YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1056 E.  ,  2024/2221 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1737 E., 2023/2659 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 41. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/67 E., 2022/155 K.

Taraflar arasındaki iş kazası olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisi ...'in, davalı şirketin Polonya'da aldığı köprü inşaatında kalıpçı ustası olarak çalıştırılmak üzere, aylık brüt 9.150 PLN (Polonya Zlotisi) ücreti ve ayrıca kalacak yere ait kira gideri karşılanmak üzere Polonya'ya götürüldüğünü, Polonya'da ihale alan davalı şirketin, sosyal güvenlik ve mali sorumluklarını yerine getirebilmek için aldığı taahhüt işini yerel mevzuata göre kurduğu ve ön isminden de anlaşılacağı gibi "... Sp. zo.o" şirketi üzerinden yürüttüğünü ve bu şirket ile hizmet akdi imzalandığını, davalı şirketin kazazedeyi Polonya'ya götürmeden önce kazazedenin lehdarı olduğu seyahat poliçesi yaptırdığını, Polonya makamları tarafından düzenlenen "Çalışma Belgesi" nde işveren olarak davalı şirketin Polonya şubesi olarak gösterildiğini, kazazedenin 19.06.2019 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, kazadan hemen sonra Polonya makamları tarafından düzenlenen "Ölüm Tespiti Bilgi Kartı" başlıklı belgede olayın iş kazası olduğunu, Varşova Savcılığının Varşova Nüfus Müdürlüğüne gönderdiği 28 Haziran 2019 tarihli belgede kaza yeri ve tarih belirtilerek bu kazada ölen kişinin ... olduğunun belirtildiği, kaza nedeniyle ... Gölbaşı Sosyal Güvenlik Merkezine, iş kazası nedeniyle gerekli soruşturmanın yapılarak hak sahiplerine gelir bağlanması talep edilmiş ise de davalı Kurumun bu konuda yazılı bilgi verilmediğini ileri sürerek, 19.06.2019 tarihinde Polonya-Varşova/Ogorkawa semti köprü inşaatında meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden ...'in geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun ve işverenin davalı "... Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş." olduğunun tespitini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

Davalı ... San. İnş. ve Taah. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı, yetki, husumet itirazında bulunduklarını, ...'in, dava konusu olayın meydana geldiği tarihte Polonya yasalarına göre kurulmuş "... Sp. z o.o." isimli tüzel kişiliğin çalışanı olduğunu, ... Sp. z o.o. ile...arasında eser sözleşmesi mevcut olduğunu, GP Mosty bir "ortaklık" olduğunu, ... San. İnş. ve Taah. A.Ş'nin ortaklığın ortağı olduğunu, dava konusu olayın, GP Mosty, diğer ismiyle S2 şantiyesinde gerçekleştiğini, Polonya Makamlarınca bir adli/idari soruşturma yapılıp yapılmadığı hususunda bilgileri olmamakla en detaylı bilginin, Polonya adli makamlarından ve ... Sp. z o.o şirketinden alınabileceğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacıların murisi ...'in 17.12.2018 tarihinde ... San. İnş. ve Taah. A.Ş nezdinde işe girişini gösteren sigortalı işe giriş bildirgesi 12.12.2018 tarihinde Kuruma bildirildiği, ...'in işe giriş bildirgesindeki meslek adının "Marangoz" olarak belirtildiği, ...'in 31.05.2019 tarihinde işten ayrılışını gösteren sigortalı işten ayrılış bildirgesini 10.06.2019 tarihinde (on gün içinde) Kuruma bildirildiği, ... Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş. (...) ile Przedsiçbiorstwc Budowy Drog i Mostow Sp. z o.o. arasında, S2 ekspres yolu - Varşova Güney Geçişi Aşama B yapımının hizmet ve teslimleriyle inşaat işlerinin ortak yapımını belirleyen İhale Makamı ile yaptıkları Sözleşmenin konusunu oluşturan Alım Siparişini birlikte yürütmek için ortaklık anlaşması imzalandığı, ortaklığın piyasada doğru tanımlanması açısından, ortaklığın tam adının "GP Mosty ... Sanayi İnşaat ve Taahhüt A. Ş. Przedsiçbiorstwo Budowy Drögi Mostow Sp. z.o.0o. spölka cywilna" olduğuna karar verildiği, ortaklık liderinin ... olduğunun belirtildiği, GP Mosty ... Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş. Przedsiçbiorstwo Budowy Drog i Moslow Sp. z o.o. spolka eywilna unvanlı işyerinden Kuruma bildirim yapılan ... ve diğer çalışanların (21) "Türk işverenler tarafından Sosyal Güvenlik Sözleşmesi imzalanmamış ülkelere götürülerek çalıştırılan Türk işçiler” belge kodu ile Kuruma bildirildiği, kaza olayına maruz kalan ...'in 02.12.2018 tarihi itibariyle Polonya ülkesine gönderildiği, ... ile ... arasında imzalanan Yurt Dışı Hizmet Akdine göre; işçinin çalışacağı işyeri/Şantiye adresinin...ul Bruzdowa 42 02-991 Warszawa olduğunun belirtildiği, ... adına 02.12.2018 tarihinde Samsun'dan İstanbul'a, İstanbul'dan Kiev Boryspil, Kiev Boryspil'den Warsaw'a uçak seyahati yaptığına dair uçuş bileti düzenlendiği, ... unvanlı işyerinin Polonya ülkesine gönderdiği işçiler adına uçak biletleri düzenlendiği, ... ile ... Spolka Akcyjna Oddzial w Polsee arasında 05.12.2018 tarihli İş Sözleşmesi imzalandığı, 05.12.2018-31.05.2019 tarihleri arasında akdedilen işbu sözleşmenin süreli olduğu, ... ile ... San. İnş. ve Taah. A.Ş.- Spolka Akcyjna Oddzial w Polsce arasında Varşova'da 20.05.2019 tarihli Karşılıklı Sözleşme imzalandığı, anılan sözleşmeye göre işveren ve çalışanın, taraflar arasında 05.12.2018 tarihinde akdedilen iş sözleşmesinin 31.05.2019 tarihi itibariyle iptal edilmesi hususunda karşılıklı olarak anlaşmaya vardığı, müteakiben ... ile ... Spolka z.0.0. arasında 01.06.2019 tarihli İş Sözleşmesi imzalandığı, ... Spolka z.o.0. unvanlı şirketin, yüklenici GP Mosty ... Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş.- Przedsiebiorstwo Budowy Drog i Mostow sp. z o0.0. spolka cywilna ortaklığının taşeronu olduğu, sözleşme konusunun “Yatırım kapsamındaki köprü işlerinde montaj, kalıp, demir ve beton işleri” nin taşeron .... tarafından üstlenilmesi işi olduğuna dair sözleşme akdedildiği, kazanın 19.06.2019 tarihinde vefat eden işçi ...'in, S2 ekspres yolu - Varşova Güney Geçişi Aşama B yapımının hizmet ve teslimleriyle inşaat işlerinin yapımını yürüten yüklenici GP Mosty ... Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş.- Przedsiebiorstwo Budowy Drog i Mostow sp. z o.0. spolka cywilna ortaklığına ait işyerinde taşeron .... nezdinde çalışırken meydana geldiği, Polonya makamlarınca iş kazasına yönelik denetleme yapıldığı, İş Teftiş Kurulu Bölge Başkanlığınca denetleme süresinin uzatılması hakkında 19.07.2019 tarihli yazının alıcı olarak ... Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş. Polonya Şubesi başlığı ile gönderildiğinin anlaşıldığı, bu kapsamda yapılan yargılama, incelenen belgeler, tanık beyanları ve denetime elverişli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, kazazede ...'in, yüklenici GP Mosty ... Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş.- Przedsiebiorstwo Budowy Drog i Mostow sp. z o.0. spolka cywilna ortaklığına ait işyerinde taşeron .... unvanlı şirket nezdinde çalışırken geçirdiği kazada, yüklenici GP Mosty ... Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş.- Przedsiebiorstwo ......,. spolka cywilna ortaklığı ve taşeron .... ile davalı ... Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş.'nin fiili ve hukuki anlamda organik bağın bulunduğu, davacılar murisi ...'in 19.06.2019 tarihinde davalı şirkete ait işyerinde çalışmakta iken vefat etmesi şeklinde gerçekleşen olayın 5510 sayılı Yasa'nın 13. maddesi kapsamında iş kazası olduğu kanaatine varılarak, davanın kabulüne karar verilmiş, her ne kadar kısa kararda "Davacının 19.06.2019 tarihinde dava şirkete ait işyerinde çalışmakta iken vefat etmesi şeklinde gerçekleşen olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi kapsamında iş kazası olduğunun tespitine" denilmiş ise de, davanın vefat eden işçi ...'in mirasçıları tarafından açıldığı anlaşıldığından, söz konusu maddi hata gerekçeli karar yazımı sırasında düzeltilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı olduğunu belirterek, kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili, istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacılar murisinin 19.06.2019 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

3.Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.