YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/8609 E.  ,  2023/10639 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1020 E., 2023/604 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/116 E., 2022/53 K.

Taraflar arasındaki asıl davada aksi Kurum işleminin iptali ile kesilen aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması, yersiz aylık borcu olmadığının tespiti, birleşen davada itirazın iptali ile icra inkar tazminatı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı/birleşen dava davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı/birleşen dava davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Kurumdan 01.08.1997 tarihinden itibaren babası üzerinden ölüm aylığı aldığını, davalı Kurumun muvazaalı boşanma sebebiyle aylığını kestiğini 26.11.2018 tarihinde bildirdiğini, müvekkilinin 1997 yılında şiddetli geçimsizlik sebebiyle boşandığını, muvazaalı boşanma gerçekleştirmediğini, boşandıktan sonra oğlu ile yaşadığını ve eski eşi ile birlikte yaşama gibi bir durumun olmadığını belirterek Kurum işleminin iptali ile davalı Kurumca kesilen ölüm aylığının kesilme tarihi itibariyle tekrar bağlanarak ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı Kurum vekili; davalı borçlu hakkında ... İcra Müdürlüğünün 2019/9416 Esas sayılı dosyası ile 16.09.2019 tarihinde icra takibi başlatıldığını, Kurum denetmenlerince hazırlanan 17.08.2017 tarih ve 2017/MU/08 sayılı raporu ile davalı borçlunun ... ile resmi olarak boşanmış olmasına rağmen fiilen birlikte yaşamaya devam ettiğinin tespit edildiğini, tespit sonrasında yasa gereği davalı borçlunun aylıklarının aylık başlangıç tarihi itibari ile durdurulduğunu, ödeme emrinin 30.12.2020 tarihinde davalıya (borçlu) tebliğ edildiğini ancak davalının itirazı neticesinde İcra Müdürlüğünce 06.01.2021 tarihinde takibin durmasına karar verildiğini belirterek ... İcra Müdürlüğünün 2019/9416 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Asıl davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde;davacının eski eşi ... ile birlikte yaşadığının Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcısı Mesut Uslu tarafından hazırlanan 2018/MU/08 sayılı ve 11.09.2018 tarihli Araştırma İnceleme Raporu ile sabit olduğunu, rapor hazırlanırken davacının ve eski eşinin ikametgahlarının bulunduğu adreslerde dinlenen tanık beyanlarının dikkate alındığını, tanık beyanlarında tarafların çevre sakinleri tarafından evli bir çift olarak bilindiklerini beyan ettiklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili;müvekkilinin ... İş Mahkemesinin 2019/116 Esas sayılı dava dosyası ile Kurum işleminin iptali için dava açtığını, davacı Kurumun bu davanın sonucunu beklemeden icra takibi başlattığını, borcun varlığının 2019/116 Esas sayılı dosyanın sonucuna göre ortaya çıkacağını, bu haliyle icra takibine itiraz etmesinde herhangi bir kötü niyet olmadığını savunarak davanın reddine, alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yersiz ödemeye konu borcun tahakkuk ettirildiği yıllarda ikametgah kaydının yer aldığı ... ve ...muhtar ve azaların tarafları tanımadığını belirttiği, tutanak tanığı olan ... 03.08.2018 tarihinde Kuruma verdiği beyanında tarafları tanıdığını, sürekli olarak köyde beraber ikamet ettiğini, karı koca birlikte yaşadığını belirtmiş talimat ile alınan beyanında da tutanakta verdiği ifadelerini doğruladığı Kurum denetmenlerince tanzim edilen rapor aksi ispat edilinceye kadar geçerli olduğu, davacı tarafça aksi ispatlanmadığından Kurum işleminin yerinde olduğu, davacıya yapılan ödemelerin yersiz olup tahsili gerektiği, ... İcra Dairesinin 2019/9416 Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde SGK tarafından davalı aleyhine 103.610,14 TL asıl alacak (yersiz ödeme) ve 46.997,59 TL faiziyle birlikte 150.607,73 TL toplam icra borcu için takibe geçildiği, ödeme emrinin davalıya 30.12.2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu-davalının 06.01.2021 tarihinde itiraz ederek takibin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmakla; asıl dava 2019/116 Esas sayılı dosya yönünden davanın reddine, birleşen Mahkememizin 2021/382 Esas sayılı dosya yönünden; davalı ...'nın ... İcra Müdürlüğünün 2019/9416 E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına asıl alacağın %20si olan 20.722,03-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/birleşen davada davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili; yerel Mahkemenin gerekçeli kararının "Kurum denetmenlerince tanzim edilen rapor aksi ispat edilinceye kadar geçerli olduğu, davacı tarafça aksi ispatlanmadığından Kurum işleminin yerinde olduğu," şeklinde olduğunu, bu kabulün usul ve yasaya aykarı olduğunu, tanık beyanları ile çeliştiğini, zira tanık beyanları ile Kurum denetçileri tarafından tutulan denetleme raporunun gerçeğe aykırı olduğunun ispatlandığını, Kurum denetçilerinin raporunda bulunan ifade sahiplerinin bile ifadelerinin farklı yazılmış olduğunu beyan ettiklerini, dava dosyası ile birleşen ... İş Mahkemesi'nin 2021/382 Esas sayılı dosyası kapsamında verilen kararın da usul ve yasaya aykırı olduğunu, kabul etmemekle birlikte verilen karar doğru kabul edilse dahi icra inkar tazminatına hükmedilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yerel Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davacı - birleşen dosya davalısı tarafın istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/birleşen dava davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı/birleşen dava davalı vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl davada aksi Kurum işleminin iptali ile kesilen aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması, yersiz aylık borcu olmadığının tespiti, birleşen davada itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası ve 96 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle adres araştırma bilgileri, telefon abonelik kayıtları araştırma tutanakları, tanık beyanları ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.