YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9141 E.  ,  2023/8443 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş...Mahkemesi
SAYISI : 2022/343...E., 2023/77...K.
HÜKÜM/KARAR : Ret

Taraflar...arasında...İlk...Derece...Mahkemesinde...görülen...ve...istinaf...incelemesinden...geçen...Kurum...işleminin...iptali...ve...tespit...davasında...verilen...karar...hakkında...yapılan...temyiz...incelemesi...sonucunda, Dairece...Bölge...Adliye...Mahkemesi...kararının...kaldırılarak, İlk...Derece...Mahkemesi...kararının...bozulmasına...karar...verilmiştir.

İlk...Derece Mahkemesince...bozmaya...uyularak...yeniden...yapılan...yargılama...sonucunda; davanın...reddine...karar...verilmiştir.

İlk...Derece...Mahkemesi...kararı...davacılar...vekili...tarafından...temyiz...edilmekle; kesinlik, süre, temyiz...şartı...ve...diğer...usul...eksiklikleri...yönünden...yapılan...ön...inceleme...sonucunda, temyiz...dilekçesinin...kabulüne...karar...verildikten...ve...Tetkik...Hâkimi...Bilge........Zeytin...tarafından...hazırlanan...rapor...dinlendikten...sonra...dosyadaki belgeler...incelenip...gereği...düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar...vekili...dava...dilekçesinde...özetle; davacı...müvekkillerinin...müteveffa ...'un...mirasçıları...olduğunu, davalı...Kurum...19.02.2016...tarih...3.193.408...sayılı...yazısı...ile...müteveffa ...'a...faiz...dahil...olmak...üzere...20.307,95...TL...borç...çıkarıldığını, davalı...Kuruma...08.08.2018...tarihli...dilekçeyle...müracaat...ederek...20.307,95...TL...tutarlı...borç...bildiriminin...iptal...edilmesini, işlemin...geri...alınmasını, kesilen...aylığı...yeniden...bağlanılmasını, yapılan...kesintilerin...iade...edilmesi...talep...edildiğini, Sosyal...Güvenlik...Kurumu...tarafından...verilen...17.09.2018...tarih...ve...12130116...sayılı...cevap...yazısında...konu...hakkında...yapılacak...işlem...yapılamadığı...belirtilerek...talebin...reddedildiğini, müvekkilinin...murisi ... kanuni...şartları...haiz...olduğundan.........Bağ-Kur...numaralı...18/2044...tahsis...dosya...numaralı...babası ... tahsisinde...aylık...almakta...iken...bu...aylığı...kesilmiş...ve...kendisine...20.307,95...TL...borç...çıkarıldığını, işlem...gerekçesi...olarak...da...04.02.2016...tarihinde...yapılan...toplu...sorgulama...gösterildiğini, bu...gerekçe...işlemin...hukuki...dayanaktan...yoksun...olduğunu...gösterdiğini, zira...gelir...şartı...incelenmeksizin...ve...her...tahsisin...kendi...şartları...içerisinde...değerlendirilmesi...sosyal...devletin...gereği...olduğundan...aksi...uygulama...müvekkilini...mağdur...ettiğini, müvekkilinin...eşi.............02.06.2011...tarihinde...vefat...ettiğini, müvekkilinin...eşinin...tahsisinden......no...ile...de...aylık...hakkına...sahip...olduğunu, her...iki...aylığı...almasına...engel...bir...mevzuat...hükmü...de...bulunmadığını...belirterek, dava...konusu...Kurum...işleminin...iptalini, borçlu...olmadıklarının...tespitini, ödenmeyen...aylıkların...her...birinin...tahakkuk...tarihinden...itibaren...işleyecek...faiziyle...davacılara...ödenmesini, Muris ...'un...aylığından...dava...konusu...işlem...nedeniyle...yapılan...kesintilerin...her...birinin...kesinti...tarihinden...itibaren...işleyecek...faiziyle...davacılara...iadesini...talep...ve...dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı...vekili...cevap...dilekçesinde...özetle; müvekkil...Kurum...kayıtları...incelendiğinde...Kurumun........TC...kimlik...numaralı...sigortalısı ... 13.08.1994...tarihinde...vefat...ettiğini, hak...sahibi........TC...kimlik...numaralı ...'un...30.01.2012...tarihli...tahsis...talebine...istinaden...01.10.2011...itibari...ile...babasından...ölüm...aylığı...bağlandığı, ancak...2926...sayılı...Kanun'un...27...nci...maddesinin...1inci...fıkrasının (c) bendi...gereğince ...'un......4/a...sicil...numarası...üzerinden...eşinden...ölüm...aylığı...aldığı...tespit...edildiğinden...babasından...aldığı...ölüm...aylığı...01.10.2011...tarihi...itibariyle...iptal...edildiğini, 20.307,95...TL...borç...çıkartıldığını, kurumun...uygulamalarının...usul...ve...Kanun'a...uygun...olduğunu...beyanla, davanın...reddini...istemiştir.

III. İLK...DERECE...MAHKEMESİ...KARARI
İlk...Derece...Mahkemesinin...22.09.2020...günlü...2019/139...Esas, 2020/239...Karar...sayılı...kararı...ile; "1-......Sosyal...Güvenlik...İl...Müdürlüğünün...19.02.2016...tarih...3.193.408...sayılı...yazı...ile...tesis...edilen...20.307,95...TL...tutarlı...borç...bildiriminin...iptaline,

2-Müteveffa ...’un...babası ...’ün...tahsisinden...alması...gerektiği...halde...ödenmeyen...aylıkların...tahakkuk...tarihlerinden...itibaren...işleyecek...yasal...faizi...ile...birlikte...davalı...Kurumdan...alınarak...davacılara...ödenmesine,

3-Davalı...Kurum...tarafından...yersiz...ödeme...kabul...edilerek...müteveffa ...’un...aylığından...yapılan...kesintilerin...her...birinin...kesinti...tarihinden...işleyecek...yasal...faizi...ile...birlikte...davalı...kurumdan...alınarak...davacılara...ödenmesine, " karar...verilmiştir.

IV. BOZMA...VE...BOZMADAN...SONRAKİ...YARGILAMA...SÜRECİ
A. Bozma...Kararı
1. İlk...Derece...Mahkemesinin...yukarıda...belirtilen...kararına...karşı...süresi...içinde...davalı...Kurum...vekilinin...istinaf...başvurusunda...bulunulması...ve...Bölge...Adliye...Mahkemesince...istinaf...başvurusunun...esastan...reddine...karar...verilmesi...üzerine...davalı Kurum...vekili...temyiz...isteminde...bulunmuştur.

Daire...kararında...özetle; "somut...olayda, davacılar...murisi ...’un...02.06.2011 tarihinde...vefat...eden...4...a...sigortalısı...eşinden...ölüm...aylığı...alırken, 13.08.1994...tarihinde...2926...sayılı...Kanun...kapsamında...sigortalı...iken vefat...eden...babasından...dolayı da...ölüm...aylığı...aldığı, Kurumun...19.02.2016...tarih...3.193.408...sayılı yazısı...ile; babadan...dolayı...bağlanan ölüm...aylığının...kesilerek, yersiz...ödenen...aylıklar...ile...ilgili...borç...tahakkuk...ettirildiği, davacılar...murisinin...02.07.2018...günlü...dilekçesi...ile, Kurum’dan...babasından...dolayı...tarafına...ölüm...aylığı...bağlanmasını...talep...ettiği, talebinin 5510...sayılı...Kanun’un...54...üncü...maddesi...gerekçe...gösterilerek...reddedildiği, davacılar...murisi ...’un...01.08.2018...tarihinde...vefat...ettiği...anlaşılmakla, ... mirasçılarının...eldeki...davaya...konu...taleplerinin, 5510...sayılı...Kanun'un...54...üncü...maddesi...kapsamında...değerlendirme...yapılarak...sonucuna...göre...karar...verilmesi...gerekirken...yazılı...şekilde...karar...verilmiş...olması...hatalı...olup...bozma...nedenidir." hususlarına...değinilmiştir.

B. İlk...Derece Mahkemesince...Bozmaya...Uyularak...Verilen...Karar
İlk...Derece...Mahkemesinin...yukarıda...tarih...ve...sayısı...belirtilen...kararı...ile "davanın...reddine" karar...verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz...Yoluna...Başvuranlar
İlk...Derece...Mahkemesinin...yukarıda...belirtilen...kararına...karşı...süresi...içinde davacılar...vekili...temyiz...isteminde...bulunmuştur.

B. Temyiz...Sebepleri
Davacılar...vekili...temyiz...dilekçesinde...özetle; hükme...esas...alınan...bilirkişi...raporunun...hüküm...kurmaya...elverişli...olmadığını, eksik...inceleme...sonucu...karar...verildiğini, 5510...sayılı...Kanun'un...54...üncü...maddesinin...eldeki...davada...uygulama...yerinin...olmadığını, davanın...kabulüne...karar...verilmesi...gerektiğini...belirterek...kararın...bozulmasını...istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık...ve...Hukuki...Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacılar...murisine...babadan...dolayı...2926...sayılı...Kanun...kapsamında...bağlanan...ölüm...aylığını...iptal...ederek...borç...çıkaran...Kurum...işleminin...iptali...ile...davacıların...bu...işlem...nedeniyle...borçlu...olmadığının...tespiti...istemine...ilişkindir.

2. İlgili...Hukuk
6100...sayılı...Hukuk...Muhakemeleri...Kanunu'nun...369...uncu...maddesinin...birinci...fıkrası...ile 370...ve...371...inci...maddeleri...ile...5510...sayılı...Kanun'un...34...ve...54...üncü...maddesi...hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz...olunan...nihai...kararların...bozulması...6100...sayılı...Kanun'un 371...inci maddesinde...yer...alan...sebeplerden...birinin...varlığı...hâlinde...mümkündür.

2. Temyizen...incelenen...İlk...Derece Mahkemesi...kararının...bozmaya...uygun...olduğu, kararda...ve...kararın...gerekçesinde...hukuk...kurallarının...somut...olaya...uygulanmasında...bir...isabetsizlik...bulunmadığı, bozmaya...uyulmakla...karşı...taraf...yararına...kazanılmış...hak...durumunu...oluşturan...yönlerin...ise...yeniden...incelenmesine...hukukça...imkân...bulunmadığı...anlaşılmakla; temyiz...dilekçesinde...ileri...sürülen...nedenler...kararın...bozulmasını...gerektirecek...nitelikte...görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan...sebeplerle;
Davacılar...vekilinin...yerinde...görülmeyen...tüm...temyiz...itirazlarının...reddi...ile...usul...ve...kanuna...uygun...olan...kararın...ONANMASINA,

Aşağıda...yazılı...temyiz...giderinin...temyiz...eden...ilgililere...yükletilmesine,

Dosyanın...İlk...Derece...Mahkemesine...gönderilmesine,

20.09.2023 tarihinde...oy...birliğiyle...karar...verildi.