YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8749 E.  ,  2023/9576 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3105 E., 2023/975 K.
KARAR : Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Saruhanlı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2020/41 E., 2022/341 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı şirket vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı şirket vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 20.07.2000-31.07.2013 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını beyanla Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davacının çalıştığı dönemde hiçbir zaman sürekli ve kesintisiz çalışmasının olmadığını, davacının her yıl çağrı üzerine işbaşı yapan mevsimlik işçi olduğunu, davacının müvekkiline ait işyerinde sezon dönemlerinde ve sipariş olduğu zamanlardaki çalışmalarının Kuruma eksiksiz olarak bildirildiğini ve bu bildirimler neticesinde primlerinin eksiksiz olarak yatırıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
2. Fer'i Müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtları resmi yazılı belge vasfında olup, aksinin aynı nitelikte belgelerle ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının çalışma süresinin; 21.09.2000 - 07.09.2009 ile 16.09.2011 - 31.07.2013 tarihleri arasında olduğu, davalı işyerinde sezon döneminin Eylül-Ekim-Kasım-Aralık ayları arasında 4 ay sürdüğü, bu dönemde işyerinde devamlı-kesintisiz çalışma olduğu,diğer dönemlerde ise SGK’ya yapılan bildirim kadar hizmetinin bulunduğu kabul edilerek; 12008754298 T.C ve 4501200009150 sigorta sicil sayılı sigortalı Davacı ...'ın davalı işveren ... Tarım Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş’ye ait ... SGK İl Müdürlüğünde ....01 işyeri sicil sayılı dosyada işlem gören üzüm işletmesi işyerinde; 21.09.2000 - 07.09.2009 ile 16.09.2011 - 31.07.2013 tarihleri arasında toplam 1922 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının 1376 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği 546 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği, bildirimi yapılmayan dönemlerde o günlerin asgari ücretini aldığı belirlenerek, 21.09.2000-07.09.2009 tarihleri arasında, 2000/3.dönemde 21 gün, 2001/3.dönemde 38 gün, 2002/3.dönemde 34 gün, 2003/3.dönem 60 gün, 2004/9.ayda 5 gün, 2004/10.ayda 3 gün, 2004/11.ayda 10 gün, 2004/12.ayda 10 gün, 2005/9.ayda 10 gün, 2005/10.ayda 10 gün, 2005/11.ayda 25 gün 2005/12.ayda 30 gün, 2006/10.ayda 1 gün, 2006/12.ayda 4 gün, 2007/9.ay 30 gün, 2007/10.ayda 30 gün,2007/11.ayda 30 gün, 2007/12.ayda 30 gün, 2008/9.ayda 30 gün, 2008/10.ayda 30 gün. 2008/11.ayda 30 gün, 2008/12.ayda 30 gün, 2009/9.ayda 7 gün ( 508 gün) ve 16.09.2011 - 31.07.2013 tarihleri arasında 2011/11.ayda 4 gün, 2012/10.ayda 4 gün, 2012/12.ayda 30 gün( 38 gün) olmak üzere toplam 546 günlük çalışmasının Kuruma eksik bildirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmeksizin rapora dayanılarak hüküm kurulduğunu, müvekkili şirkette sezon döneminde dahi kesintisiz değil, aralıklı (mevsimlik) çalışma yapıldığını ve davacının mevcut çalışmalarının Kuruma eksiksiz olarak bildirildiğini, müvekkili şirketin 4 ay boyunca kesintisiz çalışma yapabilmesinin mümkün olmadığını, kısmen kabul kısmen ret kararı verilmesine rağmen müvekkili lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmediğini, davacının masraflarının tamamen müvekkiline yüklenmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının müvekkili lehine kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
2.İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının çalıştığı sürelerde davalı işveren tarafından Kuruma bildirim yapıldığını, davacının Kurum kayıtlarında olan hizmet süreleri dışında bir çalışması bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kesin ve net bir şekilde davacının çalışma olgusunu ispatlayacak delil bulunmadığını, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, davacının, çalıştığını iddia ettiği dönemde imzasını içeren hiçbir ücret bordrosu-puantaj kaydı bulunmadığının davacının bu dönemlerde çalışmadığının göstergesi olduğunu, yeterli delile ulaşılamadığını ve davacı tarafça davanın ispat edilemediğini beyanla eksik inceleme ile verilen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davada dinlenen çalışması kayıtlara yansımış olmasından dolayı beyanlarının görgüye dayalı olduğu anlaşılan tanıkların anlatımından açıkça anlaşıldığı üzere sezon döneminde, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında tüm çalışanların tam çalıştığı sübuta ermiş olmakla ilk derece mahkemesinin kabul kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yargıtay 10 uncu Hukuk Dairesinin hizmet tespitine ilişkin davada verilen 2018/5204 esas ve 2019/2128 karar sayılı ilamında "...6100 sayılı HMK nun “yargılama giderlerinin kapsamı” başlığını taşıyan 323. maddesinde yargılama giderlerinin hangi kalemleri kapsadığı tek tek sayılmış, “yargılama giderlerinden sorumluluk” başlığını taşıyan 326. maddede “kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği,” “yargılama giderlerine hükmedilmesi” başlığını taşıyan 332. maddesinde ise “yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği, yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümün hüküm altında gösterileceği,” hüküm altına alınmıştır. Mahkemenin davanın esasına ilişkin kararında bir isabetsizlik bulunmamakta ise de, kısmen kabule uygun hüküm kurulmaması, Sosyal Güvenlik Kurumunun davadaki taraf sıfatının davalı olmasına rağmen lehine ve aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi, davada taraf sıfatı bulunmayan kaymakamlık lehine vekalet ücretine hükmedilmesi ve kısmen kabule göre davalı İçişleri Bakanlığı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi isabetsizdir ve bozmayı gerektirir..." tespitine yer verilmiştir.

Davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasına karşın yargılama gideri ve bu kapsamda olan vekalet ücretinin takdirinin isabetli olmadığı anlaşılmakla davalının ve feri müdahil kurumun istinaf talebi yerinde bulunmuş olmakla kararın düzeltilerek esas hakkında karar verilmesi gerektiği kabul görmüştür." gerekçeleriyle
"1-Davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile; Saruhanlı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nden verilen 18/07/2022 tarih, 2020/41 Esas ve 2022/341 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına,
1.1-Davacının davasının kısmen kabulü ile, davacının davalı işverene ait, ... sicil sayılı işyerinde, dönemin asgari ücreti ile, 2000/3. dönemde 21 gün, 2001/3. dönemde 38 gün, 2002/3. dönemde 34 gün, 2003/3. dönem 60 gün, 2004/9. ayda 5 gün, 2004/10. ayda 3 gün, 2004/11. ayda 10 gün, 2004/12. ayda 10 gün, 2005/9. ayda 10 gün, 2005/10. ayda 10 gün, 2005/11. ayda 25 gün 2005/12. ayda 30 gün, 2006/10. ayda 1 gün, 2006/12. ayda 4 gün, 2007/9. ay 30 gün, 2007/10. ayda 30 gün, 2007/11. ayda 30 gün, 2007/12. ayda 30 gün, 2008/9. ayda 30 gün, 2008/10. ayda 30 gün, 2008/11. ayda 30 gün, 2008/12. ayda 30 gün, 2009/9. ayda 7 gün, 2011/11. ayda 4 gün, 2012/10. ayda 4 gün, 2012/12. ayda 30 gün çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,
1.2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, " karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.
2.Fer'i Müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,
12.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.