YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9894 E.  ,  2024/6056 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1518 E., 2022/2046 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 12. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/432 E., 2020/121 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde davacının on sekiz yaşını doldurmuş olduğu 26.07.1989 tarihini takip eden günün sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, Kurum arşivinden yapılan incelemede davacının ilk işe giriş tarihinin yer aldığı dönem bordrolarında davacının ismine rastlanılmadığını, davacının çalışmalarının hak düşürücü süreye uğradığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince,"... davacının 26.07.1971 doğumlu olduğu, dava dışı ... ünvanlı oto tamirciliği işyerinde 27.09.1988-19.12.1990 tarihleri arasında çıraklık sözleşmesine dayalı olarak çırak öğrenci olarak çalıştığı, ilk sigortalı işe girişinin çıraklık meslek eğitim girişli olduğu, uzun vade sigorta primi yatırılmadığı, davacının bu dönemdeki çalışmalarının Kuruma bildirilmediği, çıraklık eğitiminin ve dolayısıyla da meslek ve sanat öğretilmesinin diğer meslek dallarına göre belli bir deneyim süresi ve yeterlilik gerektirdiği, bunun da çırak statüsündeki davacı sigortalının daha ziyade teorik bilgi ve görgüsünü artırmaya yönelik olarak yürütüldüğü, aksi halin yani çıraklığın, hizmet akdiyle çalışan diğer profesyonel işçilerle aynı şartlarda geçtiğini ve giderek iş ve üretime katılma olgusunun davacının Çıraklık Sözleşmesi ile çalışması nedeniyle aksinin yazılı eşdeğer belgelerle ispatlanmasının zorunlu olduğu davacı tarafça aksi yazılı belge ile ispatlanamadığından..." gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, lehe tanık anlatımlarının değerlendirilmediğini, delillerinin tamamının toplanmadığını, dosyanın alanında uzman sosyal güvenlik hukuku bilirkişisine gönderilerek rapor alınmadığını, Yerel Mahkemece müvekkilinin çalışmış olduğu işyerinin kapasitesini yeterince araştırılmadığını, müvekkilinin çalışmasının çıraklık statüsünden öte bir çalışma olduğunu, üretim faaliyetinde bizzat yol aldığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden, davacının işe giriş bildirgesinin verildiği tarihte çırak olarak işe başladığı, nitekim buna yönelik bildirimin eğitim kurumu (Çıraklık Eğitim Merkezi) tarafından yapıldığı, uzun vade sigorta primi yatırılmadığı, davacının bu dönemdeki çalışmalarının bu yönden Kuruma bildirilmediği, çıraklık eğitiminin ve dolayısıyla da meslek ve sanat öğretilmesinin diğer meslek dallarına göre belli bir deneyim süresi ve yeterlilik gerektirdiği, bunun da çırak statüsündeki davacı sigortalının yaptığı çalışmanın işin öğrenilmesine dönük bilgisini artırmaya yönelik olduğu, üretime katılma olgusunun yani Çıraklık Sözleşmesinin aksinin yazılı eşdeğer belgelerle ispatlanmasının zorunlu olduğu, davacı tarafça aksi yazılı belge sunulamadığı anlaşılmakla davacının uzun vadeli sigorta kollarında çalışmadığına dair İlk Derece Mahkemesi kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık 27.07.1989 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2 nci, 3/II-B, 6 ncı, 108 inci, 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun 4 üncü, 5 inci, 16 ncı maddesi, 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu'nun 10 uncu maddesi, 14 üncü maddesi, Geçici 4 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,

29.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.