YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9684 E.  ,  2023/8649 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/316 E., 2023/347 K.
HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı 0057231,016 sicil sayılı ...'ye ait işyerinde muhasebe bürosunda 05.04.2008-31.07.2008 tarihleri arasında çalıştığını, bahse konu dönemde öğrenci olan müvekkilinin sabahçı olarak eğitim gördüğünü ve harçlığını kazanmak için haftanın 6 günü öğleden sonraları saat 13:00-19;00/20:00 saatleri arasında, çoğu zaman geç saatlere kadar ve gerektiğinde pazar günleri muhasebe bürosunun getir götür, çay, servis, temizlik vs. işlerini yaparak çalıştığını, yaz tatillerinde ise haftanın 6 günü ve gerektiğinde pazar günleri tam gün çalıştığını, Kurumun 21.12.2010 düzenleme tarihli denetim raporuna istinaden müvekkilinin anılan işyerinde geçen çalışmalarının fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle 2008 yılı 04, 05, 06, 07 aylarına ilişkin sigortalı hizmetlerinin iptal edildiğini, kurumun hizmet iptali işleminin haksız ve hukuka aykırı olduğunu müvekkilinin iptale konu dönemlerde fiilen çalıştığını ileri sürerek davalı kurumun 53/818,867 sayı ve 14.01.2011 tarihli sigorta primlerin iptaline ilişkin işleminin iptaline, müvekkilinin 05.04.2008-31.07.2008 tarihleri arasında fiilen çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili: davacının tespitini istediği çalışma kaydına adı ageçen işyeri bordrolarında rastlanılmadığını, davanın niteliği gereği kamu düzenini ilgilendirdiğinden iddia olunan fiili çalışmanın yöntemince ispat edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 21.01.2020 tarihli ve 2018/508 Esas, 2020/14 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 19.01.2021 tarihli ve 2020/679 Esas, 2021/88 Karar sayılı kararıyla; dosya kapsamı, mevcut delil durumu, İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi, istinaf yoluna başvuranın sıfatı, ileri sürülen istinaf nedenleri ve yukarıda anılan ölçütlere göre yapılan inceleme sonucu verilen kararda isabetsizlik görülmediğinden yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; Mahkemece, davacının öğrenim durumu ve öğrenim gördüğü okulu, eğitim öğretim müfredatına göre davaya konu dönemde çalışma imkanı bulunup bulunmadığı araştırılıp belirlenmeli, denetim raporunda ifadesi alınan ...'ın davacı dahil bildirimleri iptal edilenlerin iş yerinde fiilen çalışmadıkları, sadece sosyal güvenlik numarası alabilmek için bildirim yapıldığı yönündeki beyanı üzerinde durulup, bu tanık mahkemece dinlenilerek ayrıca daha önce dinlenen tanıkların beyanları ile ...'ın denetim raporundaki beyanı arasındaki çelişki üzerinde durulup giderilmeli,ayrıca gerekiyor ise komşu iş yeri, işverenler ve bordro tanıkları belirlenip dinlenilmeli, komşu işyerlerine ait ruhsat ve iş yeri belgeleri ile çalışanlara ilişkin hizmet cetvelleri celp edilerek tanıkların beyanları denetlenmeli, bu şekilde çalışmanın fiili ve gerçek olup olmadığı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmelidir yönünden karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Kurum Denetim Raporu ile davacının bahse konu işyerinden bildirilen 2008/04, 5, 6, 7. ay dönemlerinde geçen hizmetlerinin fiili çalışmaya dayanmadığı tespit edilmiş ve bu tespite dayalı olarak hizmet iptali yapılmış ise de; Yargıtay Bozma Kararından sonra elde edilen delil durumu, bordro tanıkları, komşu işyeri tanıkları ve kamu tanığı ...’ın beyanları davacının söz konusu dönemde dava dışı Şadiye Peşdere'ye ait muhasebe bürosu işyerinde fiilen çalıştığını ispata yeterli olduğu, bu nedenle bahse konu denetim raporunun yetersiz ve eksik incelemeye dayandığı kabul edilerek davanın kabulüne, davacının 05.04.2008-31.07.2008 tarihleri arasındaki sigortalı çalışmalarını iptal eden Kurum işleminin iptali ile bu tarihler arasındaki çalışmalarının fiili olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, kurum işleminin yerinde olduğu, yeterli inceleme yapılmadığını, davanın ispatlanamadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının hizmetlerinin iptaline ilişkin kurum işleminin iptali ile çalışmalarının fiili olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesidir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

25.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.