YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9477 E.  ,  2024/1716 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/351 E., 2023/343 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen fiili hizmet süresi zammı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait Eskişehir Orman Bölge Müdürlüğü bünyesinde yangın söndürme işçisi olarak çalıştığını, bu kapsamda geçen ve bildirilen çalışmalarına fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı işveren vekili, davacının bildirimlerinin usulüne uygun şekilde yapıldığını, davacının hep yangınla mücadelede çalışmadığını, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili, işveren tarafından yapılan bildirimlere göre Kurum kayıtlarının tutulduğunu, yargılama sonucu kabul kararı verilmesi halinde davaya sebebiyet verilmediğinden müvekkili Kurum aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 14.01.2020 tarihli ve 2016/145 E., 2020/24 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne, davacının davalı işverene ait işyerinde yangın söndürme işçisi olarak çalıştığının tespitine, 5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesi gereğince; 19.12.2008-31.12.2008 çalışma dönemi için 2 günlük fiili hizmet zammının günlük 37,21 TL/brüt günlük ücret üzerinden, 18.05.2009-12.11.2009 çalışma dönemi için 29 günlük fiili hizmet zammının günlük 48,52 TL/brüt günlük ücret üzerinden, 15.05.2010-09.11.2010 çalışma dönemi için 29 günlük fiili hizmet zammının günlük 63,25 TL/brüt günlük ücret üzerinden, 16.05.2011-10.11.2011 çalışma dönemi için 29 günlük fiili hizmet zammının günlük 97,48 TL/brüt günlük ücret üzerinden, 01.06.2012-26.11.2012 çalışma dönemi için 29 günlük fiili hizmet zammının günlük 176,53 TL/brüt günlük ücret üzerinden, 28.05.2013-22.11.2013 çalışma dönemi için 29 günlük fiili hizmet zammının günlük 221,33 TL/brüt günlük ücret üzerinden, 15.05.2014-09.11.2014 çalışma dönemi için 29 günlük fiili hizmet zammının günlük 133,69 TL/brüt günlük ücret üzerinden, 10.06.2015-05.12.2015 çalışma dönemi için 29 günlük fiili hizmet zammının günlük 208,42 TL/brüt günlük ücret üzerinden prim ödemesi yapılması gerektiğine ve bu şekilde toplam fiili hizmet zammı süresinin 205 gün olduğunun tespitine, bu sürelerin sigortalılık süresine eklenmesine karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesinin 09.12.2021 tarihli ve 2020/780 E., 2021/1922 K. sayılı kararı ile davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 21.04.2022 tarihli, 2022/2890 E., 2022/6122 K. sayılı ilamı ile davacının 18.05.2009 tarihinde imzaladığı hizmet sözleşmesinden ve işyeri dosyası ve puantaj kayıtlarından davacının yangın işçisi olduğunun, 5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesi kapsamında, fiili hizmet süresi zammından yararlanmayı gerektirir bir işte çalıştığının anlaşıldığı, davacının bu kapsamda çalıştığına dair mahkeme kabulünün isabetli olduğu ancak yasa hükmüne aykırı şekilde, kapsamdaki işyerinde, işin riskine maruz kalarak çalışma süreleri, bir başka anlatımla yangınla mücadele ettiği günlerin nazara alınarak karar verilmediğinin isabetsiz olduğu, yasa hükmü gereği yangınla bir fiil mücadele ettiği günlerin; puantaj kayıtlarıyla, taşıt görev emirleriyle tespit edilerek varılacak sonuca göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı işverene ait işyerinde yangın söndürme işçisi olarak çalıştığının tespitine, 5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesi gereğince; 15.09.2011-14.10.2011 çalışma dönemi için 1 günlük fiili hizmet zammının günlük 97,48 TL/brüt günlük ücret üzerinden, 15.08.2012-11.09.2012 çalışma dönemi için 2 günlük fiili hizmet zammının günlük 176,53 TL/brüt günlük ücret üzerinden, 01.08.2013-14.11.2013 çalışma dönemi için 8 günlük fiili hizmet zammının günlük 221,33 TL/brüt günlük ücret üzerinden, 15.07.2014-14.09.2014 çalışma dönemi için 2 günlük fiili hizmet zammının günlük 133,69 TL/brüt günlük ücret üzerinden, prim ödemesi yapılması gerektiğine ve bu şekilde toplam fiili hizmet zammı süresinin 13 gün olduğunun tespitine, bu sürelerin sigortalılık süresine eklenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, davacının işveren yanında yangın söndürme işçisi olarak görevlendirildiğini, sadece yangınla mücadele süresine değil bu görevle çalıştığı ve bu kapsamda bildirilen tüm sürelerine fiili hizmet süresi zammı verilmesi gerektiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Davalı işveren vekili, davacı çalışmalarının fiili hizmet süresi zammı kapsamında olmadığını, bildirimlerinin tam ve süresinde yapıldığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili, davanın ispatlanamadığını, davaya sebebiyet verilmediğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, fiili hizmet süresi zammı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2-5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesinin "Fiilî hizmet süresi zammı" başlıklı 40 ıncı maddesi, Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayıları, fiilî hizmet süresi zammı olarak eklenir. 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirlenir. Çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şarttır. (Ek cümle: 10.09.2014-6552/42 md.) Tablonun (10) numaralı sırasında belirtilen sigortalıların, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartı aranmaz. Aşağıdaki bentlerden birden fazlasına dahil olanlar için, en yüksek olan bentten fiilî hizmet süresi zammı uygulanır." düzenlemesini,

(15) numaralı bendinde de itfaiye veya yangın söndürme işleri yangın söndürme işlerinde çalışanların her 360 günlük çalışması için 60 gün verileceğini düzenler.

3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Eldeki davada, davanın kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; davacının davalı işverenler nezdinde geçen çalışmalarının geçtiği yıllara ait bilgiler, hizmet döküm cetveli ve çalışmalarının başlangıç ve bitiş tarihlerini içeren işyeri kayıtları birlikte değerlendirildiğinde, hüküm altına alınması gereken fiili hizmet süresi zammının 13,33 gün olması gerekirken 13 gün olarak belirlenip buna göre hüküm kurulması kurulması usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi Hükmünün 1 numaralı bendinde bulunan "13" rakamının çıkarılarak yerine "13,33" rakamının yazılarak, DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.