YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1009 E.  ,  2024/1944 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/217 E., 2023/433 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin ihaleye dayanan sözleşme ile .... Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım ve Ticaret ve Taahhüt A.Ş.'den servis hattı yapımını üstlendiğini, ancak davalı Kurumca eksik işçilik ödendiği gerekçesi ile 22.002,57 TL prim tahakkukunun yapıldığını, Kurumca yapılan işlemin usul ve yasaya aykırı olduğunu ve iptali gerektiğini ileri sürerek fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla davalı Kurumca tahakkuk ettirilen 22.022,57 TL prim ve hesaplanan gecikme zammının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, bu nedenle açılan davanın reddi gerektiğini belirterek haksız ve yersiz açılan davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 16.05.2012 tarihli ve 2010/602 Esas, 2012/286 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile 4.4008.0......12-26 işyeri sicil numaralı davacı şirketin .... 478 ... Doğalgaz Polietilen ve servis hattı inşaası işi nedeni ile Kurum tarafından yapılan ek işçilik tahakkuku işleminin iptali gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 09.09.2014 tarihli ve 2014/9411 Esas, 2014/16984
Karar sayılı kararında; davaya konu somut uyuşmazlıkta; davacı şirketin, 12.04.2007 tarihli sözleşme ile ..... Şehir İçi Doğalgaz Dağıtım A.Ş.’den “Şehir İçi Malzemeli Bursagaz 478. ... Doğalgaz Polietilen ve Servis Hattı Yapım İşi” ni üstlendiği, ihale konusu işin 20.04.2007 tarihi itibariyle kapsama alınıp 20.04.2007 tarihinde işe başlanıp 30.04.2008 tarihinde bitirildiği, anılan iş nedeniyle ödenen toplam istihkak tutarının 1.002.603,29 TL olduğu, işin yapıldığı dönemde yürürlükte bulunan ve 29.09.2005 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan asgari işçilik oranları listesinin ikinci bölümünün dördüncü sırasında “Şehir İçi Malzemeli Doğalgaz Boru Hattı Yapım İşi” nin işçilik oranının %8 olarak gösterildiği, ihale konusu işe ilişkin müfettiş incelemesinin bulunmayıp Kurumca düzenlenen ‘ilk değerlendirme tutanağı’nda; işin başlangıç ve bitişi ile istihkak tutarının yukarıdaki gibi işçilik oranının ise Prim Tahsilat Daire Başkanlığınca bildirilen %16 olarak kabul edildiği, anılan oranın %25 eksiği olan %12 oranının esas alınıp bu oranın 1.002.603,29 TL istihkak tutarına uygulanarak bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarının 120.302,39 TL belirlendiği ve anılan tutardan bildirilen işçilik tutarı olan 59.194,12 TL mahsup edilip bildirilmesi gereken noksan işçilik tutarının 61.118,27 TL olarak belirlendiği, bu tutara da %36 prim oranı uygulanarak 22.002,57 TL ek prim ve ayrıca gecikme zammı tahakkuk ettirildiği, eldeki dava ile %8 yerine %16 asgari işçilik oranı esas alınarak resen tahakkuk ettirilen 22.002,57 TL ek prim ile gecikme zammının iptali gerektiğinin talep ve dava edildiği, hükme esas bilirkişi raporunda ise Kuruma bildirilen asgari işçilik tutarının 65.501,20 TL alındığı, bu tutarın esas alınması yerinde olup bu hususun 01.12.2010 tarihli işveren hesabı müfredat kartı prim listesine ilişkin Kurum belgesi ile sabit bulunduğu, işçilik oranının %8 olarak alınıp %25 eksiği ile oranın %6 olarak kabul edildiği ve anılan oranın yukarıdaki istihkak tutarına uygulanmak suretiyle bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarının 60.156 TL olarak belirlendiği ve bildirim tutarının daha fazla olduğu belirtilerek davanın kabulü gerektiğinin bildirildiği, Mahkemece de rapora göre davanın kabulüne hükmedildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, asgari işçilik oranının %8 olarak ve bildirilen asgari işçilik tutarının ise 65.501,20 TL olarak alınmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, taraflar arasındaki uyuşmazlığın varlığı karşısında, %8 olan işçilik oranından %25 oranında eksiltme yapılmaması gerektiği nazara alınıp, bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarının %8 işçilik oranı uygulanarak belirlenmesi ve tarafların hak ve borcunun buna göre tespit edilmesi gereğinin gözetilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle karar bozulmuştur.

B. BOZMA SONRASI MAHKEME KARARI
Mahkemenin 03.09.2015 tarihli ve 2015/70 Esas, 2015/355 Karar sayılı kararıyla; Mahkemenin daha önceki kararında direnilmesine, davanın kabulü ile 4.4008.01.01.1133128.016.12-26 işyeri sicil numaralı davacı şirketin .... 478 ... Doğalgaz Polietilen ve Servis Hattı İnşaası İşi nedeni ile Kurum tarafından yapılan ek işçilik tahakkuku işleminin iptali gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Direnme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

C. HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulu 01.04.2021 tarihli, 2016/10-667 Esas, 2021/400 Karar sayılı kararı ile somut olaya ilişkin maddi ve hukuki olgular bir arada değerlendirildiğinde; davacı işveren ön değerlendirme tutanağı ile belirlenen ve kendisine tebliğ edilen prim borcunu ödemeyip dava açtığından taraflar arasındaki uyuşmazlığın ön değerlendirme aşamasında sonuçlanmadığının açık olduğu, bu nedenle ön değerlendirme aşamasında işverene ait kayıt ve belgeler incelenmediği için asgari işçilik oranında yapılan %25 oranındaki indirimin artık yapılması olanaklı olmayıp Özel Daire bozma kararı yerinde olup davacı vekilinin itirazlarını da değerlendiren denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği ve belirtilen nedenlerle direnme kararının bozulmasına karar vererek dosya kararı veren Mahkemesine gönderilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Kararı
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece davaya istirdat davası olarak devam edilmekle SGK Yıldırım İlçe Müdürlüğüne müzekkere yazılarak 15.05.2010 tarihli 5257418 sayılı evraktaki prim ve gecikme zammı olmak üzere davacıdan tahsil edilen miktarı gösterir ödeme dekontu ve tahsil evrakları dosya arasına celp edilmiş akabinde ise 08.03.2023 tarihli Kurum müzekkere cevabı ve ekindeki belgeler değerlendirmeye tabi tutularak istirdata konu alacak miktarı yönünden hesap yapılmak üzere dosyanın kök rapor hazırlayan bilirkişi heyetine tevdii ile ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olarak alternatifli olarak ek hesap raporu tanzim edilmiş olup davacı tarafın dosyaya sunmuş olduğu toplam tahsilatın 64.820,87TL olduğu görülmekle, SGK işveren takip kartında gözüken 22.01.2021 tarihli 7256 yapılandırma işveren tahsilatı açıklamasıyla muhasebeleştirilen 8.406,10 TL'nin de dahil edilmesi ile istirdat davasına konu tutarın 64.820,87 TL olduğu anlaşılmakla davacının davasının bu bedel üzerinden kabulüne karar vermek gerektiğinden; davanın kabulü ile 64.820,87 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte istirdaten davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurumun önceki dönemlerde vekilliğini yapan avukata tebligatın yapılmış olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eksik işçilik bulunduğu gerekçesiyle resen prim ve gecikme zammı tahakkukuna ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddeleri, 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 1 inci maddesi atfıyla uygulanması gereken 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 288 ve 289 uncu maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ile 83 üncü maddesi

3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

28.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.