YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9528 E.  ,  2023/9588 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/804 E., 2022/1789 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/239 E., 2020/63 K.

Taraflar arasındaki kesilen ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren bağlanarak yersiz aylık borcu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, davacılardan ...'in eşi, diğer davacı ...'in annesi olan ... T.C Kimlik numaralı...'in Türkiye'de bulunan 1200 gün emekli sandığı hizmetleri nedeniyle kısmi sözleşme aylığı alırken, yurtdışı borçlanması yaparak 01.11.2006 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya başladığını, sigortalının vefatı sonrası davalı Kurumdan ölüm aylığı talebi üzerine, davalı Kurumun sigortalı anneye sehven yanlış sosyal güvenlik kolundan yaşlılık aylığı ödendiği gerekçesi ile yersiz aylık borcu tahakkuk ettirdiğini, 01.04.2016 tarihi itibariyle de emekli sandığı kapsamında ölüm aylığı bağladığını, çıkarılan yersiz aylık borcuna sebebiyet verilmediğini ve iptali gerektiğini belirterek vefat eden sigortalı...'e sağlığında ödenen 4-a kapsamındaki yaşlılık aylığından dolayı talep tarihinden itibaren eşine ölüm aylığı, kızına yine 4-a kapsamında yetim aylığı bağlanmasının tespiti ile talep edilen 58.447,68 TL asıl ve ferilerinden borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve kanuna uygun bulunduğunu belirterek davanın reddini istemişir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacıların 18.10.2017 tarih 12564727 sayılı borç bildirim belgesindeki 58.447,68 TL'den borçlu olmadıklarının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, ilk derece mahkemesi kararının eksik araştırma ve inceleme sonucu usul ve kanuna aykırı olarak verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacıların murisi...'e davalı Kurum tarafından 01.10.2005 tarihinden itibaren 4/c kapsamında aylık bağlandığı, ardından murisin yurtdışı borçlanma talebi kabul edilerek bu kez 01.11.2006 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun geçici 81/a maddesi kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı, Kurum tarafından ikinci kez bağlanan aylığın sehven bağlandığı gerekçesiyle iptal edilerek yersiz ödemelerin borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Adana 5.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 08.02.2019 tarihinde kesinleşen 2017/613 E. 2018/253 K. Sayılı ilamına göre davacılar murisin mirasını reddettiklerinden davalı Kurum vekilinin istinaf talebi yerinde değildir.

Tarafların iddia ve savunmalarına, dosya kapsamına, hükmün dayandığı deliller ve kanuni gerektirici sebeplere, delillerin taktirinde isabetsizlik..." görülmediği gerekçesi ile davalı Kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacıların, mirasın hükmen reddi nedeniyle murislerine yersiz ödenen ölüm aylıklarından sorumlu olup olmayacağı husundadır.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile, 3201 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesi, 4721 sayılı Kanun'un 605 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.