YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9371 E.  ,  2023/8847 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, dava dilekçesinde; davacının 23.10.2009-24.10.2011 tarihleri arasında 1177132.006 sicilli davalıya ait işyerinden bildirilen sigortalılık sürelerini iptal eden Kurum işleminin iptali ile hizmetlerinin fiili olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davaya konu sigortalılık kaydının iptaline ilişkin Kurum araştırmasında davacının beyanına da başvurulduğunu ve davacının çalışmasına ilişkin somut ve tutarlı bilgiler veremediğini, bu nedenle davacının sigortalılığının iptaline ilişkin müvekkil Kurum işleminde hukuka aykırı bir husus bulunmadığını, yetki, derdestlik, husumet, hak düşürücü süre gibi ilk itirazları ile zamanaşımı defi yapılmış sayılarak usul ve Kanun'a aykırı olarak açılmış bulunan davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacının Kurumun sosyal güvenlik denetmenlerince düzenlenen rapor ile davalı ...’nin 1177132 006 21-08 sicil numaralı işyerinde 23.10.2009-24.10.2011 tarihleri arasında geçen çalışmaları iptal edilmiş olup gerek vergi müfettişi tarafından alınan, gerek Kurum denetmenlerince alınan, gerekse de Mahkememizce alınan tanık beyanlarında ve yapılan tespitlerde, ...'ye ait iş yerinin bürodan ibaret olduğu, bu iş yerinde üretim makinesi bulunmadığı, ...'nin ...'dan para alarak üzerine iş yeri açmasını kabul ettiği, ...'ın işçilerinin ve sahte sigortalılık amaçlı çalışması olmayan kişilerin sigortasının yapıldığı, ...'ye ait iş yerinin sahte bir iş yeri olduğu, fiili çalışmasının bulunmadığı anlaşılmış olup davacının da davalı ...’nin 1177132 006 21-08 sicil numaralı iş yerinde çalışmasının bulunmadığı, 23.10.2009-24.10.2011 tarihleri arasında geçen 723 günlük süresinin fiili çalışmaya dayanmadığı anlaşıldığından, 23.10.2009-24.10.2011 tarihleri arasında geçen 723 günlük süresinin iptal edilmesine ilişkin davalı kurum işleminin yerinde olduğu görülmüştür. Diğer taraftan, Mahkememizce dinlenen tanıkların davacının Güven iş etiket tabelalı iş yerinin atölyesindeki hizmetlerini doğruladıkları, bu iş yerinin 4 katlı bina olduğu, ...'nin nizalı dönemin sadece bir kısmında 20 m2 lik büroyu kiraladığı, 01.01.2014 tarihli sözleşme ile de vergi müfettişlerine fason üretim yaptırıldığı görüntüsü vermek amacıyla atölyenin kiralandığı, binanın diğer kısımlarında aslında ...'ın Güven iş Etiket isimli firmasının faaliyetinin devam ettiği, davacının ihtilaflı dönem çalışmaları ...'a ait 1287689, 1101917,1371403 sicil numaralı iş yerlerinde geçmiş olabileceği kanaati oluşmuş ise de davamızın Kurum işleminin iptali talebinden ibaret olduğu, 1177132 sicil numaralı iş yerinden farklı bir iş yeri için hizmet tespiti talebinin bulunmadığı, davalı ...'ye ait 1177132 sicil numaralı işyerinin de sahte bir iş yeri olduğu, üretim faaliyetinin bulunmadığı" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı istinaf başvuru dilekçesinde; dava dışı ...'a husumet yöneltmek için süre verilmek üzere ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, yapılacak yeni yargılama ile talebi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ile tüm dosya kapsamından, iptale ilişkin Kuruma ait rapor içeriği ve ekindeki beyan ile belgelerden, vergi teftiş raporundan, Mahkemece dinlenen kamu tanık beyanlarından, davacının 23.10.2009-24.10.2011 tarihleri arasında davalıya ait 1177132.006 sicilli işyerinden bildirilen hizmetlerinin fiili çalışmaya dayanmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf incelemesine kadarki süreçte talebinin dava dilekçesindeki izahatı gibi davalı yanında geçen sigortalılık sürelerini iptal eden Kurum işleminin iptali ile hizmetlerinin fiili olduğunun tespiti istemine ilişkin iken istinaf dilekçesi ile husumet değiştirilmesi talebinin kabulünün 6100 sayılı HMK'nın 357 nci maddesi gereği mümkün olmadığından davanın reddine dair kurulan hükme ilişkin Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden Kanun'a aykırılık bulunmadığı görülmekle davacının istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali, çalışmalarının fiili olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86/9. maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle davalının beyanları, vergi tekniği raporu, tanık beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.