YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9308 E.  ,  2023/10246 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/56 E., 2023/757 K.
KARAR : Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Alanya 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/322 E., 2022/165 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15.08.2016 tarihinde aylıkçı olarak ... adlı işverenin ev hizmetlerinde çalışmaya başladığını, sigortasının ev hizmetleri ek 9 10 günden fazla sisteminde primlerinin ödendiğini, 28.05.2020 tarihinde sigortalılık süresine dair yaptığı sorgulamada çalıştığı yılların tamamlandığını, yaşlılık aylığına hak kazandığını tespit ettiğini, SGK Hizmet Cetvelinde görülen yaş şartını ve prim gün sayısı dolduğu için 28.05.2020 tarihinde 6282712 sayılı dilekçeyle yaşlılık aylığının bağlanması için dilekçesini SGK Alanya’ya sunduğunu, kabul edildiğini, borcunun çıkmadığını, SGK ... Tahsis Servisinden telefonla aranarak, işvereni ...’in SGK’ya borcu olduğu için yaşlılık aylığını alamayacağının, ancak işvereni kendi borcunu ödediğinde yaşlılık maaşının bağlanacağının bildirildiğini, bunun üzerine 15.06.2020 tarih ve 6975192 kayıt numaralı dilekçesi ile SGK’na itirazda bulunduğunu, Ek-9 borcundan dolayı red cevabının geldiğini, davalı Kurum tarafından hizmet süresi tespit edilen döneme ilişkin son iki yıl sigorta primlerinin tahsil edilmemiş olması nedeniyle tahsis işleminin tamamlanamadığı belirtilmiş ise de 506 sayılı SGK’nunda tahsis işleminin yapılması için prim ödeme şartı aranırken, 5510 sayılı Kanun'un SGK ve Genel Sağlık Priminin tahsil şartı aranmaksızın bildirilmiş olma şartını aradığını, davalı tarafça 5510 sayılı Kanun'un 6/c maddesine göre ev hizmetlerinde çalışanlar sigortalı sayılmıyor denilse de 5510 sayılı Kanun'un 6/c maddesinde 10.09.2014 tarih 6552 sayılı Kanun 40 ıncı maddesinde bu bendle ilgili değişikliğe gidildiğini, iki senelik ödenmemiş prim borcundan dolayı 5510 sayılı Kanun'un prim tahsili yükümlülüğünün işçide olmayıp, işveren sorumluluğunda olduğundan Kurumun zamanında yapmadığı işlem sebebiyle kendisini yaşlılık aylığı bağlanmasından mahrum etmesinin SGK hukukunun ruhuna ve iyiniyet kuralına uygun olmadığını beyanla 28.05.2020 tarihinden itibaren emekliliğe ve yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 28.05.2020 tarihinde tahsis talebinde bulunduğunu, ancak 09.06.2020 tarihinde ilgili servis tarafından Ek 9 uncu madde (ev hizmetleri 10 günden fazla) sigortalılığı kapsamında 21.776,75 TL borç bildirildiğinden, Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 2018/38 sayılı emeklilik işlemleri genelgesi ve 2018/9 sayılı genelge gereği dilekçesinin işlemden kaldırılarak, 16.06.2020 tarih ve 7041061 sayılı yazıları ile sigortalıya bildirildiğini, ayrıca adı geçenin 15.06.2020 tarihli itiraz dilekçesine de 16.06.2020 tarihli yazı ile durumunda bir değişiklik olmadığı yanıtının verildiğini, davanın süresinde açılmadığını, zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kabulü ile davacının 28.05.2020 tarihinden itibaren emekliliğe ve yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandığı hususunun tespitine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, hükme esas kılınan bilirkişi raporunun eksik hazırlandığını, davacı tarafından talep olmaksızın dava açılmasının hukuka uygun olmadığını ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " 5510 sayılı Kanun'un Ek 9 uncu maddesi gereği bu kapsamda çalıştırılanlar hakkında da aynı Kanun'un 4/a kapsamındaki sigortalılarına ilişkin hükümler uygulanmalıdır. Bu noktada Kuruma karşı primlerin ödenmesinde işveren sorumludur. Bu nedenle Kurumun prim borcu bulunduğundan bahisle red kararı verilmesi yerinde değildir. Ne var ki mahkemece yaşlılık aylığının diğer koşulları araştırılmamıştır. Dairemizce Kuruma prim borcu bulunmadığı varsayılarak davacının başvuru tarihi takip eden ay başı olan 01.06.2020 tarihi itibari ile yaş, prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresi olarak yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmadığı sorulmuş, Kurum müzekkeremize olumlu cevap vermiştir.
5510 sayılı Kanun'un 30/1-a maddesi gereği yaşlılık aylığı yazılı istek tarihini takip eden ay başından itibaren bağlanır. Somut davada bu yasa hükmü atlanarak tahsis talep tarihinden itibaren aylık bağlanması yerinde olmamıştır." gerekçelerine dayalı olarak "Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 nci maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davacının 01.06.2020 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandığı hususunun tespitine," karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacıya 28.05.2020 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı SGK Başkanlığı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.