YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9793 E.  ,  2023/8679 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin mahiyet kodlarının 2 ve 4 (özel sektöre ait devamlı işyeri) olarak tespitine ve aksine kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; şirket hissesinin %50 den fazla olması veya bağlı/ilgili kuruluş olması halinde mahiyet kodlarının 1 ve 3 olarak güncellenmesi gerektiğini, kurum işleminde hata bulunmadığını, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 19.01.2021 tarihli ve 2020/114 Esas 2021/7 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, davacı şirkete ait mahiyet kodlarının işyerlerine göre tekrar '2' ve '4' (özel sektöre ait devamlı işyerleri) olarak tespitine, kayıtların tespit gibi '2' ve '4' olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 28.06.2022 tarihli ve 2021/526 Esas 2022/1525 Karar sayılı kararıyla; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce; ... Halk Ekmek San. ve Tic. A.Ş.'nin kurucu ortağının... Kent Hizmetleri Üretim Yapım Bakım Onarım ve Dağıtım Sanayi Ticaret Limited Şirketi olup sermayesinin tamamının bu şirkete ait olduğu, ... Kent Hizmetleri Üretim Yapım Bakım Onarım ve Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ise %99,99’unun... Büyükşehir Belediyesi’ne ait olduğu anlaşılmakla, 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 28 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında, davacı şirketin kamu idaresi olarak yer alıp almadığı irdelenmeksizin karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... 'nin sermayesinin 1.000.000,00-TL olup, toplam hisse adedinin 40.000 olduğu, Kurucu ortaklarının: ... Kent Hizmetleri Ltd. Şti. (sermaye miktarı 1.000.000,00-TL, hisse adedi 40000, hisse oranı %100,) olduğunun anlaşıldığı, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın ise kurucu ortaklardan olan ... Kent Hizmetleri Üretim Yapım Bakım Onarım ve Dağıtım Sanayi Ticaret Limited Şirketindeki hisse oranının %99,99 olduğu olduğu, yapılan yargılamada 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 28 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında, ...'nin kamu idaresi olarak yer aldığı ve verilen hizmet açısından kamusal yönünün ağır bastığı kanaatine varıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, yerel mahkeme kararının somut gerekçelere dayanmadığı, davacı şirketin TTK'na göre kurulmuş bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu, mahiyet kodunun belirlenmesine yönelik SGK Genelgesinde kamu iktisadi teşebbüsleri arasında belediye iştiraklerinin sayılmadığı, tüm yasa ve mevzuata göre de özel hukuk tüzel kişisi kabul edildiği gerekçeleriyle İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı şirketin mahiyet kodunun, kurum tarafından, kamu kurum ve kuruluşları için belirlenen 1 ve 3 kodları olarak değiştirilmesine dair işlemin yerinde olup olmadığı, davacı şirketin özel hukuk tüzel kişisi sayılarak mahiyet kodunun 2 ve 4 olarak değiştirilip değiştirilemeyeceğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 28 inci maddesi

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

25.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi