YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1138 E.  ,  2024/2001 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/41 E., 2023/146 K.
KARAR : Ret

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasında İlk Derece Mahkemesince verilen davanın reddine dair karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine davacı vekilinin temyiz istemi hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Kurum denetmenleri tarafından hazırlanan 31.01.2017 tarih ve 2017/NK/11 sayılı raporda adı geçen kişilerin işe giriş işten ayrılış bildirgeleri ile asgari ücret üzerinden aylık prim ve hizmet belgelerinin düzenlenmesinin ve prim tutarı ile gecikme zammının ödenmesinin istendiğini, Kuruma idari para cezasının işlemin iptali için yapılan başvurunun değerlendirilmeye alınmaması nedeniyle reddedildiğini belirterek Kurumun 21.04.2017 tarihli ve 5.298.087 sayılı işlemi ile bu işleme itirazı reddeden 22.06.2017 tarihli ve 7.979.180 sayılı işlemin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum denetmenleri tarafından hazırlanan 31.01.2017 tarih ve 2017/NK/11 sayılı raporda ..., ... ve ...'ın Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından Suriyeli mültecilere yardım maksadıyla 19 gün çalıştıkları, ancak sigorta primlerinin ve maaşlarının yatırılmadığının tespit edildiğini, rapora istinaden 17.08.2012 işe giriş, 04.09.2012 işten ayrılış ve 19 günlük APHB istendiğini, toplam 10.627 TL İdari para cezası uygulandığını, uygulanan cezaya davacı tarafından yapılan itirazın, itiraz komisyonu tarafından reddedildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Dahili davalı ... ... cevap dilekçesinde; Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile İl Afet Müdürlüğü tarafından yürütülen projede görevlendirildiklerini, yaklaşık 22 gün süreyle Suriyeli çocukların eğitim işinde çalıştıklarını, ancak bu çalışmalarının karşılığından her iki Kuruma da defalarca gitmelerine rağmen ücretlerinin ödenmediğini, bunun üzerine Kuruma şikayette bulunduklarını, buna göre ücret ve sigorta işlemlerinin sonuçlandırıldığını beyan etmiştir.

Dahili davalı ... cevap dilekçesinde; İl Afet Müdürlüğü'nün ... Çakmak Öğrenci Yurdunda tercüman olarak görevlendirildiğini, ancak ücretinin eksik ödendiğini, sigortasının da yapılmadığını, bu nedenle mağdur edildiğini beyanla aleyhe olan hususların reddini istemiştir.

Dahili davalı ... cevap dilekçesinde; Suriyeli vatandaşlara ... ... Öğrenci Yurdunda eğitim vermek üzere Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından ücretli öğretmen olarak görevlendirildiklerini, yaklaşık 20 gün süreyle çalıştıklarını, ancak bu çalışmalarının karşılığından her iki Kuruma da defalarca gitmelerine rağmen ücretlerinin ödenmediğini, bunun üzerine Kuruma şikayette bulunduklarını, buna göre ücret ve sigorta işlemlerinin sonuçlandırıldığını beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 20.11.2018 tarihli ve 2017/300 Esas, 2018/532 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 12.11.2020 tarihli ve 2019/876 Esas, 2020/1566 Karar sayılı kararıyla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 24.11.2021 tarihli 2021/5035-2021/14802 sayılı kararında; "...Eldeki davada, dosya kapsamından, Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından ... Çakmak Öğrenci Yurdunda Görevlendirilen Personellerin Puantaj Cetveli'nde ....'ın 17.08.2012-07.09.2012 tarihleri arasında 22 gün, (okul öncesi ücretli öğretmen tercüman), ....'ın 17.08.2012-04.09.2012 farihleri arası 19 gün, .... ...'ın 17.08.2012-04.09.2012 tarihleri arasında 18 gün çalışığı ve puantaj cetvelinin Adana il Milli Eğitim Müdürlüğünde Sivil Savunma Uzmanı tarafından 10.09.2012 tarihinde kayıtlarımıza uygundur denilerek imza altına alındığı, “Suriyeli Misafirler İçin Çalışan Görevli Personel Bilgileri” tablosundaki bilgilerin 22.10.2012 tarihinde İl Milli Eğitim Müdür Vekili tarafından kayıtlarımıza uygundur denilerek imzalandığı anlaşılmış ise de, davalı bakanlıkça dava aşaması ve temyiz dilekçesinde, Suriye'de yaşanan iç karışıklıklar nedeniyle ülkemize giriş yapan ve ilimize intikal eden Suriye vatandaşlarının geçici olarak barındırıldığı ... Çakmak Öğrenci Yurduna Arapça bilen tercüman görevlendirilmesi, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün talebine binaen gerçekleştirildiği, Adana İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün 01.10.2012 tarihli ve 841-1938 sayılı yazısında da görevlendirilen kişilerin maaşlarının/ücretlerinin gün üzerinden İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne bildirilmesinin istendiği, somut olayda Adana İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün somut olaydaki sıfatı yahut sorumluluğu ortaya konulmadığı belirtilmesi karşısında, Mahkemece davalı bakanlığın dahili davalıları çalıştırdığına ve işveren olduğuna dair irdeleme ve değerlendirme yapılmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgulara göre, ... tarafından yapılan söz konusu görevlendirmenin ne için yapıldığı, ödemelerin hangi kurum/kuruluş tarafından yapılıp, hangi belgelere dayandığı, bu bağlamda dahili davalıları çalıştıran işverenin kim/kimler olduğu tespit edilerek uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl alt işveren sorumluluk düzenlemeleri gereği Adana Valiliği Adana İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün ve Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün müşterek müteselsil sorumlu olduğu, dosya kapsamındaki tüm belgeler gereği çalışmanın da sabit olduğu, bu nedenle Sosyal Güvenlik Kurumunun işlemi ve isteminin de yerinde olduğu, davalı Kurumun müşterek müteselsil sorumluluk gereği talebini ister Adana Valiliği Adana İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne ister Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğüne (Milli Eğitim Bakanlığına) yöneltebileceği değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyizi; müvekkili Kurumun işveren statüsünde olmadığını, bu hususun açıklığa kavuşturulmamış olduğunu, Adana İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün somut olaydaki sıfatı yahut sorumluluğunun ortaya konulmadığını, davalı Kuruma herhangi bir borçlarının bulunmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, denetim raporu gereğince çalışması tespit edilen kişilerin davacı Bakanlık bünyesinde çalışmadıklarının tespiti ile bu yönde tesis edilen Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesinin davanın reddine dair kararı doğru ise de; kamu idareleri arasında görevlendirme istemi üzerine bir Kamu Kurumunun görevlendirme yapması bu istemde bulunanı asıl işveren konumuna getirmeyecek olup, dahili davalılar hakkında görevlendirme davacı ... Bakanlığınca yapıldığına göre davacı Bakanlık işverendir. Mahkemenin asıl işveren - alt işveren ilişkisi değerlendirmesi hatalı ise de sonuç itibariyle; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın yukarıda izah olunan gerekçeyle ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.