YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8734 E.  ,  2023/11052 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2057 E., 2023/765 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/172 E., 2021/250 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ve feri müdahil vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davcının davalı Sendikanın 15.06.2013 tarihli genel kurulunda, Sendikanın ... Merkez Şubesi sekreterliğine seçildiğini; 18.06.2013 tarihinden itibaren sendikanın profesyonel kadrosuna atandığını; 15.01.2016 tarihinde ... Merkez Şubesi sekreterliği görevinin amatör kadroya düşürüldüğünü; Sendika yönetim kurulunun bu işleminin iptali için 11.02.2016 tarihinde ... 1. İş Mahkemesi'nin E:2016/194 sayılı dosyasında açılan davada, sendika yönetim kurulu kararının iptaline karar verildiğini, bu kararın, Yargıtay onamasından geçerek kesinleştiğini; 01.10.2016 tarihinde gerçekleşen genel kurula katılmayarak, davadaki sendikadaki görevinin sona erdiğini; 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi gereği, sendika şube başkanı ve yönetim kuruluna seçilenlerin sigortalı sayıldığını, yaklaşık 8,5 ay yatırılmayan ve hak kazanılmış SGK primlerinin davalı tarafından tamamlanması gerektiğini; 15.01.2016-01.10.2016 tarihleri arasındaki ücret ve benzeri haklarının davacıya ödenmiş olduğunu, ancak primlerinin yatırılmadığını belirterek, davacının 15.01.2016-01.10.2016 tarihleri arasındaki 8,5 aylık süreçte geçen hizmetinin ve bu döneme ait prime esas ücretinin tespiti ile SGK primlerinin tamamlanmasına, kayıtların bu tespite göre düzeltilerek davacının Sigorta hizmetlerinden faydalandırılmasına, bu dönemlere ait primlerin davalı tarafından yatırılmasına, hizmet sürelerinin birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hizmetlerin tespiti talep edilen süreler bakımından hakdüşürücü sürenin geçtiğini, Sendika ile davacı arasında işçi-işveren ilişkisi kurulmadığını, taraflar arasındaki ilişkinin vekalet ilişkisi olduğunu; davacının kadrosunun, Sendikanın 15.01.2016 tarih ve 548 sayılı kararı ile profesyonel yöneticilikten amatör yöneticiliğe düşürüldüğünü; ... 1. İş Mahkemesi'nin E:2016/194, K:2016/74 sayılı ilamı sözkonusu karar iptal edilerek davacının profesyonel kadroya iadesine karar verildiğini; 6356 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesi gereğince, davacının, sendikada yönetici olmadan önceki işyeri olan Türk Telekom ile olan iş sözleşmesinin askıda olduğunu, bildirim ve yönetici olduğu zamanlarda dönem dönem prim ödemesi Sendika tarafından yapılmakta ise de bu primin, ücret karşılığı yapılan bir işten ziyade davacının işvereni pozisyonundaki Türk Telekomünikasyon A.Ş.'nin işveren payının ödenmesinden ibaret olduğunu; davacının iddia ettiği gibi 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesine göre sigortalı sayılanlara ilişkin hükümlerin sendika şube başkanlıkları ile yönetim kurullarına seçilenleri kapsamadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesince; "davacının davasının kabulü ile
Davacının 15.01.2016 ile 01.10.2016 tarihleri arasında davalı ... yerinde 10.705,50 TL sigorta primine esas kazanç ile çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının profesyonel sendikacı olarak ücret karşılığı çalıştığı iddiasında bulunmuşsa da, sendika/dernek/kooperatif yönetim ve denetim kurulu organlarında görev alan kimseler seçimle iş başına gelmeleri nedeniyle, hizmet sözleşmesine/iş akdine göre bir çalıştırılma durumu söz konusu olmadığından, bu görevleri için ücret, huzur hakkı almış olsalar dahi bu çalışmalarından dolayı sigortalı ve 4/a statüsünde sayılmalarının mümkün olmadığını, davacının dava konusu dönemde amatör olarak çalışma yaptığını, fiilen profesyonel sendikacı olarak çalışmadığını, ücretin fiilen yapılan çalışmanın karşılığı olduğunu, bu halde dahi fiilen yapılan bir çalışmanın olmadığını, bu sebeple hak edilmiş bir ücretin olmadığını ve tespiti istenebilecek bir sigortalılık döneminin de olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını, davanın reddini istemiştir.

2.Feri müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum aleyhine açılan davaya ilişkin iddia ve delilleri kabul etmediklerini beyanla, kararın kaldırılması, davanın reddini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.
2. Feri müdahil Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı ve feri müdahil vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgilisine yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.