YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9144 E.  ,  2023/8841 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TARİHİ : 25.10.2007
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında Mahkemede görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 10. Hukuk Dairesince, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 2000 yılı Kasım ayı ila 15.08.2007 tarihleri arasında davalı marangozluk işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili; davacının marangozluk işleri yapan dükkanındaki makinaları, icra borçları nedeniyle haczedilmiş olan, zaman zaman yanında işçi çalıştıran bir kişi olduğunu, davacı ile davalı arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını, ödeme senetlerinden davacının herhangi bir tarihte yaptığı işle ilgili fiyatı belirlenen siparişi-düzenleme yahut imza tarihlerinde yazan- 20.08.2007 tarihinde bitirmiş ve pazarlık edilerek kararlaştırılan 12.500,00 TL alacağını senetlerle Kasım, Aralık 2007 ve Ocak 2008 tarihlerinde aldığını, davacının başka marangozlara da iş yaptığını beyan ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili; davalı ...'ye ait marangozluk atölyesi işyerinin 10.09.1996 tarihi itibariyle 2.2513.01.01.1023775.48.02 sicil sayılı dosya ile 506 sayılı Kanun kapsamına alındığını. Gökçebel Mah. 142. Sok. No: 11 Yalıkavak/Bodrum adresinde kurulu marangoz atölyesi olduğunu, davanın kamu düzenine ilişkin olduğunu, inceleme ve araştırma yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 11.05.2012 tarihli ve 2007/411 Esas,2012/473 Karar sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait iş yerinde 01.06.2001 ile 15.08.2007 tarihleri arasında aralıksız ve sürekli olarak hizmet akdine dayalı ve mülga 506 sayılı Kanun kapsamında, askeri ücret ile 2235 gün çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 18.02.2014 tarihli 2013/2049 Esas, 2014/2552 Karar sayılı ilamı ile; "Yapılacak iş, öncelikle uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak şekilde dönem bordrolarını Kurumdan istemek, bordro tanıklarını resen tespit edip dinlemek, gerektiğinde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinin işverenleri veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarının beyanlarına başvurmak, hizmet akdinin unsurlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini tespit etmek ve davacının işe giriş ve çıkış sürelerini net belirlemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Kanun'un 2, 6, 9 ve 79/10 uncu maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 04.02.2016 tarihli 2015/665 Esas, 2016/18Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait iş yerinde 01.06.2001-15.08.2007 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli olarak hizmet akdine dayalı asgari ücretle 2235 gün çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

C.Bozma Kararı:
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 09.10.2018 tarihli 2017/3944 Esas, 2018/7163 Karar sayılı ilamı ile; "Yapılacak iş, öncelikle uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak şekilde dönem bordrolarını Kurumdan istemek, bordro tanıklarını resen tespit edip dinlemek, gerektiğinde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinin işverenleri veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarının beyanlarına başvurmak,davalının ve davacının hangi tarihlerde vergi kayıtları olduğunu tespit etmek, dosya kapsamındaki keşidecisi davalı alacaklısı davacı olan 30.11.2007, 30.12.2007, 01.03.2008 ödeme tarihli senetler ve davalı tarafında davacıya muhtelif marangoz işçilik gideri olarak 12.500,00 TL ödenmesine ilişkin tarihsiz gider pusulasına ilişkin, davacıya bu şekilde yapılan ödemelerin nedenlerini açıklattırmak, tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek, hizmet akdinin unsurlarınını gerçekleşip gerçekleşmediğini tespit etmek ve davacının işe giriş ve çıkış sürelerini net belirlemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Kanun'un 2, 6, 9 ve 79/10 uncu maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin 25.10.2007 tarih ve 2018/374 E., 2020/631 K., sayılı kararı ile; "...dinlenen tanıklardan Muhiddin aynı zamanda davacının tanığı da olmakla davacının çalışma sürelerine ilişkin net bir bilgi verememiş, bordro tanığı Nevzat'ın davacı ile davalı işyerinde aynı zamanda çalışması olmamıştır. Dosyaya sunulan belge ve beyanlardan davacının davalının yanında işçi olarak çalıştığına dair somut ve şüpheden uzak bir delile rastlanılmadığından" davanın reddine karar verilmiştir.

E.Bozma Kararı:
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 22.09.2021 tarihli 2021/3109 Esas, 2021/10715 Karar sayılı ilamı ile;"...Yukarıda ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere, mahkemece; Taraflar arasındaki ilişki yeniden değerlendirilmeli, taraflar arasındaki ilişkinin hizmet akti ilişkisi olduğunun tespit edilmesi halinde davacının çalışma süresi usulüne uygun, açıklamalar doğrultusunda toplanan/toplanacak delillere göre hüküm kurulmalıdır. " gerekçesi ile karar bozulmuştur.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen tarih sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile davacının, davalıya ait iş yerinde 01.06.2001-15.08.2007 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili; davanın tam kabulüne karar verilmesi gerektiğini, çalışma olgusunun ispat edildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili; davacı ile davalı arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını, davacının parça başı kendi işini yaptığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3.Davalı ... vekili; kararın usul ve Kanun'a aykırı olduğunu, çalışma olgusunun ispat edilemediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 506 sayılı Kanun 79 uncu, 5510 sayılı Kanun 86 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, işyeri Kurum kayıtları, tanık anlatımlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Kanun'a uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

27.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.