YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9754 E.  ,  2023/9700 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1854 E., 2023/1516 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Aliağa 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/121 E., 2020/75 K.

Taraflar arasındaki rücuan tazminat istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum ... ... sayılı dosyada işlem gören ... Harfiyat Madencilik San. Tic. Ltd. Şti işyeri işçilerinden ...'ın 20.06.2016 tarihinde geçirdiği ve hayatını kaybettiği iş kazasıyla ilgili sigortalı hak sahiplerinden ...'a 194.306,12 TL, diğer hak sahibi Murat Bircan'a 53.050,69 TL ilk peşin sermaye değerli gelir bağlandığı, 563,35 TL tedavi gideri ve 489,00 TL cenaze gideri ödendiği, kaza nedeniyle Kurum müfettişince düzenlenen 21.10.2016 tarihli raporda kazazede işçinin 20.06.2016 tarihinde geçirdiği iş kazasının 5510 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi gereği iş kazası olduğu, kazanın meydana gelmesinde işverenlerin kusurunun olduğu, işverenler hakkında 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri uyarınca işlem yapılması gerektiği, kaza ile ilgili Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2016/4007 sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığı, bu itibarla davacı Kurum tarafından sigortalıya bağlanan gelir ile yapılan tedavi giderleri ve geçici iş göremezlik ödeneklerinden kaynaklanan 248.409,16 TL toplam Kurum zararının 24.840,91 TL'sinin müştereken ve müteselsilen davalılardan rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı ... Hafr. Mad. Nak. İnş. Taah. Tic. vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortalı ...'ın davalı işyerinde şoför olarak çalıştığı, olay tarihinde 35 NLM 27 plakalı kamyon ile hafriyat almak için beklerken kamyonunun el frenini çekmeden araçtan indiği, aracın hareket ettiğini gördüğünde koşarak kamyonunun içine binmeye çalıştığı, dengesini kaybederek düştüğü, hayatını kaybettiği, Aliağa 1. Asliye Ceza Mahkemesi 2017/240 Esas sayılı dosyasında müvekkillerinin beraatine karar verildiği, iş kazası meslek hastalığı ve hastalığın üçüncü kişinin veya işverenini kusuru sonucunda meydana gelmesi halinde rücu edilecek miktar, sigortalıya ya da hak sahiplerine yapılan ödemelerin tümünün bağlanacak gelirlerin ise başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının kusur karşılığından oluştuğundan ve işverenin kusurunun olmadığı maddi olay kesinleşmiş yargı kararı ile sabit olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi AŞ. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığı, kazanın oluşumunda asli ve ağır kusurlu olanın müteveffanın kendisinin olduğu, ... Hafriyat firmasının müvekkil şirkete tamamen anahtar teslim iş yaptığı, hafriyat ve taşıma işlerinden ve meydana gelebilecek kazalardan müvekkil şirketin sorumlu tutulamayacağı, iş yerinde iş güvenliği tedbirlerinin alındığı, bunları kontrolle görevli kontrolörlerin de iş yerinde mevcut olduğu, müteveffanın bir anlık dikkatsizliği ve tedbirsizliği sonucunda kazanın meydana geldiği, işçinin tecrübeli bir işçi olduğu, bütün iş güvenliği eğitimlerinin kendisine verildiği, müvekkil şirketin davacı Kuruma karşı olan pirim ödeme yükümlülüğünü eksiksiz olarak yerine getirdiği, primlerini düzenli bir şekilde yatırdığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; tüm dosya kapsamı ve itibar edilen bilirkişi raporları doğrultusunda, davacı kurum sigortalısı müteveffa ...'ın dava konusu kazada %100 (yüzde yüz) kusurlu olduğu anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; yeniden kusur raporu alınmasına ilişkin taleplerinin yerine getirilmediği, davalıların üzerlerine düşen sorumluluklarını yerine getirmedikleri, aracın muayenesiz olduğu, kazanın el frenindeki bir arızadan meydana gelip gelmediğinin araştırılmadığı iddiasıyla kararın kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kurum müfettişi tarafından hazırlanan denetim raporunda işverene verilen kusurun açık nedeninin ortaya konmadığı, gerekçesinin incelendiğinde sigortalının el frenini çekip çekmediğinin ceza soruşturmasından anlaşılmadığı ve muayene eksikliğinin bulunma ihtimali nedeniyle kusur verildiğinin anlaşıldığı, yani inceleme raporunun kesin bir bilgiye değil, ihtimale dayandığı, yapılan araştırmada kazaya neden olan aracın kaza tarihinde geçerli muayenesinin bulunduğu, sigortalınını kamyonun el frenini çekmeden araçtan indiği, aracın eğim nedeniyle kendiliğinden harekete geçtiği, kazalının panikle kamyona müdahale etmek isterken düştüğü ve kamyon kazalının üzerinden geçerek ölümüne neden olduğu olayda işverene atfı kabil kusurun bulunmadığının anlaşıldığı, sigortalının İş Kanunu hükümlerine aykırı biçimde aşırı çalıştırılmasının ve trafik mevzuatına uygun olmayacak biçimde araç kullanılmasına yol açacak şekilde bir iş programı yapıldığına ve araçta teknik kusur bulunduğuna dair teknik bilgi ve belge bulunmadığı gibi bu durumun istinaf aşamasında da ileri sürülmediği ve İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirler nedeniyle oluşan davacı Kurum zararının davalı işverenlerden rücuan tahsiline ilişkin alacak davasıdır.
2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi ilgili hükümlerdir.
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.