YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9489 E.  ,  2023/8445 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/449 E., 2023/371 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müdürlüklerinde... sicil numaralı dosyada işlem gören ... ismine tescilli,... Otel unvanlı işyeir sigortalılarından ...sigorta sicil numaralı ..., 14.02.2005 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası sonucu yaralandığını ve 21.02.2005 tarihinde vefat ettiğini, kaza olayının 506 sayılı Kanun'un 11/A fıkrasının a ve b bendleri uyarınca iş kazası olduğunu, kaza sonrasında sigortalının hak sahiplerine 200,50 TL tutarında cenaze yardımı ödendiğini, hak sahiplerinden ...e 30.925,45 TL tutarında, İsmail Önder'e 8.890,42 TL tutarında, Murat Önder'e 9.372,90 TL tutarında, ...e de 11.456,20 TL tutarında peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, yapılan cenaze ödemesi ve bağlanan gelir sonrasında kurumlarının toplam zararının 60.845,47 TL olduğunu, bu bağlamda iş kazası sonrasında kurumlarınca yapılan masraf ile bağlanan geliri 5510 sayılı Kanun'un 12 ve 21 inci maddeleri uyarınca davalı işverenler ve diğer sorumlu şahsa rücu etmeleri gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydı ile kurumlarınca rücu'en tazminat talebine konu toplam 18.032,79 TL nin 124,31 TL sinin 25.07.2005 ödeme tarihi itibariyle işleyecek olan yasal faizi ile birlikte 17.907,48 TL sinin 09.08.2005 onay tarihi itibariyle işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesi için gereğinin yapılmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davaya konu iş kazasından sonra müteveffanın mirasçıları müvekkilleri aleyhine dava açtıklarını, yargılamanın ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/442-333 E-K ve 2005/239-334 K.sayılı dosyada karara bağlandığını, bu yargılama, tarafların üzerinde anlaştıkları protokolün hüküm altına alınmasıyla sonuçlandığını, hükme esas olan protokole göre müteveffanın mirasçılarına 15.000,00 TL manevi 55.000,00 TL maddi olmak üzere toplam 70.000,00 TL tazminatın müvekkil şirket ile diğer davalı ... tarafından ödenmesine karar verildiğini, müvekkili şirketin 70.000,00 TL'yi ödediğini, neticede davacı Kuruma mükerrer ödeme yapıldığını, bu nedenle müvekkillerine rücu hakkı olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.MAHKEME KARARI
Mahkemenin 05.06.2013 tarihli ve 2009/159 Esas, 2013/666 Karar sayılı kararıyla; "1- Davanın kabulü ile
A)40.113,03 TL ilk sıra peşin sermaye değerinin onay tarihi olan 09.08.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacıya verilmesine,

B)140,34 TL cenaze giderinin ödeme tarihi olan 25.07.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı SGK Başkanlığı, davalılardan ... ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 01.10.2019 günlü, 2019/4258 E. 2019/6851 K. sayılı ilamı ile "Mahkemece, davalılar ... ile ... arasındaki hukuki ilişkinin niteliği (asıl işveren-alt işveren), işverenlik sıfatları, dosya kapsamında yer alan Kurum Müfettiş Raporu ve davalı şirketin çatı ve inşaat tadilatı işlerinin ... tarafından yapılmasını konu edinen, 27.11.2004 tarihli sözleşme kapsamı ve dosya içeriği dikkate alınmak suretiyle irdelenip, belirlenmeli ve şayet davalılar arasında asıl işveren-alt işverenlik ilişkisi yoksa olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden açıklanan bu hususlar çerçevesinde yeniden uygun bir kusur raporu alınmalı, varılacak sonuca göre karar verilmelidir." hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1.Mahkemenin 10.02.2021 günlü 2019/565 Esas, 2021/94 Karar sayılı kararı ile; "1- Davanın kabulü ile
A)40.113,03 TL ilk sıra peşin sermaye değerinin onay tarihi olan 09.08.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacıya verilmesine,

B)140,34 TL cenaze giderinin ödeme tarihi olan 25.07.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiş, davacı SGK Başkanlığı, davalılardan Hüseyin Ulki Uysal ve ... vekilleri tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 20.09.2021 günlü, 2021/5535 E. 2021/10595 K. sayılı ilamı ile; "Bozma ilamına uyulmasına rağmen bozma gereği olarak söz konusu davalılar ... ve ... arasındaki hukuki ilişkinin niteliği ve tespiti hususunda, dosyadaki kayıtlar nazarında, ayrıntılı bir irdeleme ve gerekçelendirme yapılmaksızın mahkemece, anılan taraflar arasında, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin olduğu belirtilmek suretiyle karar verildiği anlaşılmaktadır. Eldeki dosyada, davalılar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği ve alt işveren-asıl işveren konumunda bulunup bulunmadıklarının tespiti açısından bozma ilamında ayrıntılı olarak gösterilen açıklamalar da göz önünde bulundurularak, toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi suretiyle varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır." hususlarına işaret edilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar ... ile ... arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin anahtar teslim iş sözleşmesi olduğu, bu durumda davalılar ... ve Uysallar Kollektif Şirketinin meydana gelen iş kazasından dolayı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı iş kazası geçiren işçinin diğer davalı ... Seslinin işçisi olduğu, bu durumda meydana gelen zarardan münhasıran davalı ... Seslinin sorumluluğu bulunduğu gerekçelerine dayalı olarak "1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine,

A)40.113,03 TL ilk sıra peşin sermaye değerinin onay tarihi olan 09.08.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... Seesli'den alınarak davacıya verilmesine,

B)140,34 TL cenaze giderinin ödeme tarihi olan 25.07.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

Davalılar ... ve ...'ne açılan davanın reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı SGK vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, davalıların kaza olayının meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, kusur raporunun olaya ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalıların alt işveren üst işveren olarak zarardan müşterek müteselsilen sorumlu olduklarını beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ile 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı SGK vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

20.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.