YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9268 E.  ,  2023/10358 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/453 E., 2023/1397 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Anadolu 20. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/482 E., 2021/462 K.

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili, 13 adet ödeme emri aynı tebliğ zarfı içerisinde 06.11.2020 tarihinde müvekkiline tebliğ edilmiş ise de bahse konu ödeme emirlerinin kanun ve usule aykırı olması nedeniyle iptalinin gerektiği, 5510 sayılı Kanun'un 93 üncü maddesinin ikinci fikrasınca; Kurumun prim ve diğer alacakları ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak on yıllık zaman aşımına tâbi olduğu, müvekkiline tebliğ olunmuş ödeme emirlerine konu borcun 5510 sayılı Kanun'un 93 üncü maddesi uyarınca zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin daha evvel ... Yapı Sistemleri San. ve Uygulama A.Ş.'de kısa süreliğine yönetim kurulu üyeliği yaptığını, akabinde hissesini devrederek yönetim kurulu üyeliğinden ayrıldığını, müvekkilinin yönetim kuruluna üyeliğinden itibaren hisse devri ile yönetim kurulu üyeliğinden ayrıldığı zamana kadar her ay maaşından yapılan kesinti ile borcun doğumu tarihinde hissesine düşen borçlar tahsil edildiği için prim borcu kalmadığını, dolayısı ile müvekkilin borçlu şirket nezdinde yönetim kurulu üyeliği yaptığı kısa süre içerisinde tahakkuk etmiş olan borcun mevcut hisse oranına isabet eden tutarı ödenmiş olup müvekkilin mesuliyeti kalmadığını, öncelikle zaman aşımı defi nedeni ile ödeme emrinin iptaline mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, yapılacak tahkikat neticesi 06.11.2020 tarihinde müvekkile tebliğ edilmiş olan; 2008/22882 takip nolu 117,231,86 TL miktarlı, 2008/38683 takip nolu 916,52 TL miktarlı, 2008/38682 takip nolu 28,174,55TL miktarlı, 2008/36482 takip nolu 33,420,57 TL miktarlı, 2008/436483 takip nolu 859,50 TL miktarlı, 2006/11478 takip nolu 331,363,42 TL miktarlı, 2006 /11479 takip nolu 31,994,87 TL miktarlı, 2007/19861 takip nolu 158.155,95 TL miktarlı, 2007/19862 takip nolu 9,940,31 TL miktarlı, 2009/65840 takip nolu 32,135,89 TL miktarlı, 2009/65841 takip nolu 1,513,99 TL miktarlı, 2010/24727 takip nolu 64,848,51 TL miktarlı, 2010/24728 takip nolu 3,072.27 TL miktarlı, 13 adet ödeme emrinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Sosyal Güvenlik merkezi tarafından davacının icra takibine konu müvekkil Kuruma olan borçları sebebiyle hakkında 6183 sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkındaki Kanun hükümleri uyarınca icra takibine geçildiğini, dolayısıyla davacıya tebliğ edilen dava konusu ödeme emirlerinde hiçbir usulsüzlük bulunmamakta ve davacı, amme borçlarından 6183 sayılı kanunun ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri gereğince sorumlu bulunmadığını, davacının zaman aşımı iddiasının yersiz olduğunu, müvekkili Kurumun huzurdaki dava konusu olan alacakları zaman aşımına uğramadığını, kurumumuz mevzuatı olan 5510 sayılı Kanun'un 93 üncü maddesi hükmü gereğince “Kurumun prim ve diğer alacakları ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğunu, bununla beraber 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun'un 103 üncü maddesi hükmü gereğince; “Aşağıdaki hallerde tahsil zamanaşımı kesilir; 1 inci Ödeme, 2 nci Haciz tatbiki, 3 üncü Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat, 4 üncü ödeme emri tebliğ, 5 inci mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi, 6 ncı Yukarıdaki 5 sırada gösterilen muamelelerden herhangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması, 7 nci İhtilaflı amme alacaklarından kaza mercilerince bozma kararı verilmesi, 8 inci Amme alacağının teminat bağlanması, 9 uncu kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi, 10 uncu İki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi, 11 inci (Ek: 25.12.2003-5035/5 md.) Amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması.” kanun bentlerine istinaden müvekkili Kurum tarafından alacağın tahsil için işlemler yapıldığını ve ödeme emri tebliğ edildiğini, dolayısıyla müvekkili Kurum tarafından alacağın tahsili için yapılan işlemlerle 6183 sayılı Kanun'un 103 üncü maddesi çerçevesinde zaman aşımının kesildiğini ve huzurdaki dava konusu müvekkili Kurum alacağının zaman aşımına uğramadığını, anılan sebeplerle, davacıya ödeme emri tebliğ edilmesinde yasaya hiçbir aykırılığın bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Beykoz SGM.nin 20.04.2021 tarih ve E.73288443 sayılı yazıları ile ... Yapı Sistemleri San. ve Uygulama A.Ş.nin 25.06.2006 tarihinden itibaren ödenmeyen borçları için icra servisine intikal ettiği, şirketin üst düzey yöneticileri (yönetim kurulu üyeleri) aleyhine ödenmeyen prim borçlarından dolayı 6183 sayılı Kanun uyarınca - 2006/11478, 2006/11479,2007/019861, 2007/19862, 2008/22882, 2008/36482, 2008/36483, 2008/38682, 2008/38683,2009/65840, 2009/65841, 2010/24727, 2010/24728 takip numaralı dosyaları ile başlatılan icra takiplerine ait ödeme emirleri ve tebligat parçaları, İTO tarafından gönderilen bila tarih ve 84329644 sayılı yazıları ile ... sicil nolu ... Yapı Sistemleri San ve Uygulama A.Ş.ne ait sicil kaydı ve bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır.

... Ticaret Odası tarafından İTO tarafından bila tarih ve 84329644 sayılı yazıları sayılı yazıları ile ... sicil nolu ... sicil nolu ... Yapı Sistemleri San. ve Uygulama A.Ş.'ne ait sicil kayıtlarının tetkiki neticesinde; davacı ... ...'ın 08.02.2002 tarih ve 105 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile Yönetim Kurulu üyeliğine seçildiği ve son olarak 29.03.2012 tarihinde yapılan genel kurul kararı ile 3 yıl süreliğine yönetim kurulu üyeliğine seçildiği tespit edilmiştir. Özetle davacının kurum borçlusu şirkette, 08.02.2002 ile 29.03.2015 tarihleri arasında Yönetim Kurulu Üyesi olduğu, temsil yetkisinin olmadığı tespit edilmiştir. ödeme emri tebliği ve davanın süresinde açılıp açılmadığı bakımından inceleme: davacı hakkında düzenlenen ödeme emrinin 24.10.2020 tarihinde tebliğ edildiği, davanın 01.11.2020 tarihinde yasal 15 günlük süresinde açıldığı tespit edilmiştir

Kurum tarafından 09.04.2007, 25.05.2012 ve — 29.05.2013 tarihlerinde ödeme emri tebliğ işlemleri yapıldığı, 25.04.2007 ve 07.04.2010 tarihlerinde mal bildiriminde bulunulduğu, 24.03.2010, 12.12.2012 ve 30.10.2020 tarihlerinde ödeme emri tanzim edildiği, 14.05.2013 tarihinde Ayvalık Tapu Müdürlüğünde gayrimenkul haciz işlemi yapıldığı, 19.04.2010 tarihinde banka hesap haciz yapıldığı, 10.05.2010 tarihinde tecil ve taksitlendirme yapıldığı, 30.03.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma talep edildiğine dair işlemlerin 6183 sayılı Kanun'un 103 üncü maddesi gereğince zamanaşımını kesen sebeplerin gerçekleşmiş olmasından dolayı 5510 sayılı Kanun'un 93 üncü maddesinde üzenlenen 10 yıllık zamanaşımı süresinin, ödeme emrinin tebliğ edildiği 06.11.2020 tarihi itibariyle dolmadığı tespit edilmiştir.

Kurum tarafından 09.04.2007, 25.05.2012 ve 29.05.2013 tarihlerinde ödeme emri tebliğ işlemleri yapıldığı, 25.04.2007 ve 07.04.2010 tarihlerinde mal bildiriminde bulunulduğu, 24.03.2010, 12.12.2012 ve 30.10.2020 tarihlerinde ödeme emri tanzim edildiği, 14.05.2013 tarihinde Ayvalık Tapu Müdürlüğünde gayrimenkul haciz işlemi yapıldığı, 19.04.2010 tarihinde banka hesap haczi yapıldığı, 10.05.2010 tarihinde tecil ve taksitlendirme yapıldığı, 30.03.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma talep edildiğine dair işlemlerin 6183 sayılı Kanun'un 103 üncü maddesi gereğince zaman aşımını kesen sebeplerin gerçekleşmiş olmasından dolayı 5510 sayılı Kanun'un 93 üncü maddesinde düzenlenen 10 yıllık zamanaşımı süresinin, ödeme emrinin tebliğ edildiği 06.11.2020 tarihi itibariyle dolmadığı, davacı ... ...'ın ... sicil nolu ... sicil nolu Kurum borçlusu ... Yapı Sistemleri San. ve Uygulama A.Ş. de 08.02.2002 ile 29.03.2015 tarihleri arasında Yönetim Kurulu Üyesi olduğu, temsil yetkisinin olmadığı ... ...'ın 5510 sayılı Kanun üst düzey yönetici olması sebebiyle takiplerde belirtilen asıl alacak ve gecikme zammı nispetinde sorumluluğunu olduğu değerlendirilmekle sorumluluğunun bulunduğu dönemler göz önünde bulundurulduğu" gerekçesiyle;

"1-Davacı vekili tarafından davalı kurum aleyhine açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile,
2-Beykoz SGM tarafından tanzim edilen;
-2006/11478 takip numaralı prim borcuna ilişkin 330.363,42 TL,
-2006/11479 takip numaralı isp borcuna ilişkin 31.994,87 TL,
-2007/19861 takip numaralı prim borcuna ilişkin 158.155,95 TL
-2007/19862 takip numaralı isp borcuna ilişkin 9.940,31 TL
-2008/22882 takip numaralı prim borcuna ilişkin 117.231,86 TL borç ihtiva eden ödeme emirlerinin iptaline,
3-Beykoz SGM tarafından tanzim edilen;
-2008/36482 takip numaralı prim borcuna ilişkin 33.420,57 TL
-2008/36483 takip numaralı isp borcuna ilişkin 859,50 TL
-2008/38682 takip numaralı prim borcuna ilişkin 28.174,55 TL
-2008/38683 takip numaralı isp borcuna ilişkin 916, 52 TL
-2009/65840 takip numaralı prim borcuna ilişkin 32.135,89 TL
-2009/65841 takip numaralı isp borcuna ilişkin 1.513,99 TL
-2010/24727 takip numaralı prim borcuna ilişkin 64.848,51 TL
-2010/24728 takip numaralı isp borcuna ilişkin 3.072,27 TL borç ihtiva eden ödeme emirleri bakımından davanın reddi ile, bu ödeme emirlerinin iptaline yer olmadığına," karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, yapılan tüm işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğunu, Yerel Mahkeme kararının müvekkili Kurum aleyhindeki kısmının istinaf yoluyla incelenip kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "6183 sayılı Kanun'un (7061 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesiyle değişik) 58/1 inci maddesinde kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın ödeme emrine karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itiraz edebileceğinin düzenlendiği, dava konusu ödeme emirlerinin davacıya 06.11.2020 tarihinde tebliğ edildiği, davanın yasal süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde; dava konusu ödeme emirlerinin dava dışı ... Yapı Sistemleri San. ve Uygulama A.Ş.'nin 2003/4-2010/1 inci aylarına ilişkin prim, işsizlik sigortası primi borcuna ilişkin olduğu, Ticaret Sicil Gazetesine göre; davacının, 08.02.2002 tarih ve 105 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile Yönetim Kurulu üyeliğine seçildiği ve son olarak 29.03.2012 tarihinde yapılan genel kurul kararı ile 3 yıl süreliğine yönetim kurulu üyeliğine seçildiği, böylelikle davacının 08.02.2002 ile 29.03.2015 tarihleri arasında Yönetim Kurulu Üyesi olduğu, temsil yetkisinin olmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.
İncelemede; davacının zamanaşımı itirazının bulunduğu, mahkemece dava dışı şirket hakkında yapılan işlemlerin davacı yönünden zamanaşımını kesmediği halde (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun uygulandığı dönemde doğan prim borçları bakımından Kanun'un 51 inci maddesine göre borçlular arasında eksik teselsül bulunduğundan, zamanaşımının sorumlulardan biri hakkında kesilmiş olması diğer sorumlular bakımından da kesilmesi sonucunu doğurmaz.) kestiği kabul edilerek borçların zamanaşamına uğramadığının kabul edildiği, 2010/24727 takip numaralı prim ve 2010/24728 takip numaralı İSP borcunda 2010/1 inci ay hariç diğer tüm takip ve borçların zamanaşımına uğradığı, zamanaşımına uğramayan 2010/1 inci ay da ise davacının dava dışı şirkette yönetim kurulu üyesi olup sorumlu olduğu, davacının istinafının bulunmadığı anlaşılmış olup,
İstinaf edenin sıfatına ve istinaf sebeplerine göre HMK'nın 355 inci maddesi ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun oy birliği ile esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı" gerekçesiyle;
"... Anadolu 20. İş Mahkemesi'nin 12.11.2021 tarihli, 2020/482 Esas - 2021/462 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine," karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci; 6183 sayılı Kanun'un 35, 58, mükerrer 35, mülga 506 sayılı Kanun'un 80 ve 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.