YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9642 E.  ,  2023/8412 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum sigortalısı Sadullah Yol' un 05.07.2010 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda sürekli iş göremez duruma geldiğini, kazanın davalının kusurlu eylemi sonucunda meydana geldiğini, kaza nedeniyle düzenlenen müfettiş raporunda işverenin işçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarının öngördüğü önlenmeleri almadığının belirtildiğini, kaza nedeniyle sigortalıya 85.775,84 TL gelir bağlandığını, sigortalıya yapılan tedavi masrafları ve varsa ödenen iş göremezlik ödeneğinin henüz bildirilmediğini, toplam Kurum zararının şimdilik 85.775,84 TL olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5000 TL'nin gelirlerin onay, ödemelerin de ödeme tarihinden başlayan yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, 18.12.2014 tarihinde bilirkişi raporu doğrultusunda davasını ıslah etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı Özgün Kablo ve Elektr. Malz. San ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin Kurumum zararını 85.775,74 TL olarak net bir şekilde belirttiği halde, kısmi dava olarak usulsüz olarak açtığını, müvekkilinin söz konusu kaza ile alakası olmadığını, müvekkili şirketin diğer davalı Karer Çelik Montaj Mak. Yapı. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile 21.04.2010 tarihinde fabrikanın inşaat işlerinin yapılması konusunda müteahhitlik sözleşmesi imzalamış olduğunu, sözleşmede de belirtildiği gibi işçilik ile alakalı tüm sorumluluk ve denetimin müteahhit firmada olduğunu, yaşanan olayda müvekkili şirketin bir kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

2.Diğer davalı Karer Çelik Montaj Mak. Yapı. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından dosyaya cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 02.04.2015 tarihli ve 2013/602 Esas, 2015/129 Karar sayılı kararıyla;
Davacının davalı Karer Çelik Montaj Mak. Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında açmış olduğu rücuen tazminat davasının ıslah dilekçesi nazara alınarak kabulüne; 68.620,67 TL alacağın; gelirlerin onay, masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine; fazlaya ilişkin talebin reddine,

Davacının, davalı Özgün Kablo ve Elekt. Malz. San. Tic. A.Ş. aleyhine açmış olduğu davanın husumet yokluğu yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 24.06.2020 tarihli ve 2019/4391 Esas, 2020/3830 Karar sayılı bozma ilamında;

2.1.Dosya kapsamında yer alan müfettiş raporunda ve Mahkemece aldırılan 23.12.2013 tarihli kusur raporunda davalı Özgün Kablo Elektr. Malz. San. ve Tic. A.Ş. asıl işveren, davalı Karer Çelik Montaj Makina Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. alt işveren olarak nitelendirilmiş, Mahkeme ise gerekçeli kararında "....Dava konusu olayda, özgün kabloya ait fabrikanın, “üretim binası ve vizyon inşaatına ait bölümde panellerle çatı örtüsü, cephe örtüsü, mevcut kolon ve makas sistemi kalmak üzere binanın yenilenmesi işi” konusunda bir müteahhitlik sözleşmesi imzalanmıştır. Dolayısıyla bu bakım ve onarım işi, Özgün Kablonun yardımcı işi veya asıl işinin bir bölümü niteliğinde değildir. Bunun yanında, dosya içerisindeki tahkikat dosyasındaki ifadelerden, Karer Şirketinin sadece 5-6 işçisiyle kendi nam ve hesabına onarım işini yaptığı, talimatların Karer yetkilileri Fehmi Ekçi ve Erol Arslan tarafından verildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, Özgün Kablo ve Karer Şirketi arasındaki ilişki, üst-alt işverenlik ilişkisi olarak değerlendirilmemiş, dolayısıyla bilirkişi raporunda toplam %80 olarak belirlenen davalılar kusur oranının tamamından yalnızca davalı Karer Şirketinin sorumlu tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Yine aynı nedenlerle davalı Özgün Kablo yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir." şeklindeki gerekçesiyle davanın kısmen kabulü şeklinde hüküm tesis ettiği anlaşılmıştır. Mahkemece davalı taraflar arasındaki ilişkinin niteliği, asıl işverenlik-alt işverenlik ilişkisi bulunup, bulunmadığı araştırılıp, irdelenmemiştir.

Mahkemece, açıklanan hususlar çerçevesinde öncelikle davalı şirketler arasındaki hukuki ilişki ve asıl işverenlik-alt işverenlik sıfatları irdelenip, belirlenmeli, varsa taraflar arasında sözleşme getirtilmeli, bu doğrultuda yeniden bir kusur raporu alınmalı ve hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerektiğinden. bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin iddiaları ve savunmaları, dosya kapsamına sunulan ve Mahkemece toplanan deliller, dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; işin; davalı Özgün Kablo... Şirketine ait işyerinde, üretim binası inşaatının çatı örtüsü, cephe örtüsü ve binanın yenilenmesi işi olduğu ve bu işin tümüyle Karer Çelik Montaj Makina Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yürütüldüğü, Özgün Kablo ... Şirketinin asıl işinin ve faaliyet alanının elektrik kablosu üretmek olduğu, Karer Çelik Montaj... Şirketinin ise Özgün Kablo... Şirketinde yapılan 'bina ve çatı' yenilenmesi işi olduğu, asıl işveren-alt işveren ilişkisi kurulabilmesi için devredilen işin mal üretimine ilişkin yardımcı iş veya asıl işin bir bölümünün teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi sonucu devredilmiş olması gerektiği, sözleşme ile verilen işin inşaat (onarım ve yenileme) işi olduğu, Özgün Kablo şirketinin asıl işinin elektrik kablosu üretimi olduğu, tarafları arasında kurulan sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, her iki davalı şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulmamış olduğu anlaşılmakla, iş sahibi davalı Özgün Kablo ve Elekt. Malz. San. Tic. A.Ş.'nin kaza nedeniyle sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmış bu davalı aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerektiği kusura ilişkin alınan bilirkişi heyet raporlarında işveren/lerin %80 oranında kusurlu olduğu yönünde kanaat belirtildiği, son heyet raporunda (taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunmadığının kabulü ile) davalı işveren Karar Çelik Montaj Makina Yapı İnş. San. ve Ltd. Şti.'nin kazanın meydana gelmesinde %80 oranında, kazazedenin kazanın meydana gelmesinde %20 oranında kusurlu olduğu yönünde kanaat belirtildiğinden dosya içerisinde yer alan 15.12.2014 tarihli hesap raporu ve davacı vekilinin ıslah dilekçesi nazara alınarak;

Davacının, davalı Özgün Kablo ve Elekt. Malz. San. Tic. A.Ş. aleyhine açmış olduğu davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine,

Davacının davalı Karer Çelik Montaj Mak. Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında açmış olduğu rücuan tazminat davasının ıslah dilekçesi nazara alınarak kabulüne; 68.620,67 TL alacağın; gelirlerin onay, masraf ve ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili; kazanın meydana gelmesinde her iki davalının da müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 05.07.2010 tarihli iş kazasında %54 oranında sürekli iş göremez duruma giren sigortalıya bağlanan peşin değerli gelirin onay tarihinden yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi ile 12 inci maddesidir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle de bağlı kalınarak kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle davacı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

20.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.