YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1164 E.  ,  2024/2809 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3402 E., 2023/3074 K.
KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Muğla İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/493 E., 2023/384 K.

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne, davacı ...'nın 01.05.1998-01.06.2003 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak çalıştığının tespitine, 01.06.2003 sonrası yönünden ise dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 01.06.2003 sonrasına ilişkin istem yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 1998 - 2004 yılları arasındaki tarım sigortalılık hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava öncesi Kuruma başvuruda bulunmadığını, öncelikle davanın usulden reddi gerektiğini; davacının zorunlu Bağ-Kur sigortalılığının bulunduğu iddia edilen tarihlerde 2926 sayılı Kanun'a göre 22 yaşını ikmal etmediği, bu nedenle davacının 2026 sayılı Kanun kapsamında olmadığını; davacının prim kesintilerine ilişkin belgeleri Kuruma ibraz etmesi halinde tevkifat tarihini takip eden ay başından itibaren sigortalılık tescilinin yapılacağını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacı ...'nın 01.05.1998-01.06.2003 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak çalıştığının tespitine, 01.06.2003 sonrası yönünden ise dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının müdürlüğe ibraz ettiği belgelerde prim kesintilerinin bulunmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 1998-1999-2000-2001 yıllarında teslim etmiş olduğu iddia olunan tütün ürünlerinden prim tevkifatı yapılmadığını, davacı yanca kesinti olamayan dönem için herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı anlaşıldığından 01.05.1998-01.06.2003 tarihleri arasında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesinin isabetsiz bulunduğunu,

01.06.2003 tarihi ve sonrası dönem bakımından, davacının dava açtıktan sonra Kuruma başvuruda bulunduğunu, 12.05.2003 ve 06.04.2004 tarihlerinde tütün ürününden yapılan tevkifata istinaden Yargıtay HGK içtihadında belirtilen şekilde tütün ürününden yapılan tevkifat tarihini izleyen 01.06.2003 tarihi itibariyle Tarım Bağ-Kur sigortalılık tescilinin gerçekleştirildiğini; davacı tarafça dava aşamasında Kuruma başvurulmuş olması ve Kurumun 01.06.2003 tarihinden itibaren davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunu tescil etmesi sonucu ilgili dönem bakımından davanın konusuz kalması söz konusu olduğundan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331 inci maddesinin uygulanması gerektiğini, eldeki davada davacının İş Mahkemeleri Kanunu 4 üncü maddesi uyarınca Kuruma başvuru zorunluluğunu dava açmadan önce yerine getirmediğini, bu nedenle Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğinin anlaşıldığını,

Davacının 12.05.2003 ve 06.04.2004 tarihlerinde teslim etmiş olduğu tütün ürününden yapılan tevkifat dışında tarımsal faaliyetini kesintisiz sürdürdüğü yönünde yukarda HGK içtihadında belirtilen şekilde bilgi ve belgenin bulunmadığı, davacının 01.01.1997 tarihinden itibaren oda kaydı bulunmasının tarımsal faaliyetin sürekli olduğu anlamı taşımayacağı gibi salt soyut tanık anlatımları ile sigortalılığın tespitine karar verilmesinin mümkün olmadığını, davalı Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediği göz önüne alındığında davacının 01.05.1998- 01.06.2003 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi ve konusuz kalan istem yönünden Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir olunması usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 01.06.2003 sonrasına ilişkin istem yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; davacı tanıklarının davacının 1998 - 2004 yılları arasında tütün işiyle uğraştığını beyan ettiklerini, kolluk araştırmasında söz konusu yıllarda davacının tütün ekimi işiyle geçimini sağladığının tespit edildiğini, ziraat odası kaydının 01.01.1997 tarihi olduğunu, kaydın 14.08.2006 tarihine kadar devam ettiğini, Sümer Holding bünyesinden 1998 - 2004 yılları arasında tevkifat belgelerinin bulunduğu, davacının yapmış olduğu tütün teslimlerine rağmen tevkifat yapılmamış olmasının davacının aleyhine değerlendirilemeyeceğini, dosya kapsamında toplanan tüm deliller ile davacının 1998-2003 döneminde kesintisiz olarak tütün işi yaptığı sabit olduğunu, davalı Kurumun davanın açılmasına sebebiyet vermiş olduğundan davalı Kurum aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiğini beyanla temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 2926 sayılı Kanun kapsamında davacının 1998 - 2004 yılları arasındaki tarım sigortalılık hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.