YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9173 E.  ,  2023/8161 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/300 E., 2023/11 K.
HÜKÜM/KARAR : Şirket yönünden açılmamış sayılmasına,
Kurum yönünden kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen sigortalılık başlangıç tarihinin tespitine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalı şirket yönünden davanın açılmamış sayılmasına , davalı Kurum yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilin 197874.35 sicil sayılı davalı ... A.Ş. isimli işyerinde 01.06.1986 - tarihinden başlamak üzere aralıksız ve fiilen 2 ay süre ile çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin 01.06.1986 olarak tespiti ile bu hizmetlerinin diğer hizmetleri ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... Elek. Elektr. Mak.İnş.San.ve Tic. A.Ş. vekili, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacının müvekkilinin yanında çalışmadığını, müvekkilini işverenin inşaat alanında çalışmakta olan bir şirket olduğunu, birden fazla şantiye işi yaptığını, şantiye işlerinden hiçbirinde davacının çalışan olarak görülmediğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

SGK Başkanlığı vekili, işe giriş bildirgesi verilmiş olmasının fiili çalışmanın varlığı için tek başına yeterli olmadığını, çalışma olgusunun varlığının zorunlu olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 16.04.2021 tarihli ve 2017/193 E. 2021/128 Karar sayılı kararıyla; "davanın kabulü ile davacı ...'un 197821-35 sicil sayılı işyerinde 01.06.1986 tarihinde hizmet akdine tabi asgari ücret ile 1 gün çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin 01.06.1986 tarihli olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 03.01.2022 tarihli ve 2021/2516 Esas, 2022/20 Karar sayılı kararıyla; başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz 21.04.2022 tarihli ve 2022/3423 E.-2022/6166 K. sayılı ilamı ile "tarafların dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.

Dosya kapsamı incelendiğinde, davalı şirket yönünden olumlu ya da olumsuz karar verilmemesi usul ve Kanuna aykırı olup bozma nedenidir. .. " gerekçeleri ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, ... A.Ş. İşyerinde; 01.06.1986 tarihinde hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle en az (1) gün fiilen çalıştığı kanaatine varılmış, Mahkemenin 17.01.2023 tarihli duruşmasında davacı vekilinin davalı ... A.Ş yönünden HMK 123 gereğince davayı geri aldığı, davalı şirket vekilin ise davadan vazgeçmeyi kabul ettiklerine ilişkin beyanı gereğince şirket hakkında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, davalı Kurum yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde tanıklar hakkında yeterli araştırma yapılmadan ifadelerine dayanılarak karara hükmedildiğini, tanık beyanlarına itibar edilemeyeceğini, tanık beyanlarının, davacının ve işyerinin durumu ile ilgili tereddüte mahal vermeyecek netlikte ve detaylı olmadığını, davacının çalışmaya başladığı tarih, çalıştığı dönemler hakkında beyanlar arasında çelişki bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının sigortalılık başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunu'nun 86 ıncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 günü yürürlüğe giren 64 üncü maddesi ile 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7 inci maddesine eklenen 4 üncü fıkrasında ve 12.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 4 üncü maddesinin 2 inci fıkrasında, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davanın Kuruma resen ihbar edileceği, ihbar üzerine davaya davalı yanında fer'i müdahil olarak katılan Kurumun, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabileceği belirtilmiş olup inceleme konusu dava, kanun koyucunun gerçekleştirdiği düzenlemede öngörülen hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti değil, işverence yasal süresinde verilmekle zorunlu sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile anılan 1 günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olduğundan ve özellikle işverenin taraf olarak yer alması zorunluluğu da bulunmadığından, mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu hüküm kısmında ve gerekçeli karar başlığında, "fer'i müdahil" olarak belirtilen Kurum'un, "davalı" olarak gösterilmesi gerektiği hususunun, mahkemece göz önünde bulundurulmaması usul ve Kanun'a aykırı olup bozma sebebidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi gerekçeli karar başlığındaki ''fer'i müdahil'' sözcüklerinin silinerek yerine '"davalı" Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'' sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.