YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9594 E.  ,  2024/5463 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/51 E., 2023/231 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Batman 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/147 E., 2022/89 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptaline ilişkin asıl dava ile alacak talebine ilişkin birleşen davadan dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Bağ-Kur sigortalısı olduğunu, yaşlılık aylığı almaya hak kazandığını, ancak o tarihte 58 yaşını tamamlamamış olduğundan yaşlılık aylığı bağlanmadığını, SGK müfettişi tarafından sigortalılık hizmetleri kazanmaları konusunda sahtecilik yapıldığı hakkında soruşturma raporu düzenleyerek davacının emeklilik işlemlerinin dondurulduğunu, müfettiş raporunda emeklilik işlemlerinde kullanılan evrakların formata uymadığı ve imzalarında yetkili şahıs tarafından atılmadığı iddia edildiğini, davacının kendisine verilen evrakların yetkili personel tarafından imzalanıp imzalanmadığını bilme gibi bir zorunluluğunun olmadığını, davacının primlerini eksiksiz ödediğini, yapılan tevkifat evraklarından da bu bu durumun anlaşıldığını, yeterli incelemenin de yapılmadığını belirterek Kurum işleminin iptali ile davacının borçlu olmadığının tespitini ve yaşlılık aylığının tekrar bağlanmasını talep etmiştir.

Birleşen davada davacı Kurum vekili dava dilekçesinde; müvekkili Kurumun Bağ-Kur sigortalısı davalıya bağlanan Tekel Yaprak Tütün İşletme Müessesesine teslim ettikleri ürün sebebi ile yıllara sari olmak üzere yapılan tevkifat kesintileri neticesinde sigortalılık sürelerini kazanmalarında sahtecilik yapıldığı hakkında yürütülen soruşturma raporu ile davalının emeklilik işleminin iptal edildiğini, emeklilik işlemi iptal edilen davalıya, müvekkili Kurum tarafından yersiz ödeme borcu çıkarıldığını, ancak davalı tarafça Kuruma herhangi bir ödeme yapılmadığını beyanla ödenen miktarların her bir ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Asıl davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum müfettişleri tarafından hazırlanan rapora istinaden davacının Bağkur sigortalılık belgelerinin öz ve muhteviyatında değişiklik yaparak Kurumu yanıltıcı bilgi, belge ve beyanlarla haksız menfaat temin edildiğinin tespit edildiğini, konu ile ilgili olarak Batman Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu ve devamında Batman 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/240 esas sayılı dosyası ile dava açıldığını bunun sonucunun beklenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; iddiaları kabul etmediklerini, müvekkilinin emeklilik aylığının iptal edilmesi işlemine karşı açılan davanın derdest olduğunu ve bu konuyla ilgili Batman Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde devam eden soruşturma dosyası olduğunu, bu iki dosyanın sonucunun beklenilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden davanın kabulü ile davalı Kurumun 03.02.2011 tarih B.13.2.SGK.4.72.00.00/2.113.875 sayılı kararın iptaline, ... ...'ın aylığının dava tarihi olan 25.02.2011 tarihinden itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine, ... ...'ün vefat ettiği tarih olan 30.10.2021 tarihine kadar her bir aylık yönünden hak ediş tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar işleyecek işleyecek yasal faizi ile birlikte vefat eden ...'ün yasal mirasçılarına miras payları oranında ödenmesi gerektiğinin tespitine, birleşen Batman İş Mahkemesi'nin 2012/35 Esas sayılı dosyası yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; ceza davasında davacı hakkında verilen beraat kararının Kurumun zarara uğramasına sebebiyet veren evrakların sahte olmadığını göstermediğini, mahkemece bu hususta değerlendirme yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamından; sigortalının prim kesintilerinin sahte olduğu iddia edilmesine rağmen dosya kapsamında bu hususun ispatlanamadığı gerekçesiyle davalı/birleşen davada davacı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı sigortalının 2926 sayılı Kanun'a tabi Tarım Bağ-Kur sigortalılığını iptal eden Kurum işleminin iptali ile davacının prim kesintisine dayalı elde ettiği Tarım Bağ-Kur sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti ile kesilen aylıkların kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması ve birleşen dosyada, yersiz ödenen aylıkların davalı sigortalıdan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanunun 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendidir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosya içerisinde Kuruma intikal eden tevkifat belgeleri ile ürün teslimi alan Kuruluşun kayıtlarının birbirini teyit etmesi, sigortalının tarımsal faaliyet bilgileri de dikkate alınmak suretiyle dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.