YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1198 E.  ,  2024/7813 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1789 E., 2023/2414 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Söke 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/480 E., 2022/432 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ..., ... , ... ve ... tarafından kurulu bulunan ... Koll. Şti. bünyesinde esasen 1977 yılında işçi olarak işe girmiş ise de, işveren tarafından 1982 senesinden itibaren resmen gösterilmeye başlandığını, bu çalışması aralıksız ve kesintisiz olarak devam ederken ... ve ... adlı kişilerin de katılması ile ortaklığın ... A.Ş. olarak isim değiştirerek aynı yerde aynı iş kolunda faaliyetine devam ettiğini, müvekkilinin bu çalışmasının 1982 yılından 2006 yılı Aralık başına aralıksız ve kesintisiz bir şekilde devam ettiğini, ancak işveren tarafından girdi çıktı yapılmak sureti ile ve günleri eksik gösterilerek çalıştırıldığını haricen öğrendiklerini beyanla, müvekkilinin 1982 yılından 2006 yılı Aralık ayına kadar geçen sürede eksik gösterilen hizmet sürelerinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
1- Davalı ... Birlik Pam. Tek. Yağ Un Zir. Ür. San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili şirkette çalışmadığını, çırçır fabrikası olan müvekkili şirketin 1998 yılında kurulduğunu, müvekkili şirketten önce ise ortaklık yapısı farklı olan ... Tarım Ürünleri Değ. San. Tic. A.Ş.’ nin aynı yerde faaliyet gösterdiğini ve 1990 yılından itibaren hammaliye işlerini şirketlere taşeron olarak yaptırdığını ve davacının da bu taşeron şirketlerde çalıştığını, maaşlarını onlardan aldığını, ... adına olan işyerinin 1994 yılında kapatıldığını ve bu defa hammaliye işlerini davacının babası olan ... adına olan işyerine verildiğini ve davacının bu işyerinde çalıştığını ve maaşını buradan aldığını, 1997 yılında da ... ... Tarım Ürünleri Değ. San. Tic. AŞ.’ nin tasfiye olduğunu, müvekkili şirketin ise farklı bir ortaklık yapısı ile 1998 yılında kurulduğunu, müvekkili şirketin hammaliye işlerini başlangıçta davacının kardeşi olan ...’e ait işyerine verdiğini, davacının maaşlarını buradan aldığını, 2002 yılında ...’in yurt dışına gitmesi ile bu sefer hammaliye işlerini davacının boşandığı eşi ...’e ait işyerine verildiğini, daha sonra hammaliye işlerinin makineleşme nedeni ile toplanan pamukların balyalanmayıp, direk dökülmeye başlayınca sona erdiğini, çırçır fabrikası olan müvekkili şirketin iş zamanının esasen yılda sadece 4-5 ay açık olduğunu, hammaliye işlerini de taşeronlara yaptırdığını, davacının da bu taşeronların işçisi olup maaşlarını onlardan aldığını, sigorta primlerinin de bu taşeronlar tarafından yatırıldığını beyanla davanın reddini istemiştir.

2- Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum kayıtlarının incelenmesinde; davacının diğer davalılardan 558.009 ve 69836.09 sicil sayılı ... Tarım Ürünleri ve San. Tic. A.Ş. işyerinde 01.10.1982-31.01.1994 tarihleri arasında toplam 1334 gün, 1041535.009 sicil sayılı ... Birlik Pam. Tek. Yağ Un Zir. Ür. San. Tic. AŞ. işyerinde 07.10.2006-31.01.2007 tarihleri arasında toplan 115 gün çalışmasının olduğunun tesbit edildiğini, davacının dava konusu dönemde ayrıca; 93203.009 sicil sayılı ...’a ait işyerinde 1989/3. Dönemde 75 gün, ... sicil sayılı ...’e ait işyerinde 01.10.1994-15.11.1998 tarihleri arasında 1238 gün, ... sicil sayılı ...’e ait işyerinde 28.12.2002-10.01.2003 tarihleri arasında 14 gün, ... sicil sayılı ...’e ait işyerinde 01.09.2003-08.10.2006 tarihleri arasında 1118 gün çalışması bulunduğunu, yine Kurum kayıtlarının incelenmesinde 558.009 sicil nolu ... Tarım ürünleri ve San. Tic. A.Ş. işyerinin 20.04.1955 tarihinde tescil edilip 15.06.2000 tarihinde yasa kapsamından çıkarıldığını, 1041535.009 sicil sayılı ... Birlik Pam. Tek. Yağ Un Zir. Ür. San. Tic. AŞ.işyerinin 01.11.1998 tarihinde tescil edildiğinin anlaşıldığını, Kurum kayıtlarının resmi ve yazılı belgelerden olduğunu, aksinin yazılı belgelerle ispatlanması gerektiğini, bu tür davalar kamu düzenine ilişkin olduğundan özel bir duyarlılıkla takibi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
3- Davalı Tasfiye Halinde ... Tarım Ürünleri Değerlendirme San. ve Tic. A.Ş. tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının, davalı 558.009 sicil nolu ... Tarım Değerlendirme Sanayi ve Ticaret A.Ş. işyerinde hizmet akdine istinaden asgari ücret ile 01.10.1982 - 01.10.1983 ve 01.01.1991 - 31.08.1991 tarihleri arasında çalıştığının tespitine, davanın davalı ... Birlik Pam. Tek. Yağ Un Zir. Ür. San. Tic. A.Ş. yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; yetkili mahkemenin Aydın İş Mahkemesi olduğunu, davacının dava dışı işyerlerindeki çalışmaları dikkate alındığında hak düşürücü sürenin geçtiğini, öte yandan Kurum müfettişi raporundan da davacının kendi adına hamaliye işi yaptığının anlaşıldığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Söke 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nce verilen 08.12.2022 tarih, 2021/480 Esas ve 2022/432 Karar sayılı karara yönelik davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 1982 yılı - 2006/Aralık tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 69 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 344 üncü maddesi, 370 ve 371 inci maddeleri, mülga 506 sayılı Kanunun 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dinlenilen davacı ve bordro tanıklarının beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.