YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9816 E.  ,  2024/4824 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1471 E., 2023/775 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mersin 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/44 E., 2021/71 K.

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili, davalılar vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili, davalılar vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 02.01.1990 tarihinde davalılardan ... Motorlu Araçlar Ticaret A.Ş.'de uzunca yıllar farklı kademelerde görev yaparak 2009 yılında emekli olduğunu ve emekli olduktan sonra yine aynı işyerinde 31.12.2014 tarihine kadar çalışmaya devam ettiğini, 01.01.2015 tarihinde de hissedar yapısı aynı olan diğer davalı işyeri ... Makine Ticaret A.Ş.'de satış sonrası hizmetler müdürü olarak sigorta girişinin yapılarak 15.09.2015 tarihine kadar çalışmış olmasına rağmen davalı işverence iş akdinin haksız ve gerekçesiz olarak fesh edildiğini, davacının belirtilen tarihler arasında kesintisiz ve sürekli olarak çalıştığını, son aldığı ücretin 6.370,00 TL olmasına rağmen davalı işverence ücretinin 3.600,00 TL gösterilerek müvekkilinin hak kaybına sebebiyet verildiğini, tüm bu nedenlerden dolayı 02.01.1990- 31.12.2014 tarihleri arasında ... Motorlu Araçlar Tic. A.Ş.'deki çalışması ve prime esas gerçek kazancı ile 01.01.2015-15.09.2015 tarihleri arasındaki ... Makine Tic. A.Ş.'deki çalışması ve prime esas gerçek kazancının tespit edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalılar vekili cevap dilekçesinde; açılan hizmet tesspiti davasının haksız ve yersiz olmasından dolayı kabul etmediklerini, açılan davanın reddi gerektiğini, davacının sahte fatura düzenlemeye çalışarak, bilgisayar kayıtları üzerinde oynama yaparak zimmetine para geçirdiğini bu konuda Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyusunda bulunduklarını, davacının haklı sebeplere dayalı olarak iş akdinin fesh edildiğini, davacı her ne kadar almakta olduğu maaşının 6.370,00 TL olduğunu iddia etmekte ise de gerçekte aldığı ücretin bu olmadığını, ayrıca iki davalı şirket arasında organik herhangi bir bağın bulunmadığını, davacının çalıştığı sürelerin, çalıştığı süre kadarının Kuruma bildirildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

2. Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından açılan davayı kabul etmediklerini, davanın 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabülü ile davacının 1992/3 üncü dönemde 120 gün, 1999/1 inci dönemde 120 gün, 1999/2 nci dönemde 60 gün Kuruma eksik bildirimde bulunulduğu tespiti ile davacının bu dönemlerde kesintisiz olarak davalı ... Ticaret A.Ş.'de çalıştığının tespitine, davacının davalı ...Ş.'de çalışma dönemi içinde 2004/5-2005/4 döneminde ay be ay aşağıda ayrıntısı belirtilen şekilde toplam 5.949,73 TL eksik prime esas kazanç tespitinde bulunulduğunun tespitine,
2004 yılı Mayıs ayında 414,56 TL.
2004 yılı Haziran ayında 729,26 TL.
2004 yılı Temmuz ayında 371,01 TL.
2004 yılı Ağustos ayında 412,77 TL.
2004 yılı Eylül ayında191,16 TL.
2004 yılı Ekim ayında607,63 TL.
2004 yılı Kasım ayında190,56 TL.
2004 yılı Aralık ayında 712,59 TL.
2005 yılı Ocak ayında 549,40 TL.
2005 yılı Şubat ayında 209,40 TL.
2005 yılı Mart ayında 279,40 TL. ve
2005 yılı Nisan ayında prim ödemesi ile birlikte toplam 1.281,99 TL.
Toplam 5.949,73 TL.
fazla istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalılar vekili ile feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davanın kısmen reddedilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkeme kararının gerekçesinin yetersiz olduğunu, hatalı bilirkişi raporuna göre hüküm kurduğunu, rapora karşı itirazlarının değerlendirilmediğini, davacının ... A.Ş. personeli iken 2009 yılında emekli olduğunu ve SGK çıkışının yapıldığını, akabinde yeniden girişinin yapıldığını ancak müvekkilinin hiç ara vermeden bu şirketteki çalışmasına devam ettiğini, müvekkilinin belirtilen sürelerde kesintisiz olarak çalışmasına rağmen, bir kısım çalıştığı sürelerin Kuruma eksik bildirildiğini, müvekkilinin çalışma süresi içerisinde ücretinin bir kısmının resmi olarak ödendiğini, ancak bir kısmının gayriresmi olarak ve elden ödendiğini, müvekkilinin nitelikli işçi olduğunu, iş akdinin feshi tarihi itibari ile aldığı maaşın 6.370,00 TL olduğunu, çalışmasının ve prime esas kazancının eksik bildirildiğini, sunmuş oldukları belgelerin davalı şirket yetkilisinin imzasını ve parafını taşımakta olduğunu, davalı tarafın da bu belgelere ve imzalara itiraz etmediğini, verilen kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalılar ... Motorlu Araçlar A.Ş. ve ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemenin 2009 sonrası dönem için hukuki yarar yokluğu yönündeki tespitlerine katıldıklarını, hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiğini, bu nedenle yargılamanın özel bir duyarlılık ve önemle yürütülmesi gerektiğini, dosyada hangi somut ve güçlü delile dayalı olarak 1992 yılına ait eksik 120 gün, 1999 yılına ait 120 gün ve 60 gün 2005 yılına ait 7 gün 2007 yılı 21 gün olduğunu anlamanın mümkün olmadığını, dosya kapsamında dinlenen tanıkların hiçbiri 1992 ve 1999 yılları ile 2005 ve 2007 yıllarına ait malumat sahibi olmadığı gibi en güçlü tanık olarak dinlenen tanıkların bazıları o tarihlerde bile doğmadıklarını, ücret konusunda dinlenilen ...'in beyanlarına itibar edilemeyeceğini, bu personelin aynı zamanda davacının çalıştığı firmada muhasebeci olarak çalıştığını, davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, verilen kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

3. Feri müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde; öncelikle davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, hizmet tespitine yönelik açılan davaların kamu düzenini ilgilendirdiğinden bu nedenle de özel bir duyarlılık ve önemle yürütülmesi gerektiğini, ücret konusunda da tespiti istenen sürenin evvelinde ve sonrasında beyine başlangıcı sayılabilecek ödeme belgeleri ve sair bu nitelikte bir belge yoksa HMK'nin 288 inci maddesinde yazılı sınırları aşan tavan ücret alma iddiasında yazılı delil arandığını, çalışmanın sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığı ya da ne zaman bu niteliğe kavuştuğu yönü üzerinde durulması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, davalıların ve feri müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalılar vekili ile feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, davalılar vekili ile feri müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçeleri ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 02.01.1990- 31.12.2014 tarihleri arasında davalı ...Ş.'deki çalışması ve prime esas gerçek kazancı ile 01.01.2015-15.09.2015 tarihleri arasındaki davalı ... Makine Tic. A.Ş.'ndeki çalışması ve prime esas gerçek kazancının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 69 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 344 üncü maddesi, 370 ve 371 inci maddeleri, mülga 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dinlenilen davacı ve bordro tanıklarının beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekili, davalılar vekili ile feri müdahil Kurum vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.