YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9599 E.  ,  2024/3294 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/63 E., 2023/64 K.
KARAR : Red

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen yaşlılık aylığına hak
kazanıldığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar
verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, davacının 1999 yılı itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, birikmiş yaşlılık aylıklarının yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 31.05.2017 tarih ve 2015/6 E. - 2017/156 K. sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne, davacıya 25 yıllık sigortalılık süresini doldurduğu 08.09.2000 tarihi takip eden aybaşı olan 01.10.2000 tarihinden geçerli olmak üzere aylık bağlanması ve aylıkların ödenmesi gereken günden itibaren yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 07.11.2018 tarih ve 2017/2362 E. - 2018/1847 K. sayılı kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar vermiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; Mahkemece, yapılacak iş, yukarıda açıklandığı üzere davacının ihtilaf konusu 01.12.1989-30.04.1992 tarihleri arasında 80979 sicil no ile Ankara Noterler Odası dosyasında kayıtlı topluluk sigortasından dolayı prim borcu ve gecikme zamlarına ilişkin olarak her iki tarafa iddialarını belgeleriyle somut bir biçimde açıklatmak, ihtilaf konusu döneme ilişkin ödeme/tahsil makbuzlarını getirtmek, makbuzların sunulması halinde bilirkişi tarafından yapılacak hesaplama neticesi davacı tarafından ödenmesi gereken tüm prim borç tutarlarının ödenip ödenmediği, gecikmeli ödeme mevcut ise gecikme zamlarının hangi tarihte ödendiği tespit edilerek davacının primi ödenmiş gün sayıları dikkate alındığında yaşlılık aylığı şartlarını sağlayıp sağlamadığı irdelenerek sonucuna göre bir karar vermekten ibaret olduğu hususlarına işaret edilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile"1989/12, 1990/1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12, 1991/1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12, 1992/1-2-3-4 dönemlerine ait prim borçları için 27.08.1999 tarihinden önce yapılan bir ödemeye ilişkin dekont sunulmadığı dikkate alındığında, Yargıtay kararı ile belirlenen biçimde bir hesaplamanın yapılmasına imkan bulunamadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek, hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yaşlılık aylığına hak kazanıldığının tespiti ile birikmiş aylıkların yasal faizi ile ödenmesi istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3.Değerlendirme
Dava, 27.08.1999 tarihli tahsis talebine istinaden takip eden aybaşı itibariyle yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkin olup, 1989/12, 1990/1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12, 1991/1 - 2- 3- 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12, 1992/1 - 2 - 3 - 4 dönemlerine ilişkin prim borcunun tahsis talep tarihi olan 27.08.1999 tarihinden önce ödemediği, 2022 yılında halen bu dönemlere ait prim borçlarının devam ettiği ve ödemenin ancak 11.10.2022 tarihinde yapılması karşısında, davacının tahsis talep tarihi olan 27.08.1999 tarihinde emeklilik şartlarını sağlamadığı gibi, şartların ancak bakılmakta olan davanın açıldığı tarihten de sonra 11.10.2022 tarihi itibari ile sağlanmış olacağı, davacı tarafından, 1989/12, 1990/1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12, 1991/1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12, 1992/1- 2 - 3 - 4 dönemlerine ait prim borçları için 27.08.1999 tarihinden önce yapılan bir ödemeye ilişkin dekont sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmış ise de Mahkemenin bu kararı eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır.

Davacının topluluk sigortasına giriş ve çıkışının bulunduğu, 1989/12 ilâ 1992/4 üncü aylar arasındaki dönem dışlandığında, münhasıran kalan primi ödenmiş gün sayısı nazara alınarak 28.08.1999 tarihli tahsis talebi itibariyle aylık bağlama koşulları oluşup oluşmadığı nazara alınmadan yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırıdır.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.