YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8719 E.  ,  2023/9159 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/294 E., 2023/126 K.
HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece (kapatılan) 21. HD.nin bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar ..., ... ve Dernek Tasfiye memurları vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 24.09.1996 - 01.02.2002 tarihleri arasında ve 01.02.2002 - 30.06.2011 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre itirazında bulunmuş, tanık beyanları ile davacının davasını ispat edemeyeceğini bu yönde diğer delillerin de toplanmasını talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 03.11.2015 tarihli ve 2013/32 Esas, 2015/615 Karar sayılı kararıyla; talebin kabulüne, davacının davalı T.C. ... ... Lisesinde çalıştığı dönemde eksik gösterilen süreleri; 1996/3. dönemde 96, 1997/1. dönemde 120, 1997/2. dönemde 120, 1997/3. dönemde 120, 1998/1. dönemde 120, 1998/2. dönemde 120,1998/3. dönemde 120, 1999/1. dönemde 120, 1999/2. dönemde 120, 1999/3. dönemde 120, 2000/1. dönemde 120, 2000/2. dönemde 120, 2000/3. dönemde 120, 2001/1. dönemde 120, 2001/2. dönemde 120, 2001/3. dönemde 120, 2002/1. dönemde 30, 2004/6. dönemde 12,2004/7. dönemde 30, 2004/8. dönemde 30, 2004/9. dönemde 30, 2001/10. dönemde 30, 2004/11. dönemde 30, 2004/12. dönemde 30, 2005/1. dönemde 30, 2005/2. dönemde 30, 2005/3. dönemde 2, 2006/7. dönemde 30, 2006/8. dönemde 30, 2006/9. dönemde 30, 2006/10. dönemde 30, 2006/11. dönemde 30 olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. 1. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve ... vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 13.06.2017 tarihli ve 2016/3241 Esas, 2017/5317 Karar sayılı bozma kararında; davalı ... Koruma ve Yaşatma Derneğinin faaliyetini sona erdirdiği Darıca Kaymakamlığının 13.01.2016 tarihli yazısından anlaşılmaktadır. 22.09.2017 tarihli yoklama fişine göre de davalı dernek 01.09.2010 tarihinde kapanmıştır. Böyle olunca, Mahkemece davacıya derneğin ihyasını sağlamak amacıyla dava açması için uygun bir süre verilmesi ve sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken tüzel kişiliği kalmayan dernek hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Yapılacak iş, öncelikle davacıya davalı derneğin ihyasını sağlamak amacıyla dava açması için uygun süre vermek, ihya edilince derneği taraf haline getirmek ve Mahkemece sonucuna göre karar vermekten gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Kararı
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma kararı neticesi davalı ... Lisesi Koruma ve Yaşatma Derneğinin ihyası için dava açmak üzere davacıya süre verilmiş, ihya kararının kesinleştiği anlaşılmıştır. Dosyada dinlenen kamu tanıkların beyanlarından davacının belirttiği dönemlerde davacı ile beraber çalıştıkları anlaşılmakla, talebin kabulü ile davacının davalı T.C. ... ... Lisesinde çalıştığı dönemde eksik gösterilen süreleri; 1996/3. dönemde 96, 1997/1. dönemde 120, 1997/2. dönemde 120, 1997/3. dönemde 120, 1998/1. dönemde 120, 1998/2. dönemde 120, 1998/3. dönemde 120, 1999/1. dönemde 120, 1999/2. dönemde 120, 1999/3. dönemde 120, 2000/1. dönemde 120, 2000/2. dönemde 120, 2000/3. dönemde 120, 2001/1. dönemde 120, 2001/2. dönemde 120, 2001/3. dönemde 120, 2002/1. dönemde 30, 2004/6. dönemde 12, 2004/7. dönemde 30, 2004/8. dönemde 30, 2004/9. dönemde 30, 2001/10. dönemde 30, 2004/11. dönemde 30, 2004/12. dönemde 30, 2005/1. dönemde 30, 2005/2. dönemde 30, 2005/3. dönemde 2, 2006/7. dönemde 30, 2006/8. dönemde 30, 2006/9. dönemde 30, 2006/10. dönemde 30, 2006/11. dönemde 30 gün olduğunun tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar M.E.B., SGK ve Dernek tasfiye memurları vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı MEB vekili temyiz dilekçesinde; tam ve kesintisiz çalışma olduğunu gösteren deliller tam olarak toplanmadan verilen kararın hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırma ile yazılı delil olmaksızın karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Dernek Tasfiye Memuru temyiz dilekçesinde; tasfiye memurları yasal hasım olduğundan aleyhe vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının ... Lisesinde hizmetli ve bekçi olarak 24.09.1996 - 01.02.2002 tarihleri arasında sigortasız geçen süreleri ve 01.02.2002 - 30.06.2011 tarihleri arasında eksik bildirilen sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Değerlendirme
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalılar M.E.B., SGK ve Dernek tasfiye memurları vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Mahkemece, davalı Derneğin tüzel kişiliğinin olması karşısında, Derneğin feshedildiği tarihe kadar davacının Dernek nezdinde çalıştırılıp çalıştırılmadığı belirlenmeli ve daha sonra da davacının çalışmalarının devam etmesi karşısında bu çalışmalarının hangi işveren nezdinde geçtiği araştırılarak çalışmalarının geçtiği dönemdeki işveren adına tespitine karar verilmesi gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,

04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.