YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1139 E.  ,  2024/1240 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/434 E., 2023/379 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına, karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine, dair karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı Kurum tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Davacı asıl dava dilekçesinde: 01.03.1984-31.07.1989 yılları arasında davalı ... Turizm ve Petrol Ürünleri Ltd. Şti nde garson olarak çalıştığını, emeklilik işlemleri nedeniyle Sigorta Kurumuna müracaat ettiğinde emeklilik süresinin henüz dolmadığının bildirildiğini, bu durumun maddi kayba uğramasına neden olduğunu ve emeklilik işlemlerinin de aksadığını beyanla, belirtilen tarihler arasında çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.03.1984 tarihi olarak tespitini ile belirtilen süreler içinde yatırılmayan primlerin davalı tarafından yatırılmasını, söz konusu hizmetlerinin diğer hizmetleri ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Birleşen dava ile davacının davalı ... Tes.İşl.San.Tic.A.Ş.' ye ait firmada 01.09.1984 tarihinde işe başladığını ve 01.11.1984 tarihinde ayrıldığını, belirterek 01/09/1984-01/11/1984 arasında hizmet tespiti ile işe giriş tarihinin 01.09.1984 tarihi olarak tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... Turizm vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkili yer mahkemesinde açılmadığını, yetkili mahkemenin ... İş Mahkemesi olduğunu, açılan davaya yetki yönü ile itiraz ettiklerini, hizmet tespit davalarının açılabilmesine ilişkin olarak hizmetlerin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıllık sürenin öngörüldüğünü, davacının davasını 5 yıllık süre içerisinde açmadığını, davacının ..... sigorta sicil nosu ile sigorta girişinin yapıldığını, 20.03.1985 tarihinde işten ayrılması nedeniyle işten çıkışının verildiğini, davacının çalıştığı süre boyunca tüm primlerinin yatırıldığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .... Turizm vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkili yer mahkemesinde açılmadığını, yetkili mahkemenin ... İş Mahkemesi olduğunu, açılan davaya yetki yönü ile itiraz ettiklerini, hizmet tespit davalarının açılabilmesine ilişkin olarak hizmetlerin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıllık sürenin öngörüldüğünü, davacının davasını 5 yıllık süre içerisinde açmadığını, davacının ..... sigorta sicil nosu ile sigorta girişinin yapıldığını, 20.03.1985 tarihinde işten ayrılması nedeniyle işten çıkışının verildiğini, davacının çalıştığı süre boyunca tüm primlerinin yatırıldığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurumun davalı Feri Müdahil olarak kabul edilmesini, kurum aleyhine hüküm kurulmaması gerektiğini, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, davacının davasını resmi kayıt ve belgelerle ispatlaması gerektiğini, davacının uzun süre çalıştığını beyan etmsine rağmen sigortalı olup olmadığının araştırmasının yapılmadığını, işe giriş bildirgesinin varlığının çalışmanın ispatı olamayacağını, fiili çalışmanın ispat edilmesi gerektiğini, davacının iddialarının kurum kayıtları ile bağdaşmadığını, hizmetin geçtiği iddia edilen sürede işyerinin yasa kapsamında bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 12.12.2019 tarihli ve 2019/98 2019/529 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin tarihli ve 2020/654 Esas,2021/182 Karar sayılı kararıyla; başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı Kurum temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz; "... Somut olayda, birleşen davanın davalısı, Tasfiye Halindeki.....Turistik Tes.İşl.San.Tic.A.Ş. hakkındaki davada hüküm kurulan davalı şirketin 15.09.2003 tarihinde ticaret sicilinden terkin edildiği, bu durumda taraf ehliyeti bulunmayan adı geçen davalı şirket adına karar verildiği anlaşılmış olmakla, anılan davalı şirket hakkında ihya yapılması için yasal prosedür işletilmek suretiyle ihyasına dair karar alındıktan sonra, usulüne uygun şekilde taraf teşkilinin sağlanması ve sonrasında karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve infazı mümkün olmayacak şekilde, karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
2-Mahkemece verilen hükmün, dava ile talep edilen süreler göz önüne alındığında kısmen kabul edildiği anlaşılmasına rağmen “davanın kabulü” şeklinde hüküm kurulmuş olduğu, bu şekliyle hükmün kendi içinde çelişkili olduğu, infaza elverişli ve tereddütsüz bir hüküm olmaması nedeniyle usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir... " şeklindeki gerekçe ile kararı bozmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden, davalı ... yönünden açılan davanın reddine, birleşen dava yönünden, davacının davalı ...... Anonim Şirketi unvanlı işyerinde hizmet akdi ile 01/09/1984 tarihinde sigortalı olarak 1 gün asgari ücret ile çalıştığının tespitine, davacının sigortalılığının 18 yaşını ikmal ettiği 26.09.1985 tarihinden itibaren başladığının tespitine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde , kararın kaldırılmasını ve davanın reddine dair karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeple,
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.