bağlı babası üzerinden yetim aylığı aldığını, aylığının kesildiğini başvurduğu SGK'dan haricen ve şifahen öğrendiğini, aylık kesilmesi nedeniyle kendisine herhangi bir bilgi verilmediği gibi kararın kendisine de tebliğ edilmediğini, müvekkilinin yine yetim aylığının kesilmesinin muvazaalı boşanmadan dolayı olduğunu öğrendiğini, eşinden muvazaalı olarak boşandığının tamamen davalı Kurumun iddiası olduğunu, bu konuda ispat yükünün davalıya ait olduğunu, müvekkilinin verdiği ifadelerde de muvazaalı boşanmadığını beyan ettiğini, müvekkili yönünden muvazaalı bir boşanma, tekrar barışma ve aynı çatı altında yaşamanın söz konusu olmadığını, bu nedenle aylığının kesilmesi ve ödenmiş aylıkların borç tahakkuk ettirilmesinin kanuni ve hukuki hiçbir dayanağının bulunmadığını belirterek, davalı Kurumca kesilen yetim aylığının kesilme tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte tekrar bağlanarak ödenmesine ve davalı Kuruma borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, davacının iddiasını ispatla yükümlü olduğunu, Kurum teftiş raporlarının aksi sabit oluncaya kadar yazılı delil niteliğinde olduğunu, Kurum tarafından yapılan işlemlerde hata bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Celp edilen 27.11.2015 tarih ve 2015/ÖS/108 sayılı Kurum denetim raporunda davacının imzalı beyanında; Gümüşpala Mah. ... Sok. Şükrübeyoğlu Apt No:2 İç Kapı No:2 Avcılar adresinde yaklaşık 4-5 senedir oturduğunu, ağabeyi ... ile ikamet ettiklerini, ... ile yaklaşık 11 yıl önce boşandıklarını, boşandıktan sonra çocukların velayetinin kendisinde kaldığını, ancak şu anda kızlarının babaları ile birlikte kaldığını, ağabeyinin yanında ikamet etmeye başlamadan önce Gümüşpala Mah. ... Sok. No:2 İç Kapı No:2 Avcılar adresinde kızlarıyla birlikte yaşadığını, davacının boşandığı eşi ...'ın denetim raporundaki imzalı beyanında ... Mah. ... Sok. No:8 İç Kapı No:1 Avcılar adresinde 2-3 senedir anne - babası ve ... isimli kardeşiyle birlikte ikamet ettiğini, eşinden 11 yıl önce boşandıklarını, boşandıktan sonra çocukların velayetinin annelerinde kaldığını ve şuanda da anneleriyle birlikte Gümüşpala Mah.'sinde dayılarının yanında kaldıklarını, .... numaralı telefon hattını yaklaşık 15-20 yıldır kullandığını, ... Mah. ... Sok. No:8 İç Kapı No:1 Avcılar adresine taşınmadan önce ... Mah. ... Sok. No:2 İç Kapı No:6 Avcılar adresinde çocuklarının, kendisinin ve eski eşinin birlikte yaşadıklarını, sonrasında kendisinin babasının yanında taşındığını, beyan ettikleri görülmüştür...

Davacı ve boşandığı eşi her ne kadar seçmen kayıtlarında farklı adreslerden oy kullanmışlar ve nüfus adres hareketleri ile abonelik kayıtları farklı adreslerden yapılmış ise de Kurum denetim raporunda davacının 16.09.2015 tarihli imzalı beyanında eşinden 11 yıl önce boşandığını, 4-5 senedir ağabeyinin yanında Gümüşpala Mah. ... Sok. No:2 İç Kapı No:2 adresinde ikamet ettiğini, boşandıktan sonra çocukların velayetinin kendisinde kaldığını, ağabeyinin yanında yaşamaya başlamadan önce Gümüşpala Mah. ... Sok. No:2 İç Kapı No:2 adresinde kızlarıyla birlikte yaşadığını beyan ettiği, davacının boşandığı eşinin denetim raporundaki 14.09.2015 tarihli imzalı beyanında kendisinin ... Mah. ... Sok. No:8 İç Kapı No:1 Avcılar / ... adresinde 2-3 senedir anne - baba ve kardeşi ... ile birlikte ikamet ettiğini, eşiyle 11 yıl önce boşandığını, çocukların velayetinin annelerinde kaldığını, bu adrese taşınmadan önce ... Mah. ... Sokak No:2 İç Kapı No:6 Avcılar / ... adresinde çocukları ve eski eşiyle birlikte yaşadığını beyan ettiği, davacının anne - babası ile 2-3 yıl yaşadığını beyan ettiği ... sokaktaki adres yönünden dinlenen komşu tanıklarının bu adreste ...'ın eşiyle birlikte oturduğu, bu iki yaşlıdan başka bu adreste yaşayanın olmadığını belirttikleri, ayrıca davacı ve boşandığı eşinin dosya kapsamında ve teftiş sırasında alınan ifadelerinin birbiriyle çelişkili olduğu, ...'ın anne baba ile oturduğu dönem öncesinde ... Mah. ... Sok. No:2/6 adresinde çocukları ve eşiyle birlikte yaşadığını beyan ettiği, bu adres yönünden dinlenen tanıkların davacının bu adreste eşi ve çocuklarıyla birlikte oturduğunu ailenin birlikte yaşadığını beyan ettikleri, tanık beyanlarında davacının eşiyle birlikte bu adreste yaşadığı belirtilen tarihlerin boşanma tarihinden sonra 2006 yılı ve sonrasına tekabül ettiği, ayrıca davacının 22.01.2014 tarihinde Özel Doğan Hospital Hastanesi'nde adres olarak bu adresi verdiği, aynı dönemlerde ...'ın medula kayıtlarında 10.12.2012, 21.02.2013, 22.02.2013 26.05.2016 ve 17.10.2016 tarihlerinde görmüş olduğu tedavilerde sağlık sunucularına eski eşi (davacı).....'a ait .... GSM numarasını bildirmiş olduğu, ....'ın nüfus adres hareketlerine göre de 30.03.2007 beyan tarihli adresinin .... Sok. No:2 İç Kapı No:6 olduğu, adres değişikliği bildiriminin ise 29.04.2013 tarihinde ... Mah ... Sok. No:8 İç Kapı No:1 Avcılar olarak yapılmış olduğu, mahkememizce beyanı alınan kamu tanığı ...'un; kendisinin ... Mah. .... Sok. No:2/10 Avcılar adresinde yaklaşık 30 senedir ikamet ettiğini, davacıyı apartmanda 6 nolu dairede ikamet etmesinden dolayı tanıdığını, kendisinin iki kez beyin ameliyatı geçirdiğini tarihleri tam hatırlayamadığını, kendisi 2013 yılında ameliyat olmadan önce davacının apartmanda oturduğunu hatırladığını beyan ettiği, bu adres yönünden dinlenen diğer tanıkların da davacının bu adreste oturduğunu teyit ettiği, celp edilen nüfus adres hareketlerinde ise davacının ... Mah. .... Sok. adresinin yapılmış herhangi bir bildiriminin bulunmadığı, davacının da bu adreste oturmadığını beyan ettiği bu haliyle Kurum müfettişlerince denetim raporunda yapılan tespitin yerinde olduğu, Kurum denetmenlerince düzenlenen raporların aksi sabit oluncaya kadar yazılı delil niteliği taşıdığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, 'Müvekkilin babası 1997 yılında vefat etmiştir. 2004 yılından beri emekli sandığı üzerinden aylık almaktadır. 2004 yılında eşinden boşanmış olup, boşanma sonrası abisinin yanına taşınmıştır. Okullarına yakınlığı ve müvekkilin abisinin evinin imkanının kısıtlı olması nedeniyle müşterek çocuklar eski eşi anne babasının evinde kalmışlardır. Müvekkil boşandığı eşi ile birlikte yaşamamıştır. Hasta bilgilerinde görülen adresler eski eşin adresiyle hiçbir ilgisinin olmadığı iddiamızı kanıtlamaktadır. Müvekkil 2012 yılında .... mahallesi .... caddesi .... sokak.... Avcılar/... adresindeki gayrimenkulu satın almış. Burada ikamet etmeye başlamıştır. Bu durum elektrik Kurumu, İSKİ, TTNET ve İGDAŞ'tan gelen kayıtlarda da görülmektedir. Seçmen kayıtlarında da adreslerin alakasının olmadığı sabittir. Elektrik Kurumu SGK ve nüfus müdürlüğünden gelen cevabi yazılarda eski eşinin adreslerinin farklı olduğu görülecektir. Sosyal güvenlik hakkı nedeniyle boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığı iddiasıyla aylık kesilmesi yeterli değildir. '' beyanlarıyla kararın kaldırılıp, davanın kabulünü talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "... İlk Derece Mahkemesi tarafından yeterli inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının 5510 sayılı Kanun'un 56/2 nci fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığın kesildiği tarihten itibaren bağlanması ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56 ve 96 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.