YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9259 E.  ,  2023/9291 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/3303 E., 2023/1131 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Nevşehir 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2020/128 E., 2021/303 K.

Taraflar arasındaki yurtdışı borçlanmasına göre Türkiye' de sigortalılık başlangıç tarihinin 20.10.1990 tarihi olarak tespiti ile 01.11.2019 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı tahsisi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, davacının yurt dışı ev kadınlığı süresini borçlanıp ödediğini, Fransa mevzuatına göre kişilerin ev kadınlığı kapsamında, 18 yaşın ikmali ile sigortalı olarak kabul edildiğini, müvekkilinin Türkiye' de sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaş ikmali olan 20.10.1990 olarak kabulü ile 4/1-a kapsamda borçlanılan 5450 gün ile Tükiye'deki 4/1-a kapsamındaki 5 günlük sigortalılık süresi olmak üzere toplam 5455 günle, 03.10.2019 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebine istinaden 01.11.2019 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini, davalı Kurumun aksine işlemlerinin iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun bulunduğunu belirterek davanın reddini istemişir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davacı vekili özetle, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu usul ve yasaya aykırı olarak verildiğini, davanın kabul edilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dosya kapsamından davacının 20.11.2017-24.11.2017 tarihleri arasında Türkiye'de 4/a kapsamında sigortası bulunduğu, Fransa Rant Sigortasına giriş tarihinin 01.10.1992 olduğu, davacının 20.10.1990-08.12.2015 tarihleri arasındaki çalışma ve işsizlik süreleri olmak üzere toplam 5450 gün borçlanma talebinde bulunduğu, Kurumun talebi kabul ederek borç tahakkuk belgesi düzenlediği, Kurumun davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.10.1992 olduğunu belirlediği, davacının borçlandığı ev kadınlığı süresi kadar bu tarihten geriye gidilmek sureti ile sigorta başlangıç tarihinin tespitini istediği, talebin kurumca reddedildiği anlaşılmaktadır...

Kurum işleminin yerinde olduğu, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık..." bulunmadığı gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yurt dışı borçlanması yaparak Türkiye'den yaşlılık aylığı tahsisi talebinde bulunan davacının, sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti ile yaşlılık aylığı tahsis tarihinin belirlenmesi hususundadır.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile, Türkiye Cumhuriyeti ile Fransa Cumhuriyeti arasında Sosyal Güvenlik Konusunda Genel Sözleşme'nin 30/1 inci maddesi, 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi.

2. Davanın yasal dayanağı olan Türkiye Cumhuriyeti ile Fransa Cumhuriyeti arasında Sosyal Güvenlik Konusunda Genel Sözleşme'nin 30/1 inci maddesi "1) Bir işçi, Türk mevzuatına tabi olmadan önce Fransız Sosyal Güvenlik rejimlerinden birine tabi olmuşsa Fransız mevzuatına ilk tabii olduğu tarih, Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarına ilk defa tabi olduğu tarih olarak kabul edilir.",

3201 sayılı Kanun'un "Süre tespiti, sigortalılığın başlangıcı ve sürelerin değerlendirilmesi" başlıklı 5 inci maddesinin 2 nci ve 3 üncü bendi "Sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.

Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir." düzenlemesini,

Aynı maddede 5 inci bent olarak bulunan "(Ek fıkra: 17.04.2008-5754/79 md.) Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini, bu Kanuna göre borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmaz. (Ek cümle: 10.09.2014-6552/29 md.) Ancak, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir." düzenlemesini içerir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İnceleme konusu davada, davacının Fransa sosyal güvenlik sigortasına giriş tarihinin 01.10.1992 olduğu, Türkiye'de ilk kez 4/1-a kapsamda 20.10.2017 tarihinde sigorta başlangıç tarihinin bulunduğu, 3201 sayılı Kanun kapsamında 19.10.1990-08.12.2005 tarihleri arasında 5450 gün çalışma ve ev kadınlığı süresini borçlanarak 08.12.2017 tarihinde ödediği anlaşılmakla, temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.