YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9366 E.  ,  2023/8684 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2849 E., 2023/27 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/128 E., 2022/303 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıç tarihinin tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; sigorta başlangıcının 04.01.1989 tarihi olduğunun tespiti ile davacının tahsis talep tarihi olan 14.03.2017 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 04.01.1989 tarihinde işe girişinin yapıldığını gösteren işe giriş bildirgesi ve bordro tanıklarının beyanları ile 04.01.1989 tarihinde dava dışı ... Konut Yapı Kooperatifi isimli işyerinde hizmet akdi ile çalıştığının tespit edildiği, 506 sayılı Kanun'un Geçici 81/B maddesi kapsamında davacının 14.03.2017 tahsis talep tarihinde 51 yaşında olduğu, ... SGK İl Müdürlüğünün 21.03.2017 tarihli ve E.... sayılı yazısında belirtildiği üzere 25 yıl ve 5600 gün mevcut olduğu, yaşlılık aylığına hak kazandığı gerekçesi ile davanın kabulüne, davacının dava dış...Konut Yapı Kooperatifi işyerinde 04.01.1989 tarihinde bir gün süreyle çalıştığının tespitine, davacının yaşlılık aylığı bağlanmasını talep ettiği 14.03.2017 tarihini takip eden aybaşı olan 01.04.2017 tarihinden itibaren başlamak kaydı ile 506 sayılı Kanun'un geçici madde 81/B-h fıkrası gereğince yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, aksi yönündeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili; hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu, davanın bir yönüyle hizmet tespiti davası olduğunu ve işverenin dava edilmesinin zorunluluk arz ettiğini, davanın Kuruma yöneltilmesinin ve yargılama giderlerinin Kurumun sorumlu olmasının kanuna aykırılık teşkil ettiğini, davacının 04.01.1989 tarihinde ilk defa dava dış...Konut kooperatifi işyerinde işe başladığına dair işe giriş bildirgesi mevcut olmasına rağmen yapılan bordro kayıtlarının tetkikinde davacının adına rastlanılmadığını, işe giriş bildirgesinin verilmiş olmasının iş yerinde çalışmaya karine olmadığını ve davacının iş yerinde fiili olarak çalışıp çalışmadığını detaylı bir şekilde araştırılması gerektiğini, davacının 506 sayılı Kanun gereğince yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayacağını belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çalışmaya ilişkin Yönetmelikte düzenlenen belgelerden olan işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmiş olması karşısında hak düşürücü süreden söz edilemeyeceği, davacı/bordro tanıklarının beyanları, işe giriş bildirgesinin Kuruma intikal tarihi dikkate alındığında davacının sigorta başlangıç tarihinin 04.01.1989 olarak tespit edilmesinin ve bu doğrultuda maaş bağlanmasının yerinde olduğu gerekçesi ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, hak düşürücü sürenin dikkate alınmadığını, yeterli araştırma yapılmadan karar verildiğini, yaşlılık aylığı koşullarının bulunmadığını, Kuruma husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 2, 6, 9, 79 ve 108 inci maddeleri hükümleri, 506 sayılı Kanun'un Geçici 81 inci maddesidir.

3. Değerlendirme
1. Dosya kapsamından 01.01.1966 doğumlu davacı adına verilen 04.01.1989 tarihli işe giriş bildirgesinin 10559 nolu SS Arı Konut Yapı Koop İnşaatı işyerinden 02.02.1989 tarihinde Kuruma intikal ettiği, işe giriş bildirgesinin 1989 yılı serilerinden olduğu, dönem bordrolarının dosyada bulunduğu ve bordro tanıklarınca davacının 1989 yılında inşaatta sıvacı olarak fiilen çalıştığının beyan edildiği anlaşılmakla, mahkemece davacının 04.01.1989 tarihinde bir gün süreyle çalıştığının tespitine yönelik hükmü isabetli bulunmuştur.

2. Davacının 14.03.2017 tarihli tahsis talebine istinaden yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkin olarak yapılan incelemede ise; davacıya ait sigorta sicil dosyasında bulunan, 17.04.2017 tarihli Kurum yazısında davacının 01.11.2011-28.02.2017 tarihleri arasında 1374135.34 sicil numaralı kendi işyerinden SSK primlerinin ödendiği tespit edildiğinden, ödediği SSK primlerinin, 5458 sayılı Kanun uyarınca 4/b prim borcuna mahsup edilmesi hususunun belirtildiği görüldüğünden, Dairemizin 03.04.2023 tarihli geri çevirme kararı ile "davalı Kurumdan, davacının 01.11.2011-28.02.2017 tarihleri arasındaki 4/1-a çalışmaları konusunda bir işlem yapılıp yapılmadığı, anılan çalışmaların yazıda belirtilen sebeple iptaline dair bir işlem olup olmadığı, davacının halihazırda Kurumca ihtilafsız olarak kabul edilen ve tahsise esas alınan 4/1-a kapsamındaki prim ödeme gün sayısının ne olduğu sorularak alınacak cevabın dosyaya eklenmesi " gerekleri belirtilmiş, Kurumdan gelen belgelere ve 12.07.2023 tarihli yazı cevabına göre, İlk Derece Mahkemesince davacıya yaşlılık aylığı bağlanmasında esas alınan prim ödeme gün sayısından 01.11.2011-2017 arasına denk gelen 4/a hizmetinin tamamının iptal edildiği anlaşılmıştır.

Yapılacak iş, davacının iptal edilen 4/a kapsamında sigortalılık süresine ilişkin primlerin 4/b kapsamına aktarılması durumunda yaşlılık aylığı koşulları bulunup bulunmadığını değerlendirmek, davacının Kurum tarafından ihtilafsız olarak kabul edilen sigortalılık sürelerini belirlemek, mevcut durumda davacının iptal edilen 4/a kapsamındaki prim ödeme gün sayısı dışlandığında, yaşlılık aylığı koşullarının oluşmayacağını dikkate alarak, davacının yaşlılık aylığı talebinin reddine karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.