YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9595 E.  ,  2023/8511 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
EK KARAR TARİHİ : 02.06.2023
SAYISI : 2022/2194 E., 2022/1762 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İskilip Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/46 E., 2022/126 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve fer'i müdahil Kurum vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 05.05.1986-30.11.1986 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ...Yapı Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 5 yıl içerisinde açılması gerektiğinden ve açılmadığından, devir alan firmanın adının ...Yapı Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak değiştiği, iddiaların yersiz ve ispattan yoksun olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortalılıklarının tespit talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda kurumlarının feri müdahil olarak katılacağından taraf sıfatlarının feri müdahil olarak değiştirilmesini, davada hak düşürücü sürenin olduğunu, davacının talep ettiği dönemlere ait hak düşürücü süreyi kesen hiçbir belge olmadığı gibi davacının tespitini istediği çalışmaların da da kesinti olduğunu, hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davacının davalı iş yerinde çalışmasının bulunmadığının tespit edildiği, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile "... Tüm Dosya Kapsamı ve Toplanan Deliller Birlikte Değerlendirildiğinde; Davacı...sicil nosu ile kurum sigortalısıdır. İlk işe giriş tarihinin 05.05.1986 tarihi olduğunun tespitini talep etmektedir.

Davalı kurum tespiti istenen dönemde adı geçen işyeri tarafından davacı adına bildirim yapılmadığı dönem bordrosu verilmediği gerekçesi ile işe giriş bildirgesindeki tarih ilk sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmemiştir. Resmi kayıtların ve işyeri kayıt belgelerinin bulunmaması halinde fiili çalışmanın ispatı bordrolu işyeri veya yakın işyeri çalışanı tanıkların beyanları ile mümkün olup; somut olayda adı geçen işyerine ilişkin tespiti istenen dönemi kapsar işyeri çalışanlarının isimlerinin de yazılı olduğu dönem bordroları getirtilmiş, mahkeme kararı ile aynı işyerinde çalıştığı tespit edilen Tanık ...'ün, Tanık ...'nın, tanık ...'ın beyanları ile uyumlu beyanda bulunduğu, her iki tanığın beyanlarından bahsi geçen dönemde Bergamadaki kestelli baraj inşaatına yönelik tanıkların birbiriyle örtüşen ve somut olaylara dayalı beyanları davacının iddiasını kanıtlar nitelikte bulunmuştur. Her ne kadar bordro tanıkları genel olarak davacıyı hatırlayamadıklarını beyan etmiş olsalar da, işyerinin çok kalabalık oluşu ve aradan çok uzun zaman geçtiğinden hatırlayamamaları muhtemel olduğundan beyanlarına itibar edilmemiştir.

506 sayılı Kanun ile çalışanları kuruma bildirme ve primlerini yatırma görevi işverene, bunun denetimi ise (diğer) davalı kuruma aittir. Davalı kurumun işverenin dönem bordrosu verip vermediğini süresinde takip etme ve gereğini yapma yükümlülüğü bulunmaktadır. Aradan uzun yıllar geçtikten sonra dönem bordrosu verilmediği ileri sürülerek bunun olumsuz sonuçlarının sigortalıya yansıtılması iyi niyet kuralı ile de bağdaşmaz. Bu nedenlerle tanık beyanları ile ... 1. İş Mahkemesi 2014/56 esas ve 2015/146 karar sayılı hükmü ve Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 23.06.2015 tarih, 2015/11231 esas ve 2015/12625 karar sayılı ilamı, mahkememiz 2018/100- 2019-391 Karar sayılı hükmü de nazara alınarak davalı iş yerinde en az bir gün süre ile hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının tespiti talebinin kabulüne, davacının 05.05.1986-30.11.1986 tarihleri arasında davalı iş yerinde hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının tespiti talebinin ise, tanıkların tam olarak hangi tarihler arasında davalı iş yerinde çalıştıklarına dair net beyanlarının bulunmaması ve tanıkların hizmet döküm cetvelinde çalıştıkları tarihlerin farklı olması nedeniyle bu talebin reddine .... " şeklinde karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;davacının mahkemece verilen ilk karara karşı yapılan istinaf istemine vermiş olduğu istinaf dilekçesinin ekine eklediği SSK ... Bölge Müdürlüğünün kendisine vermiş olduğu 05.05.1986 tarihinde ilk işe başladığını gösterir sigorta sicil kartının bulunduğunu, tanıkların birlikte çalıştığı kişilerin ismini hatırladıklarının içerisinde davacı ...'nın da bulunduğunu beyan ettiklerini, diğer tanıkların ise davacının iş yerinde çalışmadığını net olarak hatırlayamamakla birlikte yaklaşık olarak çalıştığını beyan etmekte olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2.Fer'i müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda araştırma yapılarak sonucuna göre karar verilmediğini, süresi içerisinde verilen işe giriş bildirgesi kişinin işe alınmış olduğunu gösterse de fiili çalışmanın varlığının ortaya konulması bakımından tek başına yeterli kabul edilemeyeceğini, dinlenen tanıklardan ...'nın davacının kardeşi, ...'ın kuzeni olduğu, tanıklardan Mustafa, Serdal, Ali Rıza ise davacıyı tanımadığını beyan etmiş olmakla, davanın kabulüne karar verilmiş olmasının isabetsiz olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ve 31.01.2023 tarihli ek kararı ile davacı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunu'nun 86 ıncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.