YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/9084 E.  ,  2023/10103 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2848 E., 2023/1127 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/626 E., 2021/353 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının sadece Türkiye'deki hizmetleri ile 01.06.1998 tarihinde emekli olduğunu, davacının Türkiye’de isteğe bağlı sigortalılık süresi ile yurt dışı çalışmasının çakıştığı gerekçesi ile sigortalılığının ve yaşlılık aylığının iptal edildiğini ve davacıya yersiz ödeme borcu çıkarıldığını belirterek, aylığın iptaline dair kurum işleminin iptalini, yeniden aylık bağlanmasını ve birikmiş aylıklarının faiziyle birlikte ödenmesini,borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının isteğe bağlı sigortalılığının 1994-1998 dönemine ilişkin, yani 506 sayılı Kanun döneminde olduğu, isteğe bağlı sigortalı olabilme koşullarını gösteren Sosyal Sigortalar Kanunun'nın 85 inci maddesinin (A-b) bendinde geçen " ...herhangi bir Sosyal Güvenlik Kuruluşuna..." deyiminin Türkiye'deki Sosyal Güvenlik Kuruluşlarını amaçladığı, bu durumda, gerek Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılan ülkelerde, gerekse yapılmayan ülkelerde çalışan Türk uyruklu kimselerin Türkiye'de isteğe bağlı sigortalı olabileceği yönündeki Yargıtay kararları da dikkate alındığında; davacının isteğe bağlı sigortalı olduğu dönemde yurt dışında çalışmış olmasının isteğe bağlı sigortalılığının iptalini gerektirmeyeceği, 2147 ve 3201 sayılı Yasa borçlanması olmayan davacı açısından sigortalılık ve aylık iptalinin yasal olmayacağı, dolayısıyla davacının yersiz ödeme borcu olmayacağı gerekçesi ile davanın kabulü ile davacının isteğe bağlı sigortalılığının ve aylığının iptali yönündeki kurum işleminin iptali ile davacının aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine, davacıya ödenmemiş aylıkların yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine, Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davacının 1260 gün SSK isteğe bağlı hizmetinin 2011/48 sayılı yurtdışı borçlanma ve tahsis işlemleri başlıklı genelgenin 1. 2. 5 yurt dışı sürelerinin yurt içi hizmet süreleri ile çakışması başlıklı bölümüne göre değerlendirilerek iptal edildiğini, Kurum işleminin yasal olup aksi yönde verilen kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ,davacının isteğe bağlı sigortalılığının 1994-1998 dönemine ilişkin olduğu yani 506 sayılı Kanun döneminde olduğu, davacının isteğe bağlı sigortalı olduğu dönemde yurt dışında çalışmış olmasının isteğe bağlı sigortalılığının iptalini gerektirmeyeceği, 2147 ve 3201 sayılı yasa borçlanması olmayan davacı açısından sigortalılık ve aylık iptalinin yasal olmayacağı, dolayısıyla davacının yersiz ödeme borcu olmayacağı, davacının aylıklarının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması gerekeceği, davacıya ödenmemiş aylıklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerekeceğine ilişkin mahkeme kabulünün yerinde olduğu gerekçesi ile davalının istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu, yapılan işlemlerde hata bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sadece Türkiye'deki sigortalılık süresi ile yaşlılık aylığı bağlanan davacının Türkiye'de 506 sayılı Kanun kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılık süresi ile yurt dışı çalışmalarının çakıştığı gerekçesi ile isteğe bağlı sigortalılık süresinin ve buna bağlı olarak yaşlılık aylığının iptal edilmesine dair Kurum işleminin iptali ve davacının yersiz aylık ödemesi nedeniyle Kurumca talep edilen miktardan dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 85 inci maddesidir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanun'a uygun olup davalı Kurum vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.