YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9236 E.  ,  2023/10521 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/456 E., 2023/1290 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/293 E., 2021/127 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... ve dahili davalı ... ile fer'i müdahil SGK vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı işveren nezdinde 07.01.1986–30.04.1990 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz çalıştığını ileri sürerek, Kuruma bildirilmeyen sürelerin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, dava konusu dönemde davalının reşit olmadığını ve işveren olarak kendisine husumet yöneltilemeyeceğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, resmi belge vasfın haiz Kurum kayıtlarının aksi yönündeki çalışma iddiasının aynı nitelikteki belgelerle ispatlanması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Dosya kapsamına göre, davalı işyerinin devamlı ve sezonluk olarak iki ayrı ekip halinde çalışan işçilerinin olduğu, sezonluk işçilerin sezonun yoğun olduğu zamanlarda ve özellikle Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos aylarında (SGK dönem bordrolarında 2.dönem) hiç çalışma yapmadığı ve yılın diğer dönemlerinde de bazen çalıştıkları bütün yıl toplam 2,5-3 ay çalıştıkları, devamlı çalışan başta Müesser Kumcular'ın olduğu devamlı çalışan grubun ise Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos ayları dışında devamlı ve kesintisiz çalıştığı Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos aylarında ise çalışma olduğu takdirde arızi olarak kısa süreli çağrı usulüne göre çalıştıkları, yargılama sırasında dinlenen bordro tanıklarının beyanları, işyerinin mahiyeti, emsal olarak celbedilen ... 3. İş Mahkemesi E.2012/392 K.2015/315 ve ... 1.İş Mahkemesi E.1996/80 K.1998/23 sayılı ilamları, davacı imzası içeren ücret bordrosu-puantaj kaydı veya banka ücret ödeme belgesi bulunmaması, davacının tespit yapılan süreler dışında davalı işyerinde hizmet aktine dayalı çalıştığına dair yazılı delil veya yazılı delil başlangıcı niteliğinde belge olmaması birlikte değerlendirildiğinde, işyerinin mevsimlik bir işyeri olduğu ve davacının Eylül – Nisan ayları arasında devamlı ve kesintisiz çalıştığı kanaatine varılarak, davanın kabulü ile .... TC. Kimlik numaralı ve ... sigorta sicil numaralı Necla Özdemir'in, davalı ...'a ait 37204.45.01 sicil sayılı işyerinde 07.01.1986 ile 30.04.1990 tarihleri arasında;

-1986 1. dönem 120 gün,

-1986 3. dönem 80 gün,

-1987 3. dönem 120 gün,

-1988 1. dönem 120 gün,

-1988 3. dönem 120 gün,

-1989 1. dönem 120 gün,

-1989 3.dönem 65 gün,

-1990 1.dönem 87 gün olmak üzere toplam 832 günün SGK’ya bildirilmediği, bildirimleri yapılmayan günlerin asgari ücret çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve dahili davalı ... vekili ile fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
1.Davalı ... ve Dahili Davalı ... Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı ... ve dahili davalı ... vekilleri istinaf dilekçesinde; hak düşürücü sürenin geçtiğini, davalı ...'un dava konusu dönemde reşit olmadığını ve kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, davanın ispatlanamadığını, eksik incelemeyle yeterli hiçbir gerekçeye dayanmadan, delilleri toplanmadan ve talepleri dikkate alınmaksızın verilen kararın yasal dayanaktan yoksun olduğunu belirterek, kaldırılmasını istemiştir.

2.Fer'i Müdahil SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri
Fer'i müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde; eksik inceleme ile yazılı delil bulunmaksızın salt tanık beyanlarından hareketle verilen kararın yerinde olmadığını, fiili çalışma olgusunun ispatlanamadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki kayıt ve belgelerden, 31.12.1953 doğumlu davacı adına, ..., ...,...., ... unvanlı işveren adına kayıtlı .... sicil sayılı işyerinden, 07.01.1986, 04.07.1986, 20.11.1986, 03.04.1987, 06.11.1989 işe giriş tarihli düzenlenen işe giriş bildirgelerinde, sigortalı ve işveren imzalarının olduğu, davalı ... adına kayıtlı 37204,45 sicil sayılı işyerinin 01.03.1982 tarihinde Kanun kapsamında olduğu, 28.12.1994 tarihinde Kanun kapsamından çıktığı, mesir macun imali mahiyetinde olduğu, uyuşmazlık konusu dönemde davacının, 37204,45 sicil sayılı işyerinden 1986/2 döneminde 51 gün, 20.11.1986 tarihinden 1987/2 dönemine kadar, 06.11.1989 tarihinden 1990/1 dönemine kadar bazı dönemler eksik gün olan sigortalılık bildirimlerinin bulunduğu, işyeri dönem bordrolarının dosya içerisine alındığı, dava dışı ... tarafından davalılar aleyhine açılan 01.03.1980–31.12.1989 tarihleri arasında hizmet tespiti istemli davada, Eylül ve Nisan aylarında kesintisiz ve devamlı çalıştığı kabul edilerek davanın kısmen kabulüne yönelik ... 3. İş Mahkemesinin 2012/392 Esas – 2015/315 Karar sayılı kararının Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 2016/12389 Esas – 2018/2653 Karar sayılı ilamı ile onanmak suretiyle kesinleştiği, dava dışı sigortalı Müyesser Kuyumcular’ın açtığı hizmet tespiti davasında ... İş Mahkemesinin 1996/80 E. – 1998/23 K. Sayılı kararında, 01.03.1982 ila 15.05.1985 tarihleri arasında imzası bulunmayan bordrolar haricindeki dönem kesintisiz çalışma olarak kabul edilerek karar verildiği, hükmün onanmak suretiyle kesinleştiğinin görüldüğü, sonuç itibarıyla, 6100 sayılı Kanun'un 355. maddesinde yer alan, incelemenin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak, kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı, özellikle, işverene yönelik açılan diğer hizmet tespiti davalarının kesinleştiği, yargılama aşamasında dinlenen bordro tanıkları ve davacı tanıklarının, davacının isteme konu dönemde eylemli çalıştığına yönelik beyanları dikkate alındında, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i Müdahil SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının, davalı işveren nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 07.01.1986–30.04.1990 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanunun 79/10 uncu maddesi.

3.Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

31.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.