YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1223 E.  ,  2024/2224 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2410 E., 2023/3233 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 18. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/307 E., 2023/102 K.

Taraflar arasındaki ölüm aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanması ve ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, eski eşinden Eyüp 2. Aile Mahkemesinin 2009/398-2009/631 E.K. sayılı ilamı ile boşandığını, müşterek çocuklarının velayetinin davacıya bırakıldığını, eşinden boşandıktan sonra fiilen ayrı yaşadıklarını, buna rağmen Kurumca gerekçesi tebliğ edilmeden, davacının vefat eden babasından bağlanan yetim aylığının kesildiğini, davacının çocuğunu rahatsız eden kişi için eşinden yardım istediğini ileri sürerek, aksi Kurum işleminin iptali ile kesilen aylığın yeniden bağlanmasına ve birikmiş aylıkların yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Tüm dosya kapsamından; taraflarca yasal süre içerisinde bildirilen ve uyuşmazlığın esasına etkili olduğu değerlendirilen tüm delillerin celp edildiği, istinaf kaldırma kararı gözetilerek, davacı ve eski eşine ait abonelik belgeleri ve MEDULA kayıtlarının getirtildiği, kolluk araştırması yapıldığı, davacının eski eşine ait (adına kayıtlı taşınmaz bilgilerini gösterir) TAKBİS malvarlığı sorgu çıktısının re'sen temin edilerek dosya arasına alındığı ve tanık ifadelerine başvurulduğu, esas yönünden yapılan incelemede, dosyaya celp edilen kayıtlara göre davacı ... ile eski eşi ...'nin 14.09.2009 tarihinde anlaşmalı olarak boşandığı, davacının babası ...'ın 02.10.1976 günü vefat ettiği, davacıya 506 sayılı Kanun kapsamında 01.10.2009 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlandığı, dava konusu 16.08.2012 tarih ve CK 2012/185 sayılı Denetmen Raporunda, ... Mah. .... ...Sk. No:62 Eyüp adresinde 14.07.2012 günü yerel denetim yapıldığının, aynı adrese 16.08.2012 günü tekrar gidildiğinin, davacının eşinin evde olmadığının ve işyerinde kaldığının söylendiğinin ancak yazılı beyan alınacağı söylenmesi üzerine Kurum denetmenini eve davet ettiğinde boşandığı eşinin evde görüldüğünün, davacının eşinin evde bulunma nedenini çocuklarını görme olarak açıkladığının belirtildiği, davacıya 23.12.2009 - 23.11.2012 tarihleri arasında ödenen ölüm aylıklarının borç çıkartıldığı, ... Mah. .... ...Sk. No:62 Eyüp adresli doğalgaz sözleşmesinin 21.04.2010 tarihinde davacı adına düzenlendiği, CK Boğaziçi Elektrik Şirketinin 01.06.2022 tarihli cevabi yazısına göre davacının eski eşinin dava konusu dönem içerisinde Piyalepaşa Mah. Kırankaya Sk. No:1 Beyoğlu adresinde abonelik kaydının olduğu, dava konusu adres yönünden elektrik aboneliğine ilişkin kaydın gönderilmediği, İSKİ'nin 22.02.2022 tarihli cevabi yazısına göre ... adına 24.08.2010 tarihinde tesis edilmiş ve 22.01.2015 tarihinde iptal edilmiş Akşemsettin Mah. ...Sok. No: 62/8 Eyüpsultan-İstanbul adresinde kayıtlı IC 11442158-9 no.lu sözleşme ile 04.11.2019 tarihinde tesis edilmiş ve halen aktif durumda bulunan Akşemsettin Mah. .... No: 40/1 Eyüpsultan/İstanbul adresinde kayıtlı IC 48044203-7 no.lu sözleşmenin bulunduğunun bildirildiği, davacı ve eski eşinin aynı sandıkta oy kullanmadığı, MEDULA kayıtlarına göre de dava konusu dönem aralığında (23.12.2009 - 23.11.2012) aynı hastanede aynı gün muayene kayıtlarının olmadığı, ... Mah. .... ...Sk. No:62 Eyüp adresi ile davacının bu adresten önceki MERNİS adresi olan Piyale Paşa Mah. Cemiyet Sk. No: 4 D:7 Beyoğlu/İstanbul adresindeki tanık ifadelerine başvurulduğu, tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde ise davacı ve eski eşinin Beyoğlu ilçesinde ikamet ettikleri sırada sürekli olarak her gün kavga ettikleri, fiilen bir arada düzenli olarak yaşamadıkları ve akabinde dava konusu Eyüp ilçesindeki adreste davacının eşinden ayrı olarak çocukları ile birlikte yaşadığı, dinlenen tanıkların beyanları ile dosyaya celp edilen tüm kayıtların, davacının eşinden boşandıktan sonra fiilen birlikte yaşamaya devam etmediği yönünde kanaat oluşturduğu, özetle dava konusu Kurum işleminin yerinde olmadığı gerekçesiyle
Davanın kabulü ile
a)16.08.2012 tarih ve CK-185 sayılı Denetmen Raporuna istinaden tesis edilen ve davacının aylığının kesilmesine dair dava konusu Kurum işleminin iptaline,
b)İptal edilen Kurum işlemi nedeniyle davacının kesilen yetim aylığının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkeme kararında davacının talepleri ile Kurumun iddia ve savunmalarının usulüne uygun olarak gerekçelendirilmediğini, tespit hükmü ile birlikte eda hükmüne varacak bir kabul kararı verildiğini, Kurum kontrol memurlarınca tanzim edilen raporların aksinin ancak resmi delillerle ispatlanması gerektiğini, davacının ve boşandığı eşinin MERNİS adreslerinin celbedilmesini, davacının iddiasının belirlenmesine yönelik geçmişe dönük zabıta maarifeti ile araştırma yapılmasını, dava açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi tarafından yeterli inceleme ve araştırma sonucu kurulan hükmün usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı gerekçesiyle aylığının kesilmesi işleminin iptali ile kesilen aylığın yeniden bağlanması ve ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile tahsiline ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 56 ncı maddesi.

3.Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.